Жаһандық экологиялық мәселелер туралы мақала

Жаһандық экологиялық мәселелер

Қазіргі таңда экологиялық мәселелер бүкіл әлем бойынша ең өзекті тақырыптардың біріне айналды. Табиғи ресурстардың сарқылуы, биологиялық әртүрліліктің жоғалуы, климаттың өзгеруі және адам әрекетінің нәтижесінде экосистемаға келтірілетін зиян — осының барлығы планетамыздың экологиялық болашағына қауіп төндіреді.

Жаһандық экологиялық мәселе — бұл бүкіл әлемге әсер ететін, адамзат пен табиғат үшін өте маңызды әрі қауіпті жағдайлар. Бұл мәселелер шекараға бағынбайды, яғни бір елде пайда болып, бүкіл Жер шары үшін маңызды экологиялық қауіп-қатер. Жаһандық мәселелер тек бір елдің ғана емес, бүкіл әлемнің назарында. Адам әрекетінің нәтижесінде табиғи тепе-теңдік бұзылып, экожүйелердің тұрақтылығы төмендеуде. Осы рефератта жаһандық экологиялық мәселелердің түрлері, себептері, салдары және оларды шешу жолдары қарастырылады.

Жаһандық экологиялық мәселелердің түрлері:

Климаттың жаһандық өзгеруі – орташа температураның көтерілуі, мұздықтардың еруі, теңіз деңгейінің көтерілуі және экстремалды ауа райы құбылыстарының жиілеуі. Бұл өзгерістердің басты себебі – парниктік газдардың атмосферада шоғырлануының артуы.

1-сурет

Озон қабатының жұқаруы

Озон қабаты Жерді ультракүлгін сәулелерден қорғайды. Алайда, фреондар мен басқа да зиянды газдардың әсерінен озон қабаты жұқарып, тірі организмдерге қауіп төндіруде.

2-сурет 3-сурет

Биоәртүрліліктің азаюы

Ормандардың кесілуі, ластану және климаттың өзгеруі нәтижесінде көптеген жануарлар мен өсімдіктер түрлері жойылып барады. Бұл экожүйелердің тұрақтылығына кері әсер етеді.

4-сурет

Ормандардың жойылуы

Ормандар көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін өндіреді. Алайда, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп мақсатында ормандардың жойылуы климаттың өзгеруіне ықпал етеді.

5-сурет

Жердің шөлейттенуі

Топырақтың құнарсыздануы мен эрозиясы нәтижесінде жерлер шөлейттеніп, ауыл шаруашылығына жарамсыз болуда.

Су ресурстарының тапшылығы

Таза ауыз судың жетіспеушілігі – көптеген аймақтарда өзекті мәселе. Су көздерінің ластануы мен құрғақшылық бұл проблеманы ушықтыруда.

Қалдықтар мен ластану

Қатты тұрмыстық қалдықтар, пластик және өндірістік қалдықтар қоршаған ортаны ластап, экожүйелерге зиян келтіруде.

Жаһандық экологиялық мәселелердің себептері мен салдары

Себептері:

- Өнеркәсіптік революция: Көмір, мұнай және газды кеңінен пайдалану парниктік газдардың шығарындыларын арттырды.

- Ормандарды жою: Ауыл шаруашылығы мен құрылыс мақсатында ормандардың кесілуі табиғи тепе-теңдікті бұзды.

- Қалдықтардың дұрыс өңделмеуі: Қалдықтардың көбейіп, оларды тиімді өңдеудің болмауы экологиялық жағдайды нашарлатты.

- Халық санының өсуі: Тұрғындардың көбеюі табиғи ресурстарға қысымды арттырды.

Салдары:

- Азық-түлік қауіпсіздігіне қауіп: Климаттың өзгеруі ауыл шаруашылығына кері әсер етіп, өнімділікті төмендетеді.

- Су тасқындары мен құрғақшылық: Экстремалды ауа райы құбылыстары жиілеп, табиғи апаттардың саны артты.

- Аурулардың таралуы: Ластанған орта мен климаттың өзгеруі жаңа аурулардың пайда болуына себеп болуда.

- Экономикалық шығындар: Табиғи апаттар мен ресурстардың сарқылуы экономикалық тұрақсыздыққа әкеледі.

Қазақстандағы экологиялық жағдай