Жаңа технологияларды сабақта қолданудың тиімділігі туралы мақала

Жаңа технологияларды сабақта қолданудың

тиімділігі. Адиева Арайлым Бейімбетқызы бастауыш сынып мұғалімі, «Бостандық бастауыш жалпы білім беретін мектебі» КММ Бостандық ауылы, Казталов ауданы Батыс Қазақстан облысы

Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың халыққа жолдауында айтқандай « Болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған 50 елдің қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін білім ». Сондықтан қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдында оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып отыр. Егемен ел болып, тәуелсіздігімізді еншілеп, еңсеміз тіктеліп, өркениет көшінің алдыңғы сапына шыққан бәсекелестікке қабілетті, дамыған алдыңғы қатарлы 50 елдің қатарына қосылуды мақсат тұтқан жайдары еліміздің жарқын болашағы –жас ұрпақ. Осы ұрпақты болашаққа даярлау, қоғамға сай бейімдеу – білім беру жүйесі, соның ішінде айшықтар болсақ мектеп еншісінде. Жаңа заман ағымына сай білім саласында жаңа технологиялар қолданудың маңызы зор. Жаңа оқыту технологияларының мәні шығармашылық қабілет, дербестік, ізденпаздықтың дамуы шін жағдай жасау. Оқу әрекетінің шығармашылық әрекетінен айырмашылығы: ол баланың өзін-өзі қалыптасуына , өз идеясын жүзеге асыруға бағытталған жаңа әдіс-тәсілдер іздейді. Оқу әрекетін, баланың жалпы қабілетін дамытса, шығармашылық әрекет нақты жағдайды шешу барысында нәтижеге жеткізетін қабілеттерін дамытады. Бүгінде оқыту проце

Оқушы алдына оқу мақсаттарын қоюда ешқандай дайын үлгі берілмейді. Мақсатты шешу іштей талқылау, сосын жинақтау арқылы жүзеге асады. Мұғалім сабақ процесін ұйымдастырушы, бағыттаушы адам ролінде шешім табылған кезде әркім оның дұрыстығын өзінше дәлелдей білуге үйретіледі. Әр оқушыға өз ойын, пікірін айтуға мүмкііндік беріледі, жауаптар тыңдалады. Әрине, жауаптар барлық жағдайда дұрыс бола бермес. Дегенмен әр бала жасаған еңбегінің нәтижесімен бөлісіп, дәлелдеуге талпыныс жасайды, жеке тәжірибесін қорытындылауға үйренеді. Мұндай көзқарасты ұлы Абай да уағыздап кеткендігіне тоқталған жөн. Қоршаған ортаның шындығын мойындай отырып, Абай ақыл мен сана еңбек барысында қалыптасатындығын айтады. Ол адамның ішкі сезімді қуаттарын біртұтас етіп алады. Оның он жетінші сөзіндегі қайрат, ақыл, жүректің сөз таластыруында тек бірлесіп ынтымақтасқан жағдайда ғана күш алатын үш түрлі жан құбылысын әдеби-публицистикалық тұрғыдан көрсеткенін байқаймыз Бұдан бұл мәселенің ұлттық психологиямыз бен философиямызда да ежелден көтеріліп келе жатқандығын көруге болады. Оқыту жүйесінде оқушылардың ойларын жетілдірудің маңызы зор. Біріншіден –білім даяр күйінде берілмейді, оған оқушы өз оқу әрекеті арқылы қо

құрметтей білуге үйренген жаңа сападағы білім беру жүйесі болып табылады. Сыни тұрғысынан ойлау стратегияларының оқушыларды еркін сөйлеуге, сөз ұшқырлығын ұштауға, өз ойын қысылмай жеткізе білуге мол әсері бар. Бұған сын тұрғысынан ойлау сабақ құрылымы да әсер етеді. 1. Қызығушылықты ояту. 2. Мағынаны ашу 3. Толғаныс

Осы үш кезең оқушыларды ойлауға жетелеп, қызығушылығын оятып, шығармашылық қабілеттерін арттыруға, белсенділікке ынталандыруға болады. Үш кезеңнін байланысы сыни тұрғыдан ойлауға бағыттайды: оқушылардың топта, ұжымда жұмыс істеу, басқаларды тыңдау, бірін-бірі сыйлау, өз көзқарасын дәлелдеп қорғай білу. Білім заман ағымына әрі оқушы танымына, шығармашылығына, яғни сұранысына сай болу үшін сабақты түрлендіріп өткізу дұрыс. Өз сабақтарымды Сын Тұрғысынан Ойлауды Дамыту технологиясын және ақпараттық құралдар технологиясын басшылыққа алып отырамын. Алдыма қойған мақсаттарым:

- оқушыларды өз бетінше жұмыс істей білуге баулу; - меңгерген білімді өмірде қолдана алатын, жан- жақты ойлап, өздігінен

шешім қабылдай алатын, жауапкершілік сезімі бар жеке тұлғаны қалыптастыру; - шығармашылық ізденістерге үйрету. Оқушылардың шығармашылық шеберліктерін шыңдау үшін мынадай жұмыстарды басшылыққа ала отырып жұмыстандым:

- Өлең шумақтарының жалғасын жұмбақтай отырып, құрастырту - Мысалдар, ертегілерді сахналату, рөлдерге бөліп оқыту - Тірек сөздер арқылы эссе жазғызу - Арнайы бір тақырыпқа пікірталас тудыру - Қиялдау арқылы суреттер салғызу - Сөзжұмбақ, ребус, өтірік өлеңдер құрастырту - Суреттерге сүйене отырып, жұмбақтар құрастырту - Еркін тақырыптарға шығармалар жаздыру -Мәтінді, ертегіні өз қиялдарымен аяқтауға мүмкіндік тудыру. Бұл тапсырмаларды орындау барысында оқушылар нені үйренеді? Жалпы тапсырмалардың өзі ауызша тапсырмалар және жазбаша тапсырмалар болып екіге бөлінеді. Жазбаша тапсырмаларды орындау барысында:

-Сөздердің жазылу заңдылықтарын үйренеді; -Емлесі қиын әріптер мен ұқсастықтары бар әріптердің

айырмашылықтарын таниды; -Қатесіз, көркем жазуға дағдыланады;

Ал ауызша тапсырмаларды орындау барысында: -Логикалық ойлау, есте сақтау, елестету қабілеттері дамиды; -Тіл байлығы дамып, өз ойын ауызша жеткізе білуге үйренеді;

Осы тапсырмаларды орындай отырып оқушыда мынадай проблемалы сұрақтар туындауы керек:

- Мен осы мәселе туралы не ойлаймын? - Маған бұл жаңа ойлар, идеялар қаншалықты әсер етті?