Жануарлардың басым типтері мен кластары, 8 сынып

САБАҚ: § 9. Жануарлардың басым типтері мен олардың кластары

№ 59 мектеп –гимназия Тексерілід: ДОІЖО

Күні: 04.10 Мұғалімнің аты-жөні:Орайханова А Сынып: 8 Қатысқаны Қатыспағаны Сабаққа негізделген оқу мақсаттары

8.1.1.4 – буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша тану Барлық оқушылар:

Мәтіннің мазмұнын толық түсінеді. Жер бетінде басымдылық көрсететін жануарларды біледі. Оқушылардың басым бөлігі:

Буынаяқтылар мен хордалылар типтерінің кластарын жүйелейді, олардың ерекшеліктерін айқындайды, класс өкілдерінің құрылысын сипаттап береді. Кейбір оқушылар:

Эволюция барысында буынаяқтылар мен

хордалылардың басымдылық көрсету себептерін болжайды. Сабақтың құндылығы

Зайырлы қоғам және жоғары руханият.

Бағалау критерийлері:

– Мәтінді түсініп, нақты ақпаратты таба алады. – Басымдылық көрсететін жануарлардың рейтингісін дұрыс көрсете алады және олардың неге басым екендігін дәлелдей алады. – Буынаяқтылар типінің кластарын жүйелейді, әр кластың ерекшеліктерін талдайды. – Хордалылар типінің кластарын жүйелейді, әр кластың ерекшеліктерін талдайды. Тілдік мақсат oқушылaрдың тілдік дaғдының төртеуін де түрлі әрекeттерде (мысалы, оқылым- тыңдалым, оқылым-жазылым, оқылым- айтылым, тыңдалым-жазылым және т.б.) әртүрлі мaқсаттарға қол жeткізу үшін қолдану Негізгі сөздер мен тіркестер: Эволюция, буынаяқтылар типі, хордалылар типі Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер: Талқылауға арналған тармақтар: Басымдылық көрсететін жануарлар типтерінің қандай тіршілік әрекеттері олардың кең таралуына, түр санының көбеюіне алып келді? Талқылап шешімдеріңді дәлелдеп беріңдер. Сіз неліктен... екенін айта аласыз ба? Жер бетіндегі барлық жануарлардың ішінен неліктен сүтқоректілерді жоғары дамыған класс деп атаймыз? Жазылым бойынша ұсыныстар:

Типтер бойынша кластарды дәптерге түсіру Алдыңғы оқу Биологиялық диктант 1.Даражарнақтылардың тамыр жүйесі /шашақ/ 2.Камбий дегеніміз /түзуші ұлпа/ 3.Қосжарнақтылардағы жарнақ саны /2/ 4.Гүлді өсімдіктердің кластары

/даражарнақтылар, қосжарнақтылар/ 5.Гүлдері 5 немесе 4 мүшелі /қосжарнақтылар/ 6.Жапырақтары доға немесе қатар жүйкеленген

/даражарнақтылар/ Жоспар

Жоспарланған уақыт Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы Ұйымдастыру. Психологиялық ахуал. Оқушыларды жануарлардың суреттері бойынша

«Буынаяқтылар», «Хордалылар» топтарына бөледі. Топ атына байланысты топ мүшелері ойларын айтады. Сабақтың тақырыбын табады.

Ынтымақтастық атмосферасын тудыру: қарсы тұрған баланың жақсы қасиетін айтады

Берілетін суреттер – Буынаяқтылар типінің өкілдері: өзеншаяны, бүйі, маса, шегіртке, инелік, мизан, қарақұрт. Хордалылар типінің өкілдері: қандауырша, балық, бақа, тритон, жылан, кесіртке, дегелек, бүркіт, аю, барыс Ортасы Оқулықпен жұмыс.

«Шындық детекторы» стратегиясы Әр топ мүшелері мәтінді оқи отырып, келесі топқа 8-10 сұрақтар дайындайды. Келесі топ сұрақтарға жауап береді, тек бір сұраққа дұрыс емес жауап айтады. Топ қай сұрақтың жауабы дұрыс, қайсысы дұрыс емес екенін табады. «Суреттер сөйлейді» стратегиясы Әр топқа 3 суреттен беріледі. Топ мүшелері суреттегі жануардың типін, класын анықтайды, класс ерекшеліктерін талқылап жария етеді.

Берілетін суреттер

1-топ:

2-топ:

«Көңіл күй» рефлексиясы:

Сергіту сәті: Балалар, қазір күз мезгілі. Күн салқындап жатыр. Ауа райын қимылдар арқылы көрсетулеріңді сұраймын.

1.Күн суытты, тоңдыңдар. 2.Жылыну үшін қимыл жасаңдар. 3.Ашық күн. 4.Қуанып секірдіңдер.

Дескрипторлар:

Оқулық

– мәтіндегі негізгі ойды бөліп алады; – басымдылық көрсететін жануарлар типін дұрыс анықтайды; – тип кластарын жүйелейді, класқа сипаттама береді. Аяқталуы Үйге тапсырма:

«Ыстық орындық»

Оқушылар алған білімді пайдаланып, сұрақтарға жауап береді.

Дескрипторлар:

– мәтінді толық меңгереді;

– сұрақтарға нақты, дәлелді жауап береді. Қосымша ақпарат. Жануарлар дүниесінде Жер жүзінде кең таралған және түрлерінің саны бойынша ең көбі – буынаяқтылар типі. Олардың 2,5 млн-нан астам түрі бар. Буынаяқтылар типіне шаянтәрізділер, өрмекшітәрізділер, көпаяқтылар және жәндіктер жатады. Бұлардың барлығына тән белгі – аяқтары бірнеше буындарға бөлінген, типтің аталу себебі осыдан. Олар екіжақты симметриялы және гетерономды сегменттелген жануарлар. Денесі екі немесе үш бөлімге бөлінеді: баскөкірек, құрсақ немесе бас, көкірек, құрсақ. Денесін хитинді кутикула жауып тұрады. Ол жануарлардың ішкі мүшелерін зақымданудан қорғайды және оның ішкі жағына бұлшық еттер бекінеді. Хитинді кутикула өспейтін, созылмайтын қосынды, сондықтан буынаяқтылардың өсуі түлеу арқылы өтеді. Бұлшық еттері көлденең салалы – жолақ, тез жиырыла алады. Буынаяқтылар – дара жыныстылар. Жыныс диморфизмі жақсы дамыған. Олар мұхиттарда, теңіздерде, тұщы суқоймаларында, ыстық су қайнарларында, қарлы жерлер мен мұздарда, топырақ қабаттарында, тіпті ауада да кездеседі. Адамда, жануарлар мен өсімдіктерде паразиттік тіршілік ететін түрлері бар. Буынаяқтылар табиғатқа және адам өміріне кері әсер етеді. Олар – адамның, жануа