Жасөспірімдер арасындағы буллинг мәселесі туралы мақала

Аманжанқызы Жайна

4 курс студенті

Оқытушы:Болтаева А.М

Әл-Фараби-атындағы ҚазҰУ

Жасөспірімдер арасындағы буллинг мәселесі

Психология – адамның дара тұлғалық психикасын, өзінің сан-алуан сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ортамен өзара әрекетін зерттейтін ғылым, кей-кезде адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады.Қазіргі заманда психология мамандығының өзектілігі зор.

Әсіресе жасөспірімдер арасындағы буллинг мәселесі бойынша ,алғашқы білім қарашаңырақтардың бірі,биыл іргетасы қаланғанына 90 жыл болған Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тәлімгерлері мен білімгерлері қарастырады. Университет туралы қысқаша сипатта берсек аталған білім ордасы Қазақстан Ұлттық Университеті (ҚазҰУ) – еліміздің жоғары білім жүйесінің көшбасшысы. Университет ғылыми-зерттеу, білім беру, және мәдениет саласындағы озық тәжірибелерімен танымал. ҚазҰУ әлемдік рейтингтерде жоғары орындарға ие, бұл білім сапасының жоғары деңгейін дәлелдейді. Заманауи білім беру бағдарламалары мен квалификацияланған профессор-оқытушылар құрамы студенттерге терең білім алуға мүмкіндік береді. Университет инновациялық жобалар мен ғылыми зерттеулермен айналысады. Студенттер мен ғалымдар бірлесіп, өзекті мәселелерді шешу үшін түрлі ғылыми бастамаларды жүзеге асырады.

Осындай тарихы тереңде жатырған университетіміздің ғалымдары мен оқытушылары қоғамда болып жатырған өзекті мәселеніде тысқары қалдырмады.

Буллинг мәселесінің жан жақты зерделеді. Түpлi зepттeyлepдiң нәтижeлepi бoйыншa cтyдeнттepдiң үштeн бip бөлiгi жoғapы oқy opнындa үнeмi нeмece кeйдe зopлық-зoмбылыққa тaп бoлaды. Тәжipибe көpceткeндeй, зopлық-зoмбылықтың бұл түpлepi, eң aлдымeн, ayызшa cипaттa бoлaды: aйқaйлay, ap-нaмыc пeн қaдip-қacиeттi қopлaйтын әзiлдep. Сoнымeн бipгe қaзipгi жacөcпipiмдepдiң төpттeн бip бөлiгi физикaлық зopлық-зoмбылыққa тaп бoлaды.

Жасөспірімдің жаста балалар девиантты мінез-құлыққа, әсіресе сыныптастарын, құрдастарын,тіпті мектептегі кез-келген балаға қоқан лоққы, құрметсіздік, кей кезде тіпті физикалық күш көрсетуге дейін барады.

Буллинг кез-келген жаста пайда болуы мүмкін, алайда, буллингтің пайда болуының ең ықтимал кезеңдері де бар. Мұндай жас кезеңі – жасөспірімдік жас болып табылады. А.В. Петровский пікірі бойынша жасөспірімдік шақ «өзінің даралығын (жеке тұлғалығын) белгілеу үшін құралдар мен тәсілдерді іздеумен сипатталады. Осылайша, жасөспірім өзінің құрдастары арасында мінсіз өкілдік ету қабілетін барынша жүзеге асыра отырып, өзінің жеке даралығын іс-әрекет арқылы трансляциялау үшін барлық ішкі ресурстарын жұмылдырады ... ».