Жасөспірімдер қауіпсіздігі туралы психологиялық таныстырылым

Жасөспірімдер арасында келеңсіз оқиғалардың және зорлық-зомбылықтың алдын алу

Жасөспірімдердің психологиялық ерекшеліктері

Бұл физиологиялық өзгерістер, психикалық есеюмен белгілі болады, осы кезеңде олардың:

жоғарғы деңгейдегі сезімталдығы;

жылауықтығы

ой-қиялы мен іс-әрекеттеріндегі қарама- қайшылықтары;

мінез- құлқындағы теріс өзгерістері байқалады.

- Қатыгездік әрбір 6 Қазақстандық жанұяда жасалынады;

- Жыл сайын 14 жасқа дейінгі бір млн-ға жуық бала әке-шешесі тарапынан соққыға жығылады;

- Оның ішінде 10 % өліммен, 2000 (екі мыңнан) астамы өз-өзіне қол жұмсаумен аяқталады;

- 10 000 (он мың) нан астам бала әке-шешесінен құтылу үшін үйлерінен қашады екен;

Ғылыми зерттеу орталығы анықтағандай:

Балаға деген қатыгездіктің төрт түрі бар:

Физикалық күш көрсету

ата-ананың немесе оларды алмастырушы тұлғалардың, бала тәрбиесіне жауапты адамдардың (тарапынан), балаға қасақана келтірілген дене жарақаттары. Артынша ол баланың өліміне немесе физиологияық және психологиялық денсаулығына айтарлықтай залал келтіріп, дамуын тежейді.

Жыныстық қатыгездік

саналы немесе санасыз түрде баланың келісімімен немесе келісімінсіз жыныстық қарым-қатынасқа ересек адамның пайда көру немесе ләззат алу мақсатында тарту. Жыныстық қарым-қатынасқа кәмелеттік жасқа толмаған, бүлдіршіндермен физикалық күш қолдана отырып, қорқытып немесе алдап-арбап баруы

Психологиялық эмоциналдық қатыгездік -

баланың психикасына қасақана ұзақ уақыт бойы, үнемі мінез-құлқында патологиялық жекетұлғаны бұзушы фактор қалыптасқанға дейін әсер ету. Бұл формаға баланың сөздерін, іс-әрекеттерін ашық қабылдамау және сынау (оның барлығы сөз түрінде болады, күш қолданылмайды, сөз арқылы намысына тию), баланы әдейі, қасақана әлеуметтік ортадан шектеу, баланың жас ерекшелігін мүмкіншілігін ескермей шектен тыс талап қою, ересектердің тарапынан өтірік айту, берген уәдеде тұрмау, баланың сенімінің бұзылуы, бір реттік психикалық дөрекілік таныту арқылы балада психологиялық жарақаттың пайда болуы жатады.

Моралдік қатыгездік-баланың негізгі қажеттіліктеріне салғырттық таныту;

Ересектермен, асыраушысы тарапынан балаға қамқорлықтың жоқтығы, нәтижесінде эмоционалды жағдайы бұзылып, денсаулығына және жалпы дамуына қауіп пайда болады. Баланың негізгі қажеттіліктерін өтеудегі кемшілік.

Егер біреу қорлық көріп жатса немесе өзі басқаларға қорлық көрсетіп жатса , не істеуім керек ?

Ешкімнің өзге біреуді қорлауға, кемсітуге құқығы жоқ.

Мектеп /колледж әкімшілігінің араласуына түрткі бола алатын ересек адамға айт . Бұзақылар алдында кейде ересек адамдардың өзі де жүрексінетіндіктен , бір емес , бірнеше ересектен көмек сұрауға тура келуі мүмкін .

Басқаларға қорлық көрсетуге құштар адамдардың басында да қиындықтар бар екенін және олар да біреудің өздерін тыңдағанына және көмектескеніне зәру екенін есіңнен шығарма .

Бұзақылар мен сотқарлардың әрекетіне мән бермеу оларды тоқтата алмайды және мінез-құлқын өзгерте алмайды ; өзіңді емес , өзге біреуді мазақтап жатса да, араша түс.

Қорлық көрген адам көмекке мұқтаж. Егер бұзақылар сені мазақтаса, қорласа, кемсітсе , онда бұл туралы біреуге айт және шара қолданылуын талап ет .

Егер ата-анам жиі ұрыс шығаратын болса , не істеуім керек ?

Ата-ана арасында шыққан ұрыс-керістен туған қиын жағдайды еңсеру үшін тәжірибе мен дағды қажет . Олар тіпті сен үшін ұрсысып жатса да, біліп қой, ұрыс-керістің нағыз себебі сен емессің . Өзің сенім артатын адаммен жағдайды талқыла,…