Жасуша құрылысы және өсімдік пен жануар жасушасы 7 сынып

Қысқа мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 7.4. Жасушалық биология. Су және органикалық заттар

Мектеп: №157 Б. Пәрімбетов атындағы қазақ орта мектебі

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Асанбаева Маржан Бексұлтанқызы

Сынып: 7 « » Пәні: Биология. Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

§ 11,12. Жасуша – ағза құрылысының негізгі бөлшегі.

Өсімдік және жануар жасушаларының құрылысы

Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7.4.2.1. - «жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» ұғымдарды түсіндіру:

7.4.2.2. – өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын ажырату

Сабақтың мақсаты

Барлығы:

* «жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» ұғымдарын түсініп, өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын ажыратады;

Көпшілігі:

* жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесін ажыратып, суреттермен сипаттайды;

Кейбіреулері:

* өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын, ұлпаларын, мүшелерін, мүшелер жүйесін жіктеп, өмірмен байланысты мысал келтіреді.

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Түсіну, қолдану

Бағалау критерийі

1. «жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» ұғымдарын түсіндіреді;

2. өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын ажыратады.

Тілдік мақсаттар

Ғылыми биологиялық терминдармен танысып, сөздік қор ұлғаяды.

Терминдер: жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесі, жасуша қабықшасы, цитоплазма, ядро, қабықша саңылауы, жасушаның сыртқы мембранасы, органоид, вакуоль, пластидтер, хлоропластар, хромопластар, лейкопластар, хлорофилл, клетчатка (жасунық), жасуша шырыны, фотосинтез, амеба, жарық микроскобы, оптикалық микроскоп.

Құндылықтарға баулу

Өндірісті, ғылым мен білімді біріктіре алатын, инновациялық-индустриялық кластерді дамытуға қабілетті, индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсуді (ағаш сүрегінен құрылыс материалдары, жиhаз, мақта, зығыр талшығынан жіп өндіру, мата тоқу, сусындар мен шырындар өндіру, т.б.) жүзеге асыра алатын бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыруға баулу.

Пәнаралық байланыс

Физика (оптика) – жарық және электрондық микроскоптар көмегімен жасушаның құрылым бөліктерін көру;

Химия – өсімдік жасушасы қабықшасының клетчатка (жасунық) немесе целлюлозадан тұруы, вакуоль ішіндегі сұйықтық – жасуша шырынының құрамында су мен онда еріген органикалық заттардың болуы; Технология – өсімдік жасушасының қатаюы және ағаштардың сүректенуі – құрылыс материалдары мен жиhаз жасауда, мақта мен зығыр талшықтарынан жіп, арқан алу, мата тоқуда пайдаланылуы; жасуша шырыны тосап, компот, шырын дайындауда.

Алдыңғы білім

5 сынып – жаратылыстану: тірі ағзалардың құрылымдық деңгейлерін сипаттау, пияздың өң өабықшасынан микропрепарат дайындау және микроскоппен жұмыс істеу;

6 сынып – жаратылыстану: жасуша компоненттерін анықтау.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы: 1 мин

Ұйымдастыру

2 мин

Жағымды психологиялық ахуал тудыру және топқа бөлу

«Жүректен жүрекке» психологиялық тренингі:

Әр оқушыға мұғалімнің оқушыларға шын жүректен тілеген тілек сөздер жазылған жүрек қиықшалары таратылады және осы қиықша-лардың түсі бойынша оқушыларды 4 топқа бөлу.

Тілек жазылған 4 түсті жүрек қиықшалары

8 мин

Үй тапсырмасы. «Викториналық сұрақ» әдісі

1-топқа.

* Тірі ағзалардың жүйелік ортасын анықтау ғалымдарға не үшін қажет? (ағзаның шығу тегін, басқа ағзаларға ұқсастығын, тіршілік үдерісінің ерекшелігін, басқа түрлер эволюциясындағы ролін білу үшін қажет);

* Жануарларды омыртқалылар және омыртқасыздар деп екізе бөлген кім? Омыртқасыз жануарлардың омыртқалылардан басты айырмашылығы неде? (Жан Батист Ламарк. Омыртқасыздарда ішкі қаңқа – омыртқа жотасы немесе желі болмайды).

2-топқа.

* Жүйелеудің негізін қалаған ғалым кім және оның еңбегінің жетістігі неде? (Швед ғалымы, ботанигі Карл Линней. Түрлерді белгілеу үшін қосарынан атауды енгізді);

* Тіршіліктің негізгі 5 патшалығын атаңыздар. (покариоттар, протистер, саңырауқұлақтар, өсімдіктер мен жануарлар);

* Омыртқасыздардың негізгі типтерін, омыртқалылардың кластарын атаңыздар. (Омыртқасыздардың негізгі типтері: қарапайымдар, губкалар, ішекқуыстылар, жалпақ, жұмыр және буылтық құрттар, ұлулар, буынаяқтылар. Омыртқалылардың кластары: шеміршекті және сүйекті балықтар, қосмекенділер, жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер).

3-топқа.

* Прокариоттар мен протистер бір жасушалы ағзалар. Олардың ерекшелігі неде? (прокариоттар жасушасында ядро болмайды, протистер – эукариоттар);

* Дихотомиялық кілттерді не үшін пайдаланады? (Зерттеуші зерттеп отырған ағзаның қандай класқа, тұқымдасқа, туысқа, түрге жататынын анықтауы үшін).

4-топқа.

* Өсімдіктер мен жануарлардың таксондық бірліктерін ретімен атап шығыңыздар. (Өсімдіктерде: патшалық, бөлім, класс, қатар, тұқымдас, туыс, түр. Жануарларда: патшалық, тип, класс, отряд, тұқымдас, туыс, түр).

* Дихотомиялық кілттердің құрылысы қандай? (Кілттер екі сатыдан тұрады. Біреуі теза – бекіту (қабылдау). Ол реттік номермен белгіленеді. Екіншісі антитеза – шығару (терістеу). Ол «+», «-» не 0 деп белгіленеді.

Бағалау: «Қошеметтеу» әдісі

Викториналық сұрақтар мен оның жауаптары жазылған парақша:

2 мин

Сергіту сәті. «Қуыршақтар» және 4 топқа топтастыру

Ойын басқарушы тапсырма береді:

1. Қуыршақ болып жүру; 2. Қуыршақтар бір – бірімен амандасып, жұп құрауы; 3. Жұптар екі қолмен бір – бірін ұстап тұрып 3 рет секіруі; 4. Жұптардың қол ұстасып қуыршақ болып жүруі; 5. Жұп қуыршақтардың екінші бір жұптармен амандасуы; 6. Төрт қуыршақтың бір – бірінің қолынан ұстап…