Жасуша теориясы және оның биологиядағы маңызы туралы материал
Sheber Education·24 Маусым·Қаралды:119Жүктелді:0
Материалда жасушаның тірі ағзалардағы құрылымдық және қызметтік бірлік ретіндегі орны, жасуша құрылысы, прокариот пен эукариот айырмашылығы қарастырылады. Биология оқушылары мен мұғалімдеріне пайдалы.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
ЖАСУША ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ БИОЛОГИЯДАҒЫ МАҢЫЗЫ
Кіріспе
Биология ғылымының негізгі зерттеу объектілерінің бірі — тірі ағзаның ең қарапайым құрылымдық бірлігі болып саналатын жасуша. Жасуша теориясы — биология ғылымының іргелі негізі. Бұл теория тірі ағзалардың құрылымдық және қызметтік ұйымдасуы туралы негізгі ұғымдарды біріктіреді. Жасушаның құрылысы мен қызметі туралы түсініктердің қалыптасуы биология ғылымының дамуына үлкен үлес қосты. Мақалада жасуша теориясының қалыптасу тарихы, оның негізгі қағидалары және қазіргі биологиядағы маңызы қарастырылады.
Жасуша теориясының қалыптасу тарихы
Жасуша туралы алғашқы түсініктер XVII ғасырда пайда болды. 1665 жылы ағылшын ғалымы Роберт Гук алғаш рет микроскоп арқылы тығын қабықшасын зерттеп, оның ұяшық тәрізді құрылымдарын көрді. Ол бұл құрылымдарды «cellula» — жасуша деп атады. Алайда бұл тек өсімдіктің өлі жасуша қабықшалары болатын.
XVII ғасырдың соңында Антони ван Левенгук өзі жасаған микроскоп арқылы әртүрлі тірі ағзалардың бір жасушалы құрылымдарын көрді. Ол бактерияларды, қарапайымдыларды және қан жасушаларын алғаш сипаттады. Бұл жаңалықтар тіршіліктің жасушалық деңгейде ұйымдасқанын көрсететін алғашқы дәлелдер болды.
XIX ғасырда неміс ғалымдары Маттиас Шлейден (1838 ж.) мен Теодор Шванн (1839 ж.) өз еңбектерінде жасуша теориясының негізін қалады. Олар өсімдіктер мен жануарлардың барлығы жасушалардан тұратынын дәлелдеді. 1855 жылы Рудольф Вирхов «Жасушалар тек жасушалардан пайда болады» деген тұжырымын ұсынды. Осылайша жасуша теориясы толық қалыптасты.
Жасуша теориясының негізгі қағидалары
Қазіргі заманғы жасуша теориясының негізін құрайтын негізгі қағидалар мыналар:
Барлық тірі ағзалар бір немесе бірнеше жасушалардан тұрады.
Жасуша — тірі ағзалардың ең қарапайым құрылымдық және қызметтік бірлігі.
Барлық жасушалар өзінен бұрын болған жасушадан бөліну арқылы пайда болады.
Жасуша — тұқым қуалау ақпаратының сақталу және берілу бірлігі.
Жасушада зат алмасу, энергия алмасу және тіршілік процестері жүреді.
Бұл қағидалар барлық тірі ағзаларға ортақ және биология ғылымының түрлі салаларында кеңінен қолданылады.
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
1 күн
BASIC
5 ЖИ / күн
Жасанды интеллект арқылы презентация, тест құрастыру мүмкіндігі
17 Құралдар / күн
Рефлексия, кері байланыс, таймер, топқа бөлу т.б инстурменттерге доступ
5 Материал / күн
Сайттағы 106мың материалға доступ.Кез-келген файлды жүктеп алу.
15 Ойындар / күн
Жазылым бойынша ойын жасау лимиті.
1 ай
BASIC
50 ЖИ / ай
Жасанды интеллект арқылы презентация, тест құрастыру мүмкіндігі
22 Құралдар / ай
Рефлексия, кері байланыс, таймер, топқа бөлу т.б инстурменттерге доступ
100 Материал / ай
Сайттағы 106мың материалға доступ.Кез-келген файлды жүктеп алу.
100 Ойындар / ай
Жазылым бойынша ойын жасау лимиті.

