Жасыл химия туралы кеңейтілген таныстырылым

Жасыл химия. Жасыл химияның 12 принципі. Қоршаған ортаны қорғау.

Оқу мақсаттары:

" Жасыл химияның " 12 принципін атау және түсіндіру ;

А тмосфера , гидросфера және литосфераның ластану көздерін білу , жаһандану мәселелерін шешу жолдарын ұсыну ;

Бағалау критерийлері :

Оқушы мақсатқа жетті, егер - Жасыл химияның 12 принципін атаса; - ластану көздерін атаса; - жаһандық мәселелерді шешу жолдарын ұсынса; - химия өнеркәсібін ұтымды дамытудың маңыздылығы туралы қорытынды жасаса.

Пәндік лексика:

Қазақ тілінде

Русский

English

Жасыл химияның 12 қағидасы

12 принципов Зеленой химии

12 principles of Green chemistry

ластану көздері

источники загрязнения

pollution sources

парниктік газдар

парниковые газы

greenhouse gases

химиялық өндіріс

химическая промышленность

chemical industry

2 минут ішінде осы суретке атау ойлап табыңыз. Сурет авторының айтқысы келген мағынасын түсіндіретін бір-екі сөйлем қосыңыз.

Сұрақтарға жауап беріңіз:

Химия ғылымының міндеттерін атаңыз

Қандай химиялық өнімдерді білесіз?

«Жасыл химия» сөздерін естігенде не туралы ойлайсыз?

Экология дегеніміз не?

Біздің әлемде экологиялық проблемалар бар деп ойлайсыз ба? Қандай проблемалар?

Бұл мәселелерді қалай шешеміз?

Химик не істейді ?

Химиктер мыналарды жасайды:

Дәрі-дәрмек

Материалдар: пластик, металдар

Жабындар: бояулар, лактар

Электроника: ұялы телефондар мен компьютерлер

Химиктер тексереді! - айналасындағы заттарды түсіну үшін

Ғаламдық проблемалар: атмосферадағы озон қабаты

Табиғи үдерістер: гүлде не бар, оның жапырақшаларына белгілі түсті не береді

Экологиялық мәселелердегі ғалымдардың рөлі

Биологтар

Химиктер

Инженерлер

Эколог-ғалымдар

ЖАСЫЛ ХИМИЯ

Жасыл химия ( Green Chemistry ) — қоршаған ортаға оң әсер ететін, химиялық процестерді жетілдіруге бағытталған, химиядағы ғылыми бағыт.

Жасыл химияның 12 принципі

Алдын алу

Атомды үнемдеу

Синтез процестері мен өнімдерінің қауіптілігін азайту

Қауіпсіз химиялық заттарды жасау

Қауіпті көмекші реагенттерді пайдалану

Энергияны үнемдеу

Қалпына келетін шикізатты пайдалану

Аралық кезеңдердің санын азайту

Каталитикалық процестерді қолдану

Биологиялық ыдырау

Нақты уақыттағы аналитикалық бақылауды қамтамасыз ету

Апат жағдайларын алдын алу

1. Алдын алу

Қалдықтар пайда болғаннан кейін оны өңдегеннен немесе тазартқаннан гөрі, қалдықтарды алдын алған дұрыс.

1. Алдын алу

Ластануды алдын алу үшін не істейміз?

- Шағын, тиімдірек көліктерді жүргізу

- Қалааралық пойыздарды пайдалану

- Велосипедпен жүру

- Ақауы бар шүмекті жөндеу

- Қағаз немесе компост жапырақшаларын қайта өңдеу «Алдын алудың бір унциясы - бір фунт ем»

Жасыл химия зертханасында химик, ластануды алдын алуды молекулалық деңгейде жүргізеді!

2. Атомды үнемдеу

Синтетикалық әдістер процесте пайдаланылған барлық материалдарды түпкі өнімде максималды пайдаланатындай етіп жасалу керек.

2. Атомды үнемдеу

Ысырап етпеңіз, қаламаңыз! Химиялық реакция: A + B → Өнім + C + D Аспаздық ұқсастық: И нгредиенттер → өнім (кез-келген қосымша өнімдер??)

Атомдарды үнемдеу = (Өнімдегі атомдардың массасы ÷ Реагенттердегі атомдардың массасы) x 100%

Өнімдер қайдан алынады?

Материалдар

Өнімдер

Атомдар

Молекулалар

Атомды үнемдеу бағытталады :

Атомдар → Молекулалар

3. Синтез процестері мен өнімдерінің қауіптілігін азайту

Практика жүзінде мүмкін болса, адам денсаулығы мен қоршаған ортаға зиянсыз заттарды қолдану мен өндірудің синтетикалық әдістемелерін дамыту қажет.

3. Синтез процестері мен өнімдерінің қауіптілігін азайту

Функция қауіп - қатермен байланысты. Біз әрқашан тәуекелді заттар жасаймыз...

Химиктер «химияны» жасағанда, оларда қалай жасау керектігінде таңдау бар. Химияда қауіпсіз әдісті таңдау бұранданы қатайту үшін пышақтың орнына бұрағышты қолданумен ұқсас. Пышақ бұранданы қатайтуы мүмкін, бірақ бұл қауіпті!

4. Қауіпсіз химиялық заттарды жасау

Химиялық өнімдер жасауда бұрынғы тәжірибеге сүйене отырып, жұмыстың тиімділігін арттыруға және уыттылықты төмендетуге тырысу керек.

4. Қауіпсіз химиялық заттарды жасау

Химиктер - молекулалық дизайнерлер; олар жаңа молекулалар мен жаңа материалдар жасайды. Жасыл химиктер, біз шығаратын заттар өз қызметін орындаумен қатар, оны қауіпсіз түрде жасауын қадағалайды. Бұл дегеніміз, химиктердің заттарды қалай жасайтыны ғана емес, сонымен бірге олардың зиянды емес екендігі де маңызды.

Химияда: функция қауіп - қатермен байланысты емес. Қауіпсіз, уытты емес өнімдерді жасау мақсат болып табылады!

5. Қауіпті көмекші реагенттерді пайдалану

Мүмкіндігінше қосымша заттарды (еріткіштер, бөлгіш агенттер және т.б.) пайдалануды болдырмауға, ал қолданғанның өзінде зиянсыз болуы тиіс.

5. Қауіпті көмекші реагенттерді пайдалану

Біз барлық заттар үшін еріткіштерді қолданамыз: - Тамақ дайындау - Тырнақ бояуы (түтін көп!) - Бояулар - Тазартқыш заттар - Кофеинсіз кофе - Химиялық реакциялар Көптеген еріткіштер қауіпті және уытты. Қауіпсіз баламалары бар! Еріткіш дегеніміз не? Еріткіш - бұл басқа затты ерітетін зат…