Жат қылықтардан аулақ бол тәрбие сағаты, 1 сынып

Бастауыш сынып мұғалімі :

Халидуллина Сауле Ибшаевна

Сынып: 1 «А» 2021 - 2022 оқу жылы.

Мақсаты:1. Балаларды үлкенге құрмет көрсетуге, кішіге қамқор болуға тәрбиелеу.

2. Әдептілік қағидаларын меңгерте отырып, зиянды әдеттерден бойларын аулақ ұстауға шақыру.

3. Салауатты өмір салтын ұстануға дағдыландыру.

Сабақтың міндеттері: 1. Денсаулықты сақтау және нығайту туралы білім беру.Өзін-өзі тәрбиелей білу, жағымсыз іс-әрекеттерден аулақ болу.Салауатты өмір салтына тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: слайд, көрме, мақал-мәтелдер, қанатты сөздер, буклет, сурет салу. Салауатты өмір салтына байланысты суреттер.

Сабақтың барысы:1.Ұйымдастыру.1.1. Сәлемдесу Келген қонақтарға қарап оқушылар хормен: Әдептілік белгісі,Иіліп сәлем бергені./ оқушылар иіліп сәлемдеседі/Жүргізуші: Салеметсіздер ме құрметті қонақтар! Қадірлі ұстаздар мен білімге құштар жас достар! Бүгінгі тәрбие сағатымыз «Аулақ бол жаман әдеттен » тақырыбы аясында өткізілмек.Жас ұрпақтың салауатты өмір салтын қалыптастырудағы ой өрісін дамыту, зиянды әдеттерге еліктеудің, қызығудың өмірлеріне қауіп тудыратынын ескерту. Есірткі, ішімдік және темекенің ағзаға тигізер әсері, келешек өмірлеріне оның зардаптары, адам ағзасына теріс әсері туралы түсіндіру.1.2 Шаттық шеңбері.Мұғалім. Балалар, бәріміз шаттық шеңберіне жиналдық. Енді бір-бірімізге денсаулық туралы жақсы тілектер айтайық.(Оқушылар бір-біріне бүгінгі күннің көңілді өтуіне және денсаулық туралы тілектер айтады) 1.3.Сұрақ қою.“Денсаулығың өз қолыңда” дегенді қалай түсінесіңдер?Салауатты өмір салты не үшін керек?“Сатып алған ауруға дауа жоқ” дегенді мысалдармен түсіндіріңдер./Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы өз ойларын ортаға салып, өзгелердің де пікірлерін, көзқарастарын тыңдады./Оқушылардың жауап, пікірлерін негізге ала отырып,мұғалімнің қорытынды сөзі: 1.4. Мұғалім: Ден

1.6. Түйіндеме: Құрметті оқушылар! Еліміздің мықты тірегі –дені сау ұрпақ. Алдымен адамға денсаулық керек. Адам баласының денсаулығы оның жаны мен тәнінің саулығынан құралады. Адам денсаулығының жақсаруы, рухани жанының тазаруы. Тіршілікте салауатты өмір салтын ұстану- салауатты өмір кешумен байланысты. Сонымен балалар, денсаулық -адам бақытының бірінші байлығы. 1.7. Слайд:Осы денің сау болу үшін қандай зиянды әдеттерден аулақ болу керек?(Слайд бойынша оқушылардың жауап, пікірлерін нақтылау үшін трек-схема, слайд «Үш дерт», «Темекінің зияны» видео көрсетіледі.)1.8. Әр топ көшбасшысы зиянды заттардың атын таңдап, топ мүшелерімен тақырыпты қорғау:1-топ: Темекі

2-топ: Есірткі 3-топ: Ішімдік1.9. Назар аударайық!Зиянды әдеттер денсаулыққа қалай әсер етеді?2. Темекі құрамындағы заттар»Темекі түтінінде 400-нан астам химиялық элементтер бар, оның 40-тан астамы онкологиялық ауруларға себеп болатын улы заттар.Шайыр түтін арқылы адам өкпесіне түседі.Адам алғаш рет темекі тартқанда уланады, басы айналады, жүрегі қағады, құсады, қол-аяғы дірілдейді. Темекі тыныс алу мүшелерінің бәріне зиянды әсер етеді. Никотин тыныс алу жолдарының сілемейлі қабықшасын тітіркендіріп, оны қабындырады. Никотин қан тамырларын тарылтады. Бұл ауа тамыр және өкпе, рак ауруларына шалдықтырады. Шылым шегетіндердің 97%өкпе рагымен ауырады. Темекі түтіні өкпе тарамдарымен тыныс жолдарын бітеп, адам ағзасына қажетті оттекті мөлшерімен қамтамасыз ете алмайды. Радиоактивті заттар да бар. Күніне 1 қорап темекі тартқан адам жылына өкпесіне 1 литр қара май жинайды. Өкпенің қатерлі ісігімен ауыратындардың 80% темекі тартатындар. Бүкіл дүние жүзінде 1 миллиард адам темекі тартады. Темекі зардабынан жылына 25 мың адам қайтыс болады. Жүрек ауруына шалдыққандардың өлімі 20% . Қатерлі ісік ауруынан болатын өлім 30%, өкпе рагы 90% темекі зардабынан болады. Темекінің зардабын өкпеден арты

6.Ойын – жаттығу: « Пайдалы – зиянды »Қазір бірнеше жағдаят айтамын, денсаулыққа пайдалы болса, шапалақтаймыз, зиянды болса,аяғымызды жерге ұрып, бойға алмайтындығымызды көрсетеміз.- Бала жаттығулар жасаса;- Бала ағашқа өрмелесе;- Бала ауыр заттарды көтерсе;- Бала басқа баланы итеріп жіберсе;- Бала сіріңкемен ойнаса;- Бала терезені сындыратын болса;- Бала қолын жуса;- Бала күнге қыздырынса;- Бала мұз балмұздақты көп жесе;- Бала балаларға қарай жөтелсе;- Бала тамақ үстінде күлсе;- Бала табиғи суға шомылса;- Рахмет. Сонымен денсаулықтың тағы бір құпиясы- зиянды әрекеттердіжасамау, пайдалы әрекеттер жасау.7. Жағдаяттар:Зиянды әдеттердің алдын алу1-топ спикері: Қозғалыс белсенділігі-денсаулық кепілі.2-топ спикері: Дұрыс тамақтану.

3-топ спикері: Гигиеналық талаптарды сақтау.Күн тәртібі.

8.Көрініс: « Үш пәледен аулақ »(Екі бала ойнап жүр)Асқат: - Азамат, екеуміз дос емеспіз бе?Азамат: -Ия, доспыз. Неге сұрадың?

Асқат: -Сен ешкімге айтпа, менде керемет бір нәрсе бар.Мінекей,қарашы...(қалтасынан темекіні көрсетеді)Азамат: - Оны қайдан алғансың?..

Асқат: -Әкемнен алдым (риза болып)Азамат: -Әкеңнен қалай алдың?Темекі деген жаман нәрсе, дереу таста.

Асқат: -Қалайша? Соншалықты жаман болса әкем неге тартады?Азамат: -Ой, достым, сенің әкең жас күнінде темекіге әуестенген,сол қателігін қазір жөндей алмай жүр.

Асқат: -Достым, дегенмен осыны тартып көрсек қайтеді?Азамат: - Жоқ,достым! Мұндай жаман әдеттерден бойымызды аулақ салғанымыз абзал.Одан да ойынымызды жалғастырайық.(Осы кезде бөлмеге арақ, темекі, есірткі кіреді)

Балалар: Ассалаумағалейкум! Сіздер кімсіздер?Арақ: Мен арақпын,арақпын, Жер жүзіне тараппын.Жұрттың құмар асы боп, Керегіне жараппын.

Темекі:Мен темекі шылыммын,Аузына елдің іліндім.Қанша мені тартса да,Демеді ешкім бүліндім.Есірткі:Мен есірткі нашамын,Уытымды шашамын.Атым шулап тұрғанда,Алшаңдап яқ басамын.

Азамат:- О, жаратқан, жаратқан,Жұрттың аузын қаратқан.Ағайынды үшеуін,Қандай пәле таратқан.- О, адамдар, санаң бар,Үш пәлеге қараңдар.Үшеуі де ауыр дерт,Бүкіл әлем алаңдар!

(Екі бала бірігіп)«Арақ», «Темекі», «Есірткі»Үшеуі де ауыр дерт.Бүкіл елді бүлдірмей,Арамыздан аулақ кет!

9. Әдеби-монтаж

Адам болатын бала-барлық жақсы қасиеттерді үйреніп, жаман әдеттерден бойын аулақ салуы тиіс.Біздің сыныптастарымыз әдепті болудың қыр-сырын мына өлең шумақтары арқылы жеткізбек. Қарсы алыңыздар!1-оқушы: Тәртіпті бала сүйеніш,Төбең бір көкке жетеді.Ұрыншақ бала жанындаҰрыс пен керіс, айқай шу.Ұстамды бала маңынанҰнамды қылық байқайсың.2-оқушы: Сыйла үлкен кісіні,Қамқорлыққа ал кішіні.Сақтап көше тәртібін,Бағдаршамның ал тілін.Әдет қыл бұл ісіңді,Тазалап жүр тісіңді.3-оқушы: Қарсы ал ерте күн көзін,Төсегіңді жина өзің.Асықпай іш тамақты,Жалама аяқ-табақты.4-оқушы:Пышақты ұста оң қолмен,Шанышқыны сол қолмен.Нанды үгітпе,қадірле,Қабығымен бәрін же.Саусағыңды сормағын,Салдыр салақ болмағын.5-оқушы: Сыйлап сәлем беремінКөршілерді көргенде.Ізетпен бас иемін,Үйге қонақ келгенде.Әдепсіз деп сөкпесін,Анама айтып өкпесін.

6-оқушы: Ғылым таппай мақтанба

Орын таппай мақтанба

Құмарланып шаттанба

Ойнап босқа күлуге

Бес нәрседен қашық бол

Бес нәрсеге ғашық бол

Адам болам десеңіз

Өтірік, өсек, мақтаншақ,

Еріншек, бекер мал шашпақ

Бес дұшпанды білсеңіз:

Талап, еңбек, терең ой,

Қанағат, рақым ойлап қой

Бес асыл іс көнсеңіз

10. Жұмбақ шешу.

1)Қол ұшын беріп, Көмегін де аямайтын.Қызығына қуанып, Ренжи қалса , жұбататын адамды кім дейміз? (дос)

2)Дәптеріне әріптіҚаздай тізіп жазатын, Үйді таза сақтайтын, Кітаптарды шашпайтын баланы кім дейміз? (ұқыпты)

3) Түймесін де қадайтын, Сабақтан да қалмайтын, Еденді де жуатын Еңбекті қатты сүйетін баланы кім дейміз? (еңбекқор)

4) Ән де айта алатын, Би де билеп беретін, Домбырада күй ойнап, Сурет сала білетін баланы кім дейміз? (өнерлі)