Жазылым дағдысын дамытудағы креативті матрица әдісі, 6 сынып

Мақала сілтемесі: https://uchitelya.kz/statya-na-temu-kreativti-matricza-%d3%99disin-zhazylym-da%d2%93dysyn-damytu%d2%93a-%d2%9boldanudy%d2%a3-tiimdiligi/

«Креативті матрица» әдісін жазылым дағдысын дамытуға қолданудың тиімділігі

Жүнісова Айсұлу Пылаловна

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі,

№34 «Бірлік» ЖОМ КММ,

Түркістан облысы Мақтаарал ауданы.

«Жазылым төрт дағдының ішінде оқушының нәтиже көрсететін, мұғалімнің өнім алатын дағдысы болып табылады». Әдетте, біз оқушының жазылым жұмысынан ерекше ой мен идеялардың көрініс табуын күтеміз. Ондай нәтиженің көрініс табуы тікелей жазылымға дейінгі орындалған жұмыстардың қорытындысынан шығатынын естен шығармауымыз керек. Себебі, оқушы жазылым жұмысын осыған дейінгі жинаған ақпараттары мен сөздік қорды қолданып жазады.

Мұғалім өз тарапынан оқушының жазылым тапсырмасын белгіленген талаптар негізінде жазып шығуы үшін ұсынылған тақырыпқа қатысты ақпаратты, деректі саралап қолдануға дағдыландыруы қажет. Жазылым жұмысының сәтті шығуы ең алдымен сөздік қордың мол болуына тікелей байланысты. Сөздік қор оқылым арқылы келеді. Оқылым – жазылым жұмысына дайындық кезеңі. Оқылым арқылы жазылым жұмысына қажетті ақпараттарды ұсынып, оның мазмұнын түсініп, тақырыпқа қатысты маңыздылығын талқылау, саралау, оқушының есінде сол ақпарат қалатындай қажетті сөздер мен сөз тіркестерін сабақ барысында қолдануға бағыттаудың маңызы зор. Бұл дегеніміз-жазылым дағдысын дамыту үшін оқытудың тиімді әдіс-тәсілдерін таңдап, қолдану мұғалімнен ерекше жігер мен шеберлікті талап етеді. Аталған жұмысты жүзеге асыру мақсатында жыл бойындағы сабақтар барысында оқытудың түрлі әдіс-тәсілдерін қолданған болатынмын. Атап айтатын болсам, оқушыға нақты ақпаратты іріктеу мақсатында «Оқылым стратегияларын», сұрақ қою, сұрақ қоя білуге үйрету мақсатында «Үш қадамды сұрақ», «Бес саусақ», «ДЖИГСО», «Барлық факторларды ескеру», «Әткешек» әдістерімен қатар, кейіпкерлерге мінездеме беруде, іс-әрекетін бағалауға қатысты көзқарастарды анықтату үшін

Ұсынылған мәтіннен негізгі, қосымша ақпараттарды анықтауда, мәселенің маңыздылығын көрсетуде, өз ойын дәлелдеуде «Гауһартастар иерархиясы» әдісін, автор бейнесін ашуға қатысты, ашық сұрақтарды талқылаған уақытта «Ыстық орындықты», көлемді шығармаларды (роман) оқытуда мазмұнын талқылауға және талқыланған ақпараттың ұзақ уақытта ойда сақталуына, қолданылуына себеп болатын «Шеңберге жиналу уақыты», тақырыпты, мәселені талқылауда, бір-бірін толықтыруда топтық жұмыста «Елшілер» әдісін, кейіпкерлерге мінездеме беруде, оларды жағымды, жағымсыз деп талдауда, сабақта айтылған ой-пікірлерді есте сақтап жазылым жұмысында тиімді қолдануда «Ақылдың алты қалпағын», «Креативті матрица» әдістерін…