Жел, күн және биогаз энергияларын қолдану ғылыми жұмысы

Қызылорда облыстық білім басқармасы

№3 мектеп-лицейі

Авторы:Мұстафа Нұрмұхаммед

Жұмыстың тақырыбы:

Энергия көздері-жел,күн, биогаз энергияларын

болашақта қолдану.

Секция: Физика

Ғылыми жетекшілер: Елеусінов Бауыржан

Тәжімағанбетұлы

Физика-математика ғылымдарының

кандидаты,профессор-академик

Абдикаримов Бақыт Жунаевич

Физика – математика

ғылымдарының докторы

Жетекші: Бодықова Рая

Физика пәнінің мұғалімі

Қызылорда қаласы

Аннотация

Қазіргі уақытта органикалық қазбалы отын қорының азаюына байланысты, еліміздің энергетикалық теңгерімінде дәстүрлі емес қайта қалпына келетін энергия көздері жоғары маңызға ие. Бұл энергия көздеріне жер бетіндегі біріккен қуаты 1014 кВт құрайтын күн радиациясын жатқызуға болады, бұл қазіргі кезде әлем елдерінің өндіретін энергетикалық қуатынан мың есеге жоғары болып табылады. Энергияны тұтынудың қарқынды өсуі органикалық отынның үздіксіз қымбаттауына әкеледі, осы уақытта күн энергиясын түрлендіру тәсілдерін жетілдіру оның бағасының төмендеуіне алып келеді. Жылулық, сол сияқты атомдық электростанциялар (келешекте термоядролық станциялар) және көлік құралдарының барлық түрі қоршаған ортаға өнеркәсіптік қалдықтармен шығарылған газдарды айтпағанның өзінде 50 %-ға дейін жылу бөледі. Осы барлық көздерден қосылатын энергиялар күн сәулесінен түсетін ағынмен бірге Жер температурасының бірқалыпты жоғарылауын тудырады. Жер температурасының 0,10 –қа бірқалыпты жоғарылауының өзі климаттық жағдайлардың біршама өзгеруіне әкеліп соқтырады.

Халық қоныстануының маңызды өсу қарқынында және дамыған елдердің меншікті энергия қанығуы кезінде, мұндай өзгерістер XXI – ғасырдың бірінші ширегінде орын алуы мүмкін. Бұл жағдайдан энергетикалық потенциалды энергияның баламалы көздері есебінен жоғарылатқанда ғана шығуға болады, бұл біздің ғаламшарымыздың қызып кетуін болдырмайды және жер өркениетінің дамуы үшін қолайлы жағдайды сақтайды. Жұмылдыру обьектілерінде және электрберіліс желілерінен қашық орналасқан обьектілерде өндіруді зерттегенде жаңа энергия көздерін жобалау мәселелерінің өзектілігі артатындығын айта кету керек.

Елбасымыздың айтуы бойынша «Қазақстан 2050» стратегиясы аясында энергия өндіру мен пайдалану жолдары да қарастырылған.Соған сәйкес елімізде қуат көзін өндірудің ұтымды әрі зиянсыз жолдары қарқынды дамуда. Тоқтала кетсек, қазіргі таңда дәстүрлі емес қуат көзін алу зерттелуде, яғни жел,күн табиғи күштерінен қуат алу. Мәселен біз өзіміздің туған жеріміз Сыр өңірін алсақ, қазірде Қызылорда облысының территориясында пайдалы қазбалар жетерлік. Алайда оны өндіру жағы тым бәсең десе де болады. Мұнай-газ…