Желтоқсан алауы ашық тәрбие сағаты 11 сынып

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ

ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Түркістан облысының білім басқармасы

«Арыс гуманитарлы-техникалық колледжі»

мекемесі

Тақырыбы: «Желтоқсан алауы»

Тақырыбы: «Желтоқсан алауы» Мақсаты: Тәуелсіздік күні туралы мағлұмат беру. Тәуелсіздік үшін күрескен, желтоқсан құрбандарын еске түсіріп, соның ішінде Қайрат Рысқұлбековтың өмірін, ерлігі жайында түсіндіріп, оның ақындығын насихаттау, оқушыларға желтоқсан оқиғасы туралы мағлұмат беру.

Студенттреге патриоттық тәрбие беру, Отанды сүюге және ерлікке баулу. Желтоқсан оқиғасында ел қамын жеген ерлерді үлгі тұту, өнеге алуға және халқының тарихын білуге үйрету, достыққа, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

1-жүргізуші: Құрметті ұстаздар мен оқушылар халқымыз үшін ең қасиетті де қастерлі тәуелсіздікке күні құтты болсын.

2-жүргізуші: Тәуелсіздік жолы оңай жол емес, бұл жолда сан мыңдаған адамның арманы мен тағдыры тәлкекке түсті. Біздің еліміз бүгінгі күнге сондай қиын- қыстау, даңқты жолдардан өтіп келіп отыр. Сондықтан да, тәуелсіздігіміздің мәні өзгеше, бағасы теңдессіз. Ендеше тәуелсіздігіміздің тұғыры әрқашан биік болсын.

1-жүргізуші: Қазақстан жоғары Кеңесі 1991ж. 16 желтоқсанда Қазақстанды тәуелсіз Республика деп жариялады. Екі жүз жылдай патшалық Рессейдің отары, жетпіс жылдан астам Кеңес үкіметінің бұғауында болған Қазақстан егенмен ел болды.

1-жүргізуші: Бұл күн-Қазақстан тарихында тәуелсіз Қазақстан Республикасының туған күні деп алтын әріппен жазылды. Сондықтан да желтоқсан бүкілхалықтық мереке. Желтоқсанқұрбандарын бір минут үнсіздікпен еске алайық.

Желтоқсан құрбандары бір минут үнсіздікпен еске алынады.

1-жүргізуші: Рахмет 1-оқушы: ”Желтоқсан” өлеңін оқиды Қанды қырғын-қалған іс, Бейне теңіз сең соққан. Жарқылдайды ар-намыс, Алматы. Аяз. Желтоқсан. Дүрсілдейді жүректер, Сесі күшті күшті қарудың. Жүзіне мұң түнетті, Үлбіреген арудың. Арманы алда, сенім көп, Оранды отқа үміттер. Мұрты жаңа тебіңдеп,

Келе жатты жігіттер. Жасамай ездік босқа айбат, Намысымен от шайнап. Халық үшін бас байлап, Жанып та кетті жас Қайрат. Қанды қырғын от өрген, Жарқылдады ақыл-ой. Бәрін соның көтерген, Біздің халық батыр ғой!

Хор «Желтоқсан желі» 2-жүргізуші: Бұл тәрбие сағаты 1986ж 16-17 желтоқсан күндері болған желтоқсан оқиғасына, онда бейбіт ереуілге шыққан, сонымен тарихта аты қалған желтоқсан көтерілісіне қатысушыларға, онда қаза болғандардың рухына арналады.

1-жүргізуші: Осы бір тағылымы терең оқиғаның себептеріне үңіліп көрейік, жауап іздейік.

1-сұрақ: Желтоқсан оқиғасының шығу себебі не? 2-оқушы: 1986ж 16 желтоқсанда Қазақстан компартиясы орталық комитетінің пленумы болды, онда Д.Қонаевты Қазақстан компартиясы орталық комитетінің бірінші хатшылығынан босатып, орнына Колбинді сайлады.Колбин Қазақстанда тұрмайды, онда қызмет етпеген. Міне, осы пленум шешіміне қазақ жастары бейбіт түрде наразылық білдіріп алаңға шықты. Жастар шеруі желтоқсан айының 17-18 күндері болды. Бұл оқиға сол себепті де тарихта желтоқсан оқиғасы деген атпен қалды.

2-жүргізуші: 2-сұрақ: Жастар наразылығы неге біздің және Мәскеу тарапынан қолдау таппады? Неге жаныштауға тырысты?

3-оқушы: Республиканың Колбин бастаған жаңа басшылығы олармен терезесі тең түрде пікір алысып, ұсыныстарына құлақ салуды намыс көрді. Олар әкімшілік- әміршілдік өктем көкірек, өр мінез көрсетті. Республикада тұратын 6 миллионнан астам адамнан, қазақтан лайықты ешкім таппай, сенімсіздік білдірген Мәскеуге қарсы бұл жастар қозғалысын олар ұлтшылдық, нашақорлық деп айып тағып, жаныштады.

4-оқушы: ”Желтоқсан желі” — ән. 1-жүргізуші: 3-сұрақ: Әділдік үшін күрескен жастардың қаншасы жауапқа тартылды?

2-жүргізуші: Желтоқсан оқиғасында ерен ерлігімен көзге түскендер болды ма, олар кімдер?

5-оқушы: Бұл оқиғаға байланысты 103 адам жауапқа тартылды. 99-ы сотталды. Алматы қаласы бойынша 2401 адам қамауға алынып оқудан 309 студент шығарылған. Олар: Қайрат Рысқұлбеков, Мырзағали Әбдіқұлов. Желтоқсан оқиғасында ерен ерлігімен көзге түскендер өте көп, солардың бірі – Қайрат. Ол қыршын жасын қиды. Оған үлкен айып тағылды.

1-жүргізуші: Ерлігіңе қуанам да, сүйінем, Қайрат аға рухыңа мен иілем. Бәйшешектің солғанына ах ұрсам, Әділ жанның қазасына күйінем. 1-жүргізуші: 5-сұрақ: Ұлы Отан соғысында көптеген батыр қыздар болды, Әзілхан Нұршайықов ағамыз айтқандай осы екі күнге созылған сұм соғыста елім деп, алаңда жүрген қыздар болды ма?

6-оқушы: Жазаға тартылған 99-дың 76-сы ерлер де, ал қалған 23-і қыз-келіншектер болған. Осы ел намысын қорғап, ел болашағын ойлап, ерлігімен көзге түскен 23-тің атынан Ләззат туралы айтқым келеді. Чайковский атындағы училищенің студенті. Оған көптеген ақын жазушылар жыр арнады. Желтоқсан оқиғасы туралы режиссер Қалдыбай Әсенов түсірген ”Аллажар” фильмінің басты кейіпкері де – Ләззат.

Cонымен бірге осы оқиғада Өскемендік Сабира Мұхаметжановада қаза тапқан еді.

2-жүргізуші Мұхтар Шахановтың ”Төрт жыл кешіккен шындық ” –өлеңі.

Әр дәуірдің еркіне сай нарқы өзгерген алтынның, Айналайын алтын әнім, жас өркені халқымның. Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың, Желтоқсанда егеменді ел болсам деп талпындың. Өсер ұлдың қай сәтте де бірлік болмақ қалауы, Лаула, лаула, Желтоқсанның мұзға жаққан алауы. Өздеріңдей ер намысды жас өркені бар елдің, Ешқашанда еңкеюге тиісті емес жалауы. 2-жүргізуші: Қара мынау ғажапқа, Теңдік тиді қазаққа. Езгідегі ұрпағың, Енді айналмас мазаққа. 1-жүргізуші: Өзіңдікі елің де,

Өзіңдікі жерің де. Өзіңді өзің еткен бақ, Тәуелсіздік төріңде. Көрініс. Сахынаға екі студент шығады, бірі-жігіт, бірі- қыз.Қолдарында конспекті дәптерлері бар.

1-студент Сен естідің бе? Кеше Дінмұхамед ағамыз орнынан алыныпты дейді.

2-студент Қойшы, рас айтасың ба? Кімнен естідің? 1-студент Кеше куратор ағайдан естідім.Бүгін Брежнев алаңында көп адам жиналады.

2-студент Неге? Неліктен? 1-студент Қонаевтың орнына Ресейден бір орыс келіпті дейді.Халық наразылық білдіріп жатқан көрінеді.Куратор ағай ол жаққа бармаңдар деп ескертті.

2-студент Қой, біздің мұнда тығылып қалғанымыз дұрыс болмас.Жүр кеттік! Тез барайық!

3-студент Иә, аңғал сеніммен алаңға шыққан бейкүнә қыз-жігіттер «контрреволюционерлер» емес еді.Олардың ойы халықтың құқтары мен проблемалары туралы сөз жүргізу еді.Алайда оларды бір қолында шоқпары, бір қолында қалқаны бар қарулы, сақадай сай әскерлер қарсы алады.Бейбіт шеруге шыққан жастардың бейбіт тілегі ағаш жаңқасындай быт-шыт болып ұшып жатыр.Үкімет Үйінде жастар шеруін қуғындау үшін астыртын « Құйын-1986 » деген оперативті жоспар құрылып жатты.Ал алаңдағы жастар жайбарақат еді, алаңсыз еді.

Көрініс. Алаңда жастар бейбіт, жайбарақат.Қолдарында «Каждому народу-своего вождя», «Ленин идеясы жасасын!», «Қазақ ежелден еркіндік аңсаған!»,« Қазақстан-қазақтардікі», «Ресейге қайт!» деген транспоранттар бар.Оларға Мақсат пен Айгүл қосылды.

1-студент: Қонаевты шақырыңдар! Ақиқатын айтып, түсіндірсін барлық жайды!

2-студент: Қазақстаннан адам табылмады ма? Қазақстанға басқа жерден басшы әкелгені несі?

3-студент: Талап-тілекті айтамыз.Шықсын ортаға басшылар. Осы кезге «Менің Қазақстаным» әні айтылады. Жастар теңселіп тұрып бұл әнді ерекше бір шабытпен тамаша орындайды.

Прокурор: Балалар! Уа,балалар! Мен Республика прокурорымын. Тарқаңдар! Жатақтарыңа қайтыңдар! Ұят болды! Мен сендерге күш қолданам! Үйге қайтыңдар. Осы кезде залда әскери команда беріледі.