Жеті жұрт интеллектуалды сайысына арналған материал

Сыныбы: 7

Тақырыбы: «Жеті жұрттың тілін біл» (Интеллектуалды ойыны)

Мақсаты: Оқушылардың ана тіліне деген сүйіспеншілігін арттыру, өз тілін дұрыс меңгеріп, таза сөйлеуге, тілін қастерлеуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: қанатты сөздер, гүлдер, шарлар, слайдтар.

Барысы:

І тур: «Бәйге»

ІІ тур: «Полиглот»

ІІІ тур: «Әдебиет әлемінде»

ІҮ тур: «Шешендік өнер»

Ү тур: «Жорға»

Мұғалім: Қымбатты ұстаздар, оқушылар! Мектебіміздің 7-сыныптары арасында өткізіліп отырған «Жеті жұрттың тілін біл» тақырыбындағы интеллектуалды ойынымызға қош келдіңіздер!

Тілден асқан асқар жоқ,

Тілден асқан байлық жоқ,

Тілден асқан теңіз жоқ,

- дей келе бүгінгі сайысқа қатысатын оқушыларды ортаға шақырсақ.

(Оқушылар өздерін таныстырады)

Мұғалім: Сайыскер оқушылардың білімін, шешендік шеберлігін бағалайтын әділқазылар алқасымен таныстырайық. (Әділқазылар алқасы таныстырылады.)

Сайысымыз бес турдан тұрады. Әр жауап 5 ұпаймен белгіленіп отырады. Сұрақ барлығына бірдей қойылады. Кім бірінші жалаушаны көтерсе, сол жауап береді. Сұрақтар қазақ тілі мен әдебиеті пәндері бойынша беріледі.

1-тур: «Бәйге»

Қазіргі кезде қолданыстан шығып қалған сөздерді қалай атаймыз? (Архаизм)

Лексикалық мағыналары қарама-қарсы сөздер қалай аталады? (Антоним)

Қазақ тілінде неше сөз табы бар? (Тоғыз)

Қазақ тілінде буынның неше түрі бар? (ашық, тұйық, бітеу)

Қазақ тілінің әліпбиі неше әріптен тұрады? (42)

Күрделі сөздердің түрлерін ата? (қос сөз, қысқарған сөз, біріккен сөз, тіркесті сөз)

Ғылым мен техниканың дамуына байланысты тілімізге енген сөздер қалай аталады? (неологизм)

Сөздің түпкі мағыналы бөлігі қалай аталады? (түбір)

Жалғаудың түрлерін ата. (көптік, септік, жіктік, тәуелдік)

Сын есімнің шырайларын ата. (салыстырмалы, күшейтпелі)

2-тур: «Полиглот»

Мұғалім: Сайыстың бұл бөлімінде мақал-мәтелдердің түсіп қалған сөздерін тауып, үш тілдегі баламасын тауып айтады. Бір нұсқаға 5 ұпай, үш нұсқаға 15 ұпай беріледі. Сұраққа жауап беретін топ жеребе тастау бойнша анықталады. Егер жауап болмаса, жауап беру құқығы келесі топқа өтіп отырады.

Өнер алды қызыл ... (тіл, язык, languge)

Тіл ... жарады, ... жармаса бас жарады. (тас, камень, stone)

... тамған тілден у да тамар. (бал, мед, honey)

… кілті - тіл. (білім, знание, knowline)

... аласынан сөз аласы жаман. (көз, глаза, eye)

Жалқаудың жаны тәтті, еңбектің ... тәтті. (нан, хлеб, bread)

Ұстаз көрген ... таныр. (хат, письмо, letter)

Таяқ еттен өтеді, ... сүйектен өтеді. (сөз, слово, word)

Ақымақ бас екі ... тыныштық бермес. (аяқ, нога, foot)