Жоғары мектеп оқытушысының педагогикалық іс-әрекеті

Баяндама

Жоғары мектеп оқытушыларының педагогикалық іс-әрекетінің психологиясы

Жоғарғы мектеп оқытушыларының педагогикалық іс-әрекетінің психологиясы туралы түсінік.

Кәсіби іскер педагогтың құзырлылығы

Педагог іс-әрекетінде орын алатын мәселелік жағдайлардың себептері, және оларды шешу жолдары. Оқытушы беделі және оның оқу-тәрбие процесіне әсері. «Педагогикалық шеберлік» ұғымы. Педагогикалық шеберлікті жетілдіру мәселелері. Жоғары мектеп оқытушысының кәсіби іс-әрекеті. Жоғары мектеп оқытушысының педагогикалық іс-әрекетінің құрылымы. Жоғары оқу орнындағы кәсіби іс-әрекеттің педагогикалық мотивтері, функциялары, мәнерлері. Жоғары мектеп оқытушысының кәсіби деңгейіне қойылатын талаптар. Жоғары мектеп оқытушысының ерекше фасилитациялық іс-әрекеті. Оқытушы психологиялық-педагогикалық іс-әрекет субъектісі ретінде. Жоғары мектеп оқытушыларының педагогикалық іс-әрекетінің психологиясы Кәсіби оқытушы педагогтың іскерлігінің негізгі бағыты болашақ мамандардың кәсіби білімін (теориялық және тәжірибелік) жетілдіру болып табылады. Кәсіби білім педагогы педагогикалық іскерлікке даярлықтан басқа кәсіби оқыту мекемесінде кадрларды дайындауға арналған халық шаруашылығының маманы болып табылады.Оқушылардың кәсіби дайындығының мақсаты — ғылыми-педагогикалық тапсырмаларды орындауға және кәсіби оқыту педагогы мен еңбек технологиялары мұғалімінің кәсіптік қызметінің қажетті функциялары мен түрлерін ор

Педагог кәсібі. Мұғалім мамандығы «Адам-Адам» (Е.А. Климов бойынша) типіне қатысты. Бұл мамандық адамның келесі қасиеттерін айқындайды; адамдармен қарым-қатынас жасағанда өзін-өзі жақсы сезіну, дұрыс қарым-қатынасты талап ету, өзін басқа адымның орнына ойша қоя алу, жақсы қабілеті, басқа адамдардын ойын, көңіл күйін, мпқсатын тез түсіну, басқалардын жеке қасиеттері жайлы есте қалдыру және ойда ұзақ ұстауы жақсы болуы керек және т.б.

Мұндай мамандыққа ие адамға тән нәрселер:басқару,оқыту,тәрбиелеу, адамдардың әртүрлі сұраныстарына байланысты пайдалы іс- әрекетерін іске асыру; тыңдау, ой өрісі кең болу, сөйлеу мәнері; көңілден шығатын ақыл- кеңес, ақылды, сезімтал және адамның мінезін байқау, ойша басқа адамның ішкі дүниесін модельдеу қабілеті, әрқашан адамның болашақта жақсы бола алатынына сенуі, жалын қабілеті; байқау қабілеті;жалпы адамзатқа қызмет етудің дұрыс идеясының терең және оптимистік сенімі;стандарттық емес ситуациялардың оң шешімі; жоғары дәрежедегі өзін өзі басқару.

«Адам-Адам» типі бойынша жұмыс істейтін адамның профессионалдық қажеттілігін өтеу үшін қиындық туғызатын жарамсыз бірнеше қасиеттері бар.Ұстаз мамандықты таңдауға кесірлі нәрселер: ол тіл ақауы,кекеш сөйлеуі, тұйықтық, мүгедектік.Сонымен бірге тым шабан қозғалатыны, сылбырлық, енжарлық, адамға деген немқұрайлық жатады.Бұл типке кіретін ұстаз мамандығының тағы бірнеше арнаулы талаптары бар, олардың арасындағы ең маңызды болып профессионалдық білгірлік және дидактикалық мәдениет болып табылады.

Мұғалімдік мамандықты еңбек құралы жағынан қарастырғандағы, көңіл аударатын жері, ол басқа да типтермен байланысты, әсіресе «Адам-Белгі» түрімен байланысы күшті.

Белгілер және көбіне тілдік жүйелер ұстаздық мамандықта тарихи – қоғамдық тәжірибені тасымалдайтын негізгі құралдары, сонымен қатар тілдік жүйе игеру құралы болып келеді.Қазіргі білім беру процесінде компьютерлік техника соңғы рында емес.Ұстаз оны білім беруде оқу құралы ретінде пайдаланады.

Әрбір мамандық типінің әрекет құрамын сараптап, Е.А.Климов оларды IV топқа бөледі:

I. Қозғалу әрекеттері (орын ауыстыру, орналасуы, бұрылу және т.б.);

II Танымдық әрекеттері (оның ішіне логикалық,қабылдау,қиядау);

III.Кісілердің қарым – қатынас әрекеттері:диагностикалық,талап ету әрекеттері, серіктесті информациялар арқылы басқару әрекеті;

IV. Келісім күші бойынша әрекетте

Кәсіби іс - әрекет субъект қойған мақсатына байланысты мынандай топтарға жіктеледі: танымдық, түрлендіру, іздену.Сонымен қатар олар алдағы ойларды шешетін жаңа тәсілдер мен құралдарды табу процесстермен байланысады.Ұстаздық іс - әрекет ,ең алдымен ,оның субъектісінің жаңа амалдарды түрлендіру және іздену мәселелерін қоя және шеше алу шеберлігін ,сонымен бірге оларды шешетін тәсілдерді қарастырады.Функционалдық еңбек құралдарының ең бастысы (ауыз екі және жазба тілі, бейнелер».Ұстаз тілі , әрине, оның іс - әрекетінің маңызды белгілерінің бірі.Ұстаздық іс - әрекеттің субъектісі ретінде бұл мамандықтың барлық күрделілігі мен көп жақтылығын байқаймыз.Әрине бұл ұстаздың мақсатын, міндетін, құралдарын, тәсілдерін анықтауынан байланысты.

Педогог мамандығын таңдау. Е.А.Климов мамандық таңдауға ықпал ететін сегіз түрлі негізгі факторларды айтады:

1. үлкендердің ,отбасының ұстанымы;

2. құрбы – құрдастардың ұстанымы;

3. мектептегі педогогтардың, сынып жетекшілердің ұстанымы;

4. жеке өмірлік және кәсіптік жоспары;

5. қабілеті;

6. қоғамдық талаптарды ескеру;

7. мамандық туралы ақпараттар;

8. икемділік

Осы ықпалдар мамандық таңдауға сөзсіз қажет нәрселер. Педагогтың мамандықты таңдаушыға ерекше ұстамы; баланы шексіз сүюі, оған өмір тәжірибесін игеруге көмектесу. Басқа сөзбен айтқанда педагогтың іс әрекетінің мазмұны (баланы оқыту, үйрету қабілетінің күшті болуы) шәкіртінің педогогтық амандықты мамандықты таңдауға улкен ықпал етеді.

Педогогикалық іс әрекеттер мен шұғылдануға улкен ықпал ететін нәрселер;

- мұғалім және ұнататын оқу пендері;

- Отбасы, отбасылық дәстүрлер;

- жұмысқа деген тәжірибелілігі;