Мектеп-колледж жүйесінде педагогикалық даярлық баяндама

Мектеп колледж жүйесінде педагогикалық іс-әрекетке даярлаудың негізі дуальді білім беру

Қоғамның жоғарғы педагогикалық білімді мамандарға қоятын талаптары қазіргі таңда күрделене түсуде. Жаңа қоғам мұғалімі- ол рухани адамгершілігі жоғары, азаматтық жауапкершілігі мол, белсенді жасампаз, жан-жақты білімді, кәсіби құзыретті, педагогикалық іс-әрекет барысында өз теориялық білімін тәжірбиеде әртүрлі педагогикалық технологиялармен жүзеге асыра білетін өз кәсібінің шебері бола алуы қажет.

Елбасы Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалаптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты жолдауында «Білім және кәсіби машық-заманауи білім беру жүйесінің , кадр даярлаумен қайта даярлаудың негізгі бағдары». Бәсекеге қабілетті дамыған мемлекет болу үшін біз сауаттылығы жоғары елге айналуымыз керек. Барлық жеткіншек ұрпақтың функционалдық сауаттылығына да зор көңіл бөлу қажет- деп атап көрсетті.[1]

Қазақстан әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы мен Қазақстандық қоғамның жаңаруы жағдайында және жаһандық еңбек нарығының жоғары талаптарына сай педагог мамандарды даярлау өзекті мәселеге айналды. Себебі жоғары оқу орындары колледжілердегі білім беру, саласының үлкен мәселелерінің бірі - жас маманнан күтетін теориялық біліммен практикалық дағдылардың арасындағы сәйкессіздіктен, еңбек нарығының және жұмыс берушілердің сұранысын толығымен қанағаттандыра алмауы болып отыр.[1]

Педагогикалық колледжіде студенттің кәсби маман ретінде қалыптасуын зерттеуге деген қызығушылық үздіксіз арта түсуде, бұл мәселе студенттерді педагогикалық іс-әрекетке даярлау барысында жүзеге асады. Студенттердің өз мүмкіндігін шамалау мен нақты кәсіби жарамдылығының арасындағы қайшылық және педагогикалық іс-әрекеттке даярлау үдерісі мен нәтиженің практикада қолданылуының арасында туындайтын қиыншылықтар жетіп артылады. Біз бұл қиындықтан шығудың оңтайлы жолын ұсынбас бұрын алдымен педагогикалық іс-әрекет дегеніміз не? –деген сұрақты қамтып өтсек; педагогикалық іс-әрекет оқытушы, тәрбиеленушінің оқушы немесе оқушыларға оның тұлғалық, парасатты және іс-әрекеттік дамуына бағытталған, әрі өзін өзі дамыту мен жетілдіру негізі ретінде шығатын тәрбиелейтін және оқытатын әсер. Ол үшін педагогикалық мақсат қоюшылық пен педагогикалық басқарушылық тән. Іс-әрекеттің бұл түрі В.В. Давыдов белгілеген өсіп келе жатқан ұрпаққа әлеуметтік қимыл іс-әрекет нормалары мен өнеркәсіптік іскерлік үлгілерін (эталондарын) құру, сақтау мен беру сияқты қоғамдық маңызы бар есептерді шешу барысында өркениет таңының атуында пайда болды.Өзінің дамуы барысында қоғам «бір бірімен тығыз байланысты үйренуден», яғни

Ал қазіргі таңда мектеп қана емес, жоғарғы оқу орындары мен педагогикалық колледжілерде педагогикалық іс-әрекетті ұйымдастыру жолдары қарастырылуда. Бірақ жоғары оқу орындарының өндіріспен, жұмыс берушілермен белсенді серіктестіктері қарқын ала қойған жоқ. Сондықтан бұл шараларды жүзеге асырудың нормативтік және құқықтық негіздері жасалуы қажет. Дуалдық білім беру элементтерін жүзеге асырудың бір мүмкіндігі осы процесске қатынасатындардың қызығушылықтарын барынша қамтамасыз ете алатын әлеуметтік серіктестік құру.

Яғни мектеп және педагогикалық колледж арасында жүйелі байланыс орнату білім беру жүйесінің бастапқы сатысы мектептің орнын шынайы бағалауға мән беру керек. Мектептің басты көрсеткіші, оның қол жеткен жетістігі білім алушының тек «оқуда алған бағасымен» ғана емес, тұлғалық құрылымына, бағыттылығына сәйкес бағаланатындай өлшемдермен де анықталса, яғни баланың мектептегі тұлғалық ерекшеліктері туралы ұжымның ұсыныстарының ролі болса, онда бала сол талапты түсінуге мектептегі сатыдан бастап дағдыланатын болады. Ол ұсыныстар ары қарайғы білім алуында, яғни колледжідегі, және ЖОО орындарындағы кәсіби дамуына ықпал етеді.

Білім беру сатыларындағы сәйкессіздікті жоюдың педагогикалық іс-әрекетке даярдаудың тиімді тетігінің бірі көптеген елдерде өз нәтижесін көрсетіп отырған - дуалдық білім беру. Бұл кәсіби мамандар дайындауда оқытудың теориялық бөлімі білім беру ұйымдарында, ал практикалық бөлімі жұмыс орнында өтілетін түрі.

«Дуал» сөзі «қос бірлік, екі жақтылық», «бірыңғай ұйымдасқан тұтастық» дегенді білдіреді.