Жұмбақ жайлап, аңыз ерген Маңғыстау эссесі

«Жұмбақ жайлап,аңыз ерген-Маңғыстау!»

Эссе.

І.Кіріспе:

«Маңғаз елім»

ІІ. Негізгі бөлім.

«Жұмбақ жайлап, аңыз ерген-Маңғыстау!»

Қорытынды:

«Ұйқыдағы арудың оянуы»

«Кең дүниенің қай бұрышына барсам да, алдымнан Атамекенімнің бір қасиеті шыға келгендей болады да тұрады. Сол қасиет мені оған қайтадан ынтықтырып, қайтадан оған жетуге асықтырады. Соның сырын түсінем деп жүріп, күллі дүниенің сырына, соның тарихын білем деп жүріп, күллі адамзаттың тарихына құштар болдым. Бұл – шетсіз де, шексіз кең даласы бар, киелі де қасиетті, кіндік қаным тамып, тұсау жібім кесілген Атамекенім, Маңғыстауым!», — деп, жазушы Әбіш ағамыз айтқандай, Маңғыстаудың алып өңірінде шашырап орналасқан киелі орындар бүгінде көне ескерткіштердің мекені деген ұғыммен астасып кеткен.

Маңғыстау жері – бұл ежелгі өркениет елі, тарихи ескерткіш мемлекеттің қорғауына алынған археологиялық қорық, ашық аспан астындағы мұражай, мыңдаған тасқа салынған сурет-дастандардың елі. Ерекше діни ғимараттар мен Бекет-Ата, Шақпақ-Ата, Шопан-Ата, Масат-Ата мешіттерінің өлкесі, оларға тек Қазақстаннан ғана емес, сондай-ақ Түрікменстаннан, Өзбекстаннан, Ресейден, Кавказдан, Ираннан, Түркиядан сиынушылар үздіксіз келуде.

Аңыз бойынша, Бекет-Ата ХVІІІ ғасырдың екінші жарты жылдығында өмір сүрген. Атырау облысының қазіргі Құлсары кентіне жақын жерде туылған. 14 жасында Шопан-Ата жатқан жерге бас иіп, сәлемдесіп, батасын алуға келген. Үшінші түні Шопан-Ата бозбалаға оқуға өсиет етеді. Жас жігіт алыс Хиуа медресесіне ғылымды бағындыру үшін аттанады. 40 жасқа жеткенде сопы атанып, балаларды сауаттылыққа оқыта бастайды. Маңғыстауға қайтып келгенше, қасиетті Бекет-Ата өз өмірінде ұзақ жолдардан өтті. Ол адамдарды емдеді, алдына келген мүжәлсіз және бейнет көрген адамдарға денсаулық пен өмірлік күш-қуат сыйлады. Даулы мәселелерді шешкенде ол даналығын көрсетіп, екі жақты бітімшілікке келтіретін. Өзінің уағызында Бекет-Ата діндарларды әділдікке шақырып, жақсылық жасауға насихаттайтын. Қалмақтармен ұрыс кезінде жауынгерлік ерлік көрсеткен ол дана және данышпан ретінде халықтың есінде қалды. Ол өзінің арғы атасы–Есет батыр сияқты батырдың күші мен батылдығына ие болған. Бекет-Ата 4 мешіт тұрғызды: Ақмешіт , Бейнеу елді-мекенінен 20 шақырым жерде борлы жартаста, Мәстек жеріне таяу Тобықты жер асты мешіті, Оғыланды шатқалындағы борлы жартас сілемінен шауып жасалған…