Жұмбақ және оның түрлері бойынша оқушылар жұмысы

“А.Тұяқбаев атындағы жалпы орта мектебі”

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

11-сынып оқушысы

Датқаева Аружан Қанатқызы

Тақырыбы:

Жұмбақ және оның түрлері

Тақырыптың мақсаты мен міндеті

1.Жұмбақтардың мән-мағынасын ашу;

2. Жас ұрпақ тәрбиесінде халқымыздың асыл

мұрасының тигізер әсерін және қазіргі заманда

жұмбақтардың қолдану аясын анықтау;

3.Қазақ жұмбақтарының құрылысы, айтылуы мен

мазмұны жағынан түрлеріне топтастыру ;

Жұмбақ- адамның ой-өрісін, алғырлығын,

білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап

сипатталатын шағын әдеби жанр

Ж -жасырын нәрсе

Ұ - шешуі болады

М - ойын

Б - сұрақ

А - ойлануды қажет етпейді

Қ - бір адам жасырады,басқалары шешеді.

Жұмбақтың түрлері

2.Жұмбақ ертегілер

3.Диалогқа құрылған сұрақ-жауап жұмбақтар

1.Қара сөз түріндегі жұмбақтар

7 . Өлеңмен айтылатын жұмбақтар

5.Жұмбақпен айтылатын шешенд ік сөздер

4.Есеп жұмбақтар

6.Жұмбақ айтыстар

Қара сөз түріндегі жұмбақтар

Жұмбақтар алғашқы кезде қарапайым сөздерден басталған, соның өзінде де ақыл ойды дамытуда зор рөл атқарған

Жұмбақ ертегілер

Қара сөзбен айтылатын жұмбақтардың тағы бір түрі жұмбақты ертегілер . Жұмбақты ертегілер қызықты келеді . Оқиғасы қою, әрбір айтылған сөздерінде үлкен мән-мағына жатады.

Диалогқа құрылған сұрақ-жұмб ақтар

Мұндай жұмбақтарды көргені мен білгені мол, білімді, зерек адамдар ғана тез шеше алады.

Есеп жұмбақтар

Бұл жұмбақтар ойлауды дамытады, тапқырлыққа үйретеді.

Бес бұтақты қайыңда -

Бұтақ сайын бес алма .

Біреуін бер Сайынға

Сонда қалмақ неше алма?

(С . Қалие в)

Жұмбақ айтыстар

Жұмбақ айтыстардың қамтитын тақырыптары біріне- бірі жалғасып, байланысып жатқан, өресі кең мол дүниеге айналып кетеді.

Өлеңмен айтылатын жұмбақтар

Жұмбақтың көпшілігі өлеңмен айтылады Мұндай жұмбақтарды жаттап алуға қолайлы Бұл жұмбақтардың шешімі кейде өлеңмен, кейде жай сөзбен шешілді.

Жұмбақ жалпы

алғанда- адамның

дүниетану жолындағы

ойының , қиялының

шамасын білдіреді .