Жұқа қаңылтыр металды ию бойынша оқу материалы

«БЕКІТЕМІН»

Директордың ө/о жөніндегі орынбасары:_______________

Е.Турсунбаев

«____» «__________» 2018 ж

Пән аты: өндірістік сабак

Топ №01 Мамандығы: 1504000 «Ферма шаруашылығы»

Біліктілігі: 1504062 «Ауылшаруашылық өндірісіндегі тракторшы-машинисі

«№4» өндірістік сабақ жоспары

Тақырыбы: Жұқа қаңылтыр металды ию

Сабақтың мақсаты: жұқа қаңылтыр металды июдің түрлерімен оқушыларды таныстыру.

Білімділік: жұқа қаңылтыр металды июдің әдіс-тәсілдерін үйрету;

Дамытушылық: Оқушылардың іскерлікпен білімдерін жетілдіру;

Тәрбиелік: Оқушылардың мамандығына деген қызығушылығын арттыру

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап.

Сабақтың түрі: практикалық жұмыстар

Пәнаралық байланыс: арнайы пәндер

Материалдың техникалық базасы: атауыз, щетка, балға, ағаш балта, өлшеуіш құралдар

І. Ұйымдастыру бөлімі:

Журнал бойынша білім алушылар тізімін тексеру.

Білім алушылардың сыртқы көрінісіне назар аудару, еңбек қауіпсіздігі талаптары мен эстетикалық киімінің сәйкестігі

Техника қауіпсіздігін ескерту

ІІ. Кіріспе нұсқау.

Сабақ тақырыбын баяндау

Сабақтың оқу мақсатын баяндау

Алдыңғы өткен сабақ бойынша оқу материалын қайталау

Жаңа сабақ түсіндіру.

Металлды ию. Ию-бұл дайындамаға немесе оның бөлшегіне иілген форма беретін металлды қысыммен өңдеу тәсілі. Слесарлық ию балғамен (жақсысы жұмсақ тоқпақты қысқашта, тақтада немесе арнайы құрылғы көмегімен орындалады. Жұқа жалпақ металлды ағаш балғамен, диаметрі 3 мм дейінгі сымдардан жасалған заттарды – атауызбен немесе үшкірқысқашпен майыстырады. Иілуге жұмсақ иілгіш материалдар ғана жатады. Бөлшектердің иілуі – ең кең таралған слесарлық операциялардың бірі. Бөлшектерді иіп дайындау тіреуіш құралда және түзеткіште қолмен де, ию машиналарымен де орындайды.

Июдің маңыздылығы дайындаманаң бір бөлігі екіншіге қарағанда белгіленген бұрышқа майысады. Бұл келесідегідей жүргізіледі. Екі тіреуіште еркін жатқан дайындамаға майысқақ кернеуді беретін иілгіш күш жұмыс жасайды. Егер бұл кернеу материалдың берік шегінен аспаса, дайындамадан алынған пішіннің өзгеруі (деформация) берік болады және жүкті алғаннан кейін де өзінің бастапқы түріне (түзеледі) келеді. Алайда, ию кезінде дайындама жүкті алғаннан кейін өзіне берген формасын сақтауына қол жеткізу қажет, сондықтан ию кернеуі беріктік шегінен асуы керек. Бұндай жағдайда дайындаманың пішін өзгеруі майысқақ болады, бұл кезде дайындаманың ішкі қабаты қысылады және қысқарады, ал сыртқы созылады және ұзарады. Сол мезетте ортаңғы қабаты – бейтарап сызба- не қысылмайды, не ұзармайды; оның игенге дейінгі және игеннен кейінгі ұзындығы үнемі сол қалпында қалады. Сондықтан профиль дайындамалары көлемін анықтау тік учаске (сөрелер) ұзындығы есебіне сәйкес келеді, дайындаманы қысқарту ұзындығы 27 дөңгелектеу шегіне немесе бейтарап сызық ұзындығы дөңгелектеу шегіне сәйкес болады. Бөлшекті ию кезінде тік бұрыш астынан ішкі жағынан әдіпті бүгуге қалыңдығы 0,5-тен 0,8 дейін материал алынады. Бұрыштық немесе то

ішкі қабырғаларының ұзындығын бүктеп, дайындама бөлшегінің ұңғылау ұзындығын алады.

Металды июдің әдіс-тәсілдері

Металды ию процесі тәсілінің сипаты бойынша металды түзету процесіне ұқсас. Оның мәні дайындаманың бір-бөлігін екінші бір бөлігіне қатынаста белгілі бір бұрышқа (пішінге) келтіру.

Жұқа каңылтыр металды июді атауыздың ернінің деңгейімен немесе түзету тетіктерін қолданумен орындайды (сурет14). Дайындаманың бетіне майысқан (бұлінген) іздер түспеу үшін атауыздың еріндеріне жұмсақ материалдан бұрыштама төсемдерін кигізеді.

Июді ағаш балғамен немесе слесарь балғасымен орындайды. Бірақ екінші жағдайда соққыны тікелей дайындамаға бермей, оның үстіне орналасқан тілім тақташасының үстінен орындайды, өйткені ол дайындаманы бұлдірмейді. Дайындаманы атауызға, оның еріндерінің бұрыш деңгейіне белгі сызығын келтіріп бекітеді немесе түзету тетігінін, қырына қойып иеді. Ағаш немесе металл балғамен алдымен дайындаманың шетінен содан соң белгі түсірілген қалған бөлігін жеңіл соққы беру арқылы иеді. Жұқа қаңылтыр металды өндірісте арнайы ию машиналарында орындайды. Бұл тәсілмен июді механикалық деп атайды. Бұл машинаның негізгі бөлігі штамп болып саналады. Ол матрицадан және пуанеоннан тұрады. Матрица мен…