Жүзден жүйрік мыңнан тұлпар сыныптан тыс іс-шарасы

Тақырыбы: «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» Мақсаты: Оқушының білімі мен біліктілігі арқылы ой - өрісін дамыту, ұшқырлық , ойлау қабілетін шыңдау, шапшаңдық пен нақтылыққа бейімдеу.Әдісі: сайыс сабақКөрнекілік: интерактивті тақта, слайд, қима қағаздар.Пәнаралық байланыс: ауыз әдебиеті, шет тілі, өнер, халық педагогикасы.Барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі.1) Топтарды шақыру, топқа бөлу.2) Әділқазылар алқасын сайлау.3) Сайыстың мақсатымен таныстыру.4) Топтардың аттарымен , ұранымен, таңбасымен танысу.І топтың аты - «Тұлпар», ұраны «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар», таңбасы - аттың суреті.ІІ топтың аты - «Домбыра», ұраны «Бабамның үні, бабамның тілі - домбыра», таңбасы - домбыра суреті.

ІІІ топтың аты «Тілшілер», ұраны «Сүйемін туған тілді – анам тілін»І кезең «Бәйге»(Оқушылар қойылған сұрақтарға 1 минут ішінде тез жауап беруі тиіс.)І топ «Тұлпар» тобына сұрақтар1. «Термин» қай тілдің сөзі (латын тілі)2. Қазақ тіліндегі тыйым салуға қатысты сөздер қай терминге жатады? (табу)3. Сөз мағынасын не зерттейді? (лексика)4. «Фразеология» сөзінің баламасын табыңыз. (тұрақты тіркес)5. Тілдің ең кіші бөлшегі не? (дыбыс)6. Жалғаудың түрлерін ата. (көптік, тәуелдік, септік, жіктік)7. Неше септік жалғауы бар? (7)8. «Ақ киізге көтерді» мағынасы не? (хан сайлады)9. Зат есім құрамына қарай нешеге бөлінеді? (дара, күрделі)10. Дыбысты немен таңбалайды? (әріп)11. 42 әріптің жүйелі тізбегі қалай аталады? (әліпби)12. Қазақ әліпбиінде қанша дыбыс бар? (42)

ІІ топ «Домбыра» тобына сұрақтар1.Екпін түрі нешеу? (4)2.Үндестік заңы нешеу? (2)3. Қосымшаны тіл білімінің қай саласы зерттейді? (морфология)4. «Лексика» сөзі қай тілден енген (латын тілінен)5. Тыныс белгісін не зерттейді? (пунктуация)6. Фонетика нені зерттейді? (тіл дыбыстарын)7. Пәлеқор сөзі буын үндестігіне бағына ма? (жоқ)8. Көзқарас қандай сөз? (біріккен)9. Дыбыс үндестігінің түрлерін ата. (ілгерінді, кейінді)10.Орфография нені зерттейді? (дұрыс жазылуын)11.«Жаны зәр түбіне жету» мағынасы не? (қорқу)12.«Досы жоқпен сырлас, досы көппен сыйлас» тақырыбы не? (дос)

ІІІ топ «Тілшілер» тобына сұрақтар

«Ерінбесең - емерсің» тақырыбы не? (еңбек ету)2. Қосарлы дыбыстардың саны нешеу? (3)3. «Әліпби» сөзі қай тілден енген? (араб тілі)4. Дауысты дыбыс тілдің қатысына қарай нешеге бөлінеді? (жуан, жіңішке)5. Дауысты дыбыс жақтың қатысына қарай нешеге бөлінеді? (ашық, қысың)6. Дауыссыз дыбыстың түрлерін ата. (қатаң, ұяң, үнді)7. Дауысты дыбыс еріннің қатысына қарай нешеге бөлінеді? (еріндік, езулік)8. Дауыстылардың саны қанша? (12)9. Әліпбидегі 10-шы дыбыс қандай дыбыс? (Ж)10. Сөз таптары нешеу? (тоғыз)11. Қосымша нешеу? (екеу)12. Жұрнақтың түрлерін ата. (сөз тудырушы, сөз түрлендіруші)

І кезеңнің қорытындысын тыңдау. Әр дұрыс сұраққа 1 ұпай

ІІ кезең: "Жеті жұрттың тілін біл" Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл – деп кезекті сайысымыздың шарттарымен таныстырайын.Кезеңіміздің атауын «Жеті жұрттың тілін біл» деп атадық. Мұнда сендерге жұмбақтар жасырылады, ал сендер сол жұмбақтардың шешуін үш тілде, яғни, қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде айтуларың қажет. Сол сөзді тауып, оны 3 тілге аударасыңдар. 3 тілде де дұрыс жауап айтсаңыздар 30 ұпай, 2 тілде дұрыс жауап айтса 20 ұпай, тек 1 тілде дұрыс жауап айтылса 10 ұпай қосылады.

1. Қабат – қабат қаптама Ақылың болса аттама. (кітап – книга - book)

2. Көзге көрінбейді, жұтсаң білінбейді. (Ауа – воздух - air)

3. Үнемі ауызда бұлтыңдайды, Бірақ жұтылмайды. (тіл - язык - language)

4. Әй, керемет бір ит бар Үй бағады үрмейді. Аяғы жоқ жүрмейді. Рұқсатсыз ол иттен Ешкім үйге кірмейді. (құлып – замок - lock)

5. Бір үйге көзсіз боп кіресің, Бұл үйден көреген боп шығасың (мектеп – школа - school)

6. Тілден ұшып, құлаққа қонады. (сөз - слова - words)

7. Мұрты бар, иегінде сақалы жок, Тоны бар, киетін шапаны жок, Пайдасы үй ішінен табылған соң, Далаға кіріп шығар сапары жоқ. (Мысық - кот - cat)

8. Қозғалмастан бір елі, күні бойы жүреді. (сағат - часы - Watch)

9. Таңмен көзін ашады, әлемге нұрын шашады. (күн - солнце - Sun)

ІІ кезеңнің қорытындысын тыңдауІІІ кезең «Жалғасын тап»(Топ ойыншылары мақал-мәтелдердің жалғасын тауып, «суреттер сөйлейді» суретпен берілген мақалдарды табу)1. Білімі көпті дау алмайды, (досы көпті.... алмайды.)2. ....... жүгірме (Тіліңмен)

....... жүгір(Біліммен)3. Көп сөз – көмір, ..... (Аз сөз - алтын)4. Шебердің .... ортақ (қолы)

Шешеннің .....ортақ (тілі) 5. ...... сүріңдірсең, сүріндір, (Тіземнен)

...... сүріндірме. (Тілімнен)

6. ..... кеспек болса да, (Бас)

...... кеспек жоқ (Тіл) 7. ..... атасы құлақ (Сөз)

..... атасы тұяқ (Жол)

..... атасы бұлақ (Су)

8. ...... шыққан сөз, (Білімдіден)

...... болсын кез. (Талаптыға)