Жылу қозғалтқыштары таныстырылымы 8-сынып физикасына

Жылу қозғалтқыш

ж әне қоршаған орта

Адамдардың табиғатсыз күні жоқ,

Табиғаттың оны айтуға тілі жоқ.

Жылу қозғалтқышының

жұмыс істеу принципі.

А = -

Алғашқы іштен жану

қозғалтқышын

жасаған – Жан

Этьен Ленуар(1822-1900)

Карбюраторлы іштен жану қозғалтқышының құрылысы

Төрт тактілі іштен жану қозғалтқышы автомобиль, жеңіл

самолеттерде қолданылады. Суретте қозғалыстың жұмыс істеу

принципинің төрт тактісі көрсетілген:

● Сору→ Сығу → Жұмыстық жүріс →Шығару

Іштен жану қозғалтқышы

моделі

Карбюраторлы іштен жану қозғалтқышы

Жетістіктері

Кемшіліктері

Массасы жеңіл;

Өте компактылы;

Пайдалы әсер коэффициенті

Карбюраторлы қозғалтқыш.

Жоғары сапалы отын қажет етеді;

Құрылымы күрделі;

Иіннің айналу жылдамдығы жоғары;

Улы газдар;

Шу.

Төрт тактілі Дизель қозғалтқыш

1897 жылы неміс инженері Рудольф Дизель

(1858-1913) жж жасап шығарған.

Сору немесе кіргізу тактісі

Поршень жоғарғы шеткі орыннан төмен қарай қозғалады, оның үстіндегі көлем-нің ұлғаюынан ауа сирейді де, 1 қақпақша ашылып, цилиндірдің ішіне ауа сорылады.

Сығу тактісі

Әрі қарай поршень жоғары қозғалып, ауа сығылады да цилиндр-дің ішіндегі қысым 1,2 жетіп ол температураның 500-700 дейін жоғарылауын тудырад ы .

Сығылған қызған ауаға сорғының және бүріккештің көмегімен жанғыш қоспа бүркі-леді. Жоғары темпера-тураның әсерінен қоспа тұтанады. Оның жану уақыты бензиннің жану уақытынан ұзақ.

Жұмыстық жүріс тактісі

Жану нәтижесінде пайда болған газ поршеньге үлкен қысым-мен әсер етіп оны төмен қарай қозғап, пайдалы жұмыс атқа-рады. Жану процесінің соңында газ адиабата-лық ұлғаяды да, такті-нің аяғында шығару клапаны ашылады, газ-дың қысымы азаяды.

Шығару тактісі

Поршень жоғары қарай көтеріліп шыға-ру клапаны арқылы газды сыртқа атмос-фераға шығара-ды.

Дизель қозғалтқышы.

Екі тактілі Дизель қозғалтқышы.

Дизель қозғалтқышы

Жетістіктері

Кемшіліктері

1.Ауаға улы заттардың бөлінуі 2/3-ге аз;

2.Қолданылатын отын түрі арзан;

3.Қолданылу мерзімі біршама ұзақ;

4.Қарапайым құрылғы.

5.П.Ә.К-і біршама жоғары 35-40 %

1.Қыстың күні іске қосылуы температураға тәуелді;

2.Қоректендіру жүйесін қайта жөндеу күрделі;

3.Жұмыс кезінде шуыл.

4.Көлемі жағынан үлкен.

5.Улы газдар бөледі.

Бу турбинасы – бу немесе жоғары температураға дейін қыздырылған газ арқылы қозғалтқыш білігін поршеннің , шатунның және иінді біліктің жәрдемінсіз тікелей айналдыратын жылу қозғалтқышы

Бу турбинасының құрылысы

Екі корпусты бу турбинасы (қақпағы алынған):