Жырлайды жүрек сыныптан тыс шараға арналған материал

Пән мұғалімі: Мусагалиева Р.К.

Жырлайды жүрек

(М.Мақатаев шығармашылығына арналады)

Мақсаты:Ақынның өмірін,өлеңдерінің өзіндік табиғатын даралай, саралай отырып,өзгешелігіне көңіл бөлу. Отаншылдыққа,туған жерге деген сүйіспеншілікке,адамгершілікке,табиғат әсемдігін түсінуге,қасиетті нәрселерді қадір тұтуға тәрбиелеу.

1.Ақын шығармашылығына арналған көрме "Ер ақын,ерен ақын,ерекше ақын"

2. Ақын бейнесі. (Жазу үстелі. Ақынның өз дауысы)

3. Ақын шығармашылығы туралы слайд

Жүргізуші:

Ойлы жас өлең менің сырласымдай.

Сырласым да құмарым тұр басылмай

Айтып өтпек ақында арман бар ма

Жүрегінің түбіне кір жасырмай,-деп өзі жырлағандай,жыр әлемінде өз ойын,өмір шеберлікпен жырлаған,өз дәуірінің шежіресін айқын да айшықты болумен жеткізген,қасқая қарап ақиқатты жырлаған М.Мақатаев шығарма-лары 60-80 жылдардың көркем тілмен жазылған тұтас бір шежіресі секілді. Ақын шығармаларының тақырыбы әр алуан,бірақ оның ерекшеліктері өзгеге ұқсамас сыры мен қырында жатыр.

Дүниедегі бар құбылысты,адамзат санасындағы сан қырлы сезімді сөз арқылы жеткізуге болады.Сондықтан да оны сөз құдіретінің мән-мағынасына терең бойлап,мың сөзден бір таңдап,сөз маржанын бейнелі өрнекпен кестелейтін Мұқағалидай ақын-қазақтың маңдайына біткен жарық жұлдыздардың бірі.

Қазақтың қара-өлеңінің құдіретін,терең сырын,бір ғана ақын меңгерген болса,соны арқалы ақын М.Мақатаев меңгерген.

Ақынмын деп мен қалай айта аламын

Халқымның өзі айтқанын қайталадым

Күпі киген қазақтың қара өленің

Шекпен жауып өзіне қайтарамын,-деп бар даусымен мойындап, әділ бағасын өзі айтқан еді.

Ақынның "Поэзия"атты өлеңімен 10-сынып оқушысы

ортаға шақырамыз.

Жүргізуші:

Ақын жүрегінің тұңғиғының шыққан асыл-жырлар кім-кімді де тебірент-пей қоймасы хақ."Халқым "деп жырымен кестелеген Мұқағали қазақтың маңдайына біткен ірі тұлға,зор талант иесі еді.Ол жалындап өткен 45 жыл ғұмырында ана тілін туған халқы мен Отанына әсте кем саналмай,осы өмірдегі бірегей үш бақытының біріне санайды.

Өлең "Үш бақыттым" деп аталады.

Оқитын: 10 сынып оқушысы:

Жүргізуші:

Ақынның қай жырына көз жүгіртсең де бей-жай оқи алмайсың.Көңіл қобалжып,жүрек сыздайды.Ақын-жүрек елжіреп,езіліп,елегізиді,бәрі-бәрін баурына басып құшқысы секілді.

Ақынның туған жеріне арналған өлеңі-"Қарасаз"оқитын 10 сынып оқушысы:

Жүргізуші:

М.Мақатаев Алматы облысы Қрасаз ауылында 1931 жылы 9 ақпанда дүниеге келген еді."Менің анкетам"деген өлеңінде өзі туралы қысқаша былай дейді.

Өлеңді оқитындар: 10 сынып оқушылары:

Жүргізуші:

Мыңдаған талантты сазгерлер Мұқағалидың мұңды сырлы,сан қырлы жырларын жаттап,әуен-ән іздеп шарқ ұрды,шабыт шақырды.Оның оттай ыстық өлеңдері өз-өзінен әнге,толғауға,термеге сұранып тұр.Самалдай желпіп,маңдайдан сипайтын,жанға ләззат құятын,көкірек-көзіңді шайдай ашатын ән-әуез әрқашан да өмір-серік,жанға қуат,рухани азық.

Мұқағалидың сөзіне жазылған ән:"Саржайлау"

Орындайтын 10-сынып оқушысы

Жүргізуші:

Мұқағали өз өмірінде ауылдық кеңестің хатшысы,әдебиет пәнінің мұғалімі,республикалық газетінің тілшісі, қазақ радиосының дикторы, "Жұлдыз"журналының әдеби қызметкері,Жазушылар Одағы поэзия бөлімінің жастар жөніндегі кеңесшісі міндеттерін атқарды.Көптеген жыр…