10 сынып, 1-тоқсан “Қалың елім, қазағым, қайран жұртым өлеңіндегі адамгершілік құндылықтары” ҚМЖ

Бөлім:

Қалың елім, қазағым

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

«Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» өлеңіндегі адамгершілік құндылықтар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

10.1.1.1 әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы идеялық мазмұнын терең түсіну.

10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар:

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну, әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау;

Көпшілігі:

шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау, әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау;

Кейбір оқушылар: әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну, әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау.

Бағалау критерийлері

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасайды;

шығарманың жанрлық ерекшелігін біледі;

шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, талдау.

Құндылықтарды дарыту

Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы (6-құндылық)

Тілдік мақсаттар

Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысына, шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысына талдау жасайды, шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдайды.

Осыған дейін меңгерілген білім

«Сегізаяқ» өлеңі.

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар түгенделіп, сабаққа назары аударылады.

І. Қызығушылығын ояту. Абай ақынның айтпақ ойынан не түюге болады?

Көкіректе сәуле жоқ, көңілде сенім жоқ.

Құр көзбенен көрген біздің хайуан малдан неміз артық?

Абай

https://www.youtube.com/watch?v=-8UYDjP1LK4

Оқушылар «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» өлеңін тыңдайды.

Сұрақ:

1.Абай бұл өлеңінде кімдерді сынайды?

2. Осы өлеңдегі дос кім? Дұшпан кім?

3.Абай неліктен «саналы адам көрмедім» дейді?

4. Ақынның көңілі не себепті достан да, дұшпаннан да қалып отыр?

Сабақтың тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

ІІ. Мағынаны тану. (Оқушылар өлеңнің толық мазмұнымен танысады).

Қалың елім, қазағым, қайран жұртым,

Ұстарасыз аузыңа түсті мұртың.

Жақсы менен жаманды айырмадың,

Бірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.

Бет бергенде шырайың сондай жақсы,

Қайдан ғана бұзылды сартша сыртың?

Ұқпайсың өз сөзіңнен басқа сөзді,

Аузымен орақ орған өңкей қыртың.

Өзімдікі дей алмай өз малыңды,

Күндіз күлкің бұзылды, түнде – ұйқың.

Көрсеқызар келеді байлауы жоқ,

Бір күн тыртың етеді, бір күн – бұртың.

Бас-басына би болған өңкей қиқым,

Мінеки бұзған жоқ па елдің сиқын?

Өздеріңді түзелер дей алмаймын,

Өз қолыңнан кеткен соң енді өз ырқың.

Ағайын жоқ нәрседен етер бұртың,

Оның да алған жоқ па құдай құлқын?

Бірлік жоқ, береке жоқ, шын пейіл жоқ,

Сапырылды байлығың, баққан жылқың.

Баста ми, қолда малға талас қылған,

Күш сынасқан күндестік бұзды-ау шырқын.

Оңалмай бойда жүрсе осы қыртың,

Әр жерде-ақ жазылмай ма, жаным, тырқың?

Қай жеріңнен көңілге қуат қылдық,

Қыр артылмас болған соң, мінсе қырқың?

Тиянақсыз, байлаусыз байғұс қылпың,

Не түсер құр күлкіден жыртың-жыртың.

Ұғындырар кісіге кез келгенде,

Пыш-пыш демей қала ма ол да астыртын?

1-тапсырма. Өлеңнің ерекшелігін түсіндіріңдер. Өлеңде көтерілген ұлттық мәселені анықтаңыз. Ойыңызды дәлелдеңіз.

Дескриптор:

Өлеңнің ерекшелігін түсіндіреді;

Өлеңдегі көтерілген мәселенің ұлттық мүддеге байланысын анықтайды;

Ойын дәлелдейді.

ҚБ

2-тапсырма. «Талдап білу» әдісі.

Оқушылар өлең жолдарын кезекпен бірінен соң бірі дауыстап оқиды және бір-бірінің оқылымдарына қысқаша сипаттама береді.

Дескриптор:

Өлеңнің тақырыбын, идеясын, мағынасын ашады;