10 сынып, 1-тоқсан “Сегізаяқ өлеңі” ҚМЖ

Бөлім:

Қалың елім, қазағым

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

«Сегізаяқ» өлеңі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар:

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну.

Көпшілігі:

шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау.

Кейбір оқушылар: әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну; шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау.

Бағалау критерийлері

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасайды;

шығарманың жанрлық ерекшелігін біледі;

шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну

Құндылықтарды дарыту

Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы (6-құндылық)

Тілдік мақсаттар

Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысына, шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысына талдау жасау.

Осыған дейін меңгерілген білім

А. Құнанбайұлы шығармашылығы

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар түгенделіп, сабаққа назары аударылады.

І. Қызығушылығын ояту.

«Сөздер сөйлейді» әдісімен Абай өмір жолын еске түсіру мақсатында тірек сөздермен жұмыс жүргізеді.

Тірек сөздер:

Ырғызбай – Өскенбай – Құнанбай

Зере, Ұлжан

Атадан алтау,

Анадан төртеу

Жалғыздық көрер жерім жоқ.

Абайдың білім алуы

Абай және Шығыс әдебиеті

Абай және орыс, шетел әдебиеті

Сабақтың тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

ІІ. Мағынаны тану.

Абай айтқандай, «Біріңді қазақ бірің дос, көрмесең істің бәрі бос» деген сөздері шын мәнінде ұлт болып ұюымыздың негізгі шарты ма,қалай ойлайсыңдар? (оқушылар жауабы тыңдалады)

«Тізбектен не түсіп қалған?» әдісімен Абайдың өлеңі беріледі, соны оқушылар ұйқасын тауып мәнерлеп оқып шығады Өлеңнің мазмұнын түсіне отырып тақырыпқа болжам жасайды.

Алыстан сермеп,

Жүректен тербеп,

Шымырлап бойға жайылған.

Қиуадан шауып,

Қисынын тауып,

Тағыны жетіп қайырған —

Толғауы тоқсан қызыл тіл,

Сөйлеймін десең өзің біл.

(Оқушылар өлеңнің толық мазмұнымен танысады).

1-тапсырма. Түсіну картасын жасау.

Өлең несімен ерешеленеді?

Өлең шумақтық өрнегі қазақ поэзиясына әсері қандай болды?

Өлеңдегі көтерілген мәселенің ұлттық мүддеге қатысы қандай?

Дескриптор:

Өлеңнің ерекшелігін түсіндіреді;

Өлеңнің қазақ поэзиясына әсері;

Өлеңдегі көтерілген мәселенің ұлттық мүддеге байланысын анықтайды;

Ойын дәлелдейді.

ҚБ

Әдебиет теориясы

Сөзмаржан:

1 Бәһра (парсыша) – пайда, білімнен үлес.

2 Табытын қаққан – Кісі өлімі сирей бастаса, мешіттің ашкез, надан мәзендері мешіт қоймасында тұратын өлген адамды салып шығаратын табытты таяқпен қағып, өлім шақыратын жаман әдеті болған. Ақын соны ауыспалы мағынасында қолданған.

2-тапсырма. Топтық жұмыс

А) Пародия, сатира,ұйқас түрлері туралы ойталқы.

Ә) Өлең жолдарындағы афоризмге айналған сөздерді анықтау.

Тамағы тоқтық,

Жұмысы жоқтық

Аздырар адам баласын.

Таласып босқа,

Жау болып досқа,

Қор болып, құрып барасың.

Өтірік шағым толды ғой,

Өкінер уақытың болды ғой.

Дескриптор:

Пародия, сатира,ұйқас түрлері туралы ойталқы жүргізеді;

Өлең жолдарындағы афоризмге айналған сөздерді анықтайды;

Мазмұнын ашып түсіндіреді;

Ойын дәлелдейді.

ҚБ

Бекіту. «Сегіз аяқ» әнін интернеттен тыңдап, «Төрт сөйлем» тәсілі бойынша негізгі идеясын түйіндеп жаз.

https://www.youtube.com/watch?v=rd4zYAlf0aw

1. Пікір. Нақыл сөздер бойынша туындаған өзіндік пікіріңді бір сөйлеммен келтір.

2. Дәлел. Келтірілген өзіндік пікірді тағы бір сөйлеммен дәлелде.

3. Мысал. Енді өзіндік пікірді тағы да бір негіздеп кетуің үшін бір сөйлеммен мысал келтір. Мысалды өмірден алуың қажет.

4. Қорытынды. Өзіндік пікірді тағы да бір рет пысықтап, қорытынды шешімді бір сөйлеммен келтір.