11-сынып қазақ тілінен ұлттық жәдігерлер туралы ашық сабақ

Бекітемін:

Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары: Г.Алғалиева

МЕКТЕП: «Көктүбек мектеп-бөбекжай-балабақша кешені» КММ

Бөлім: Ұлттық тарихи жәдігерлерін сақтау.Шешендік сөздер.Мәтін.Пікірталас мәдениеті.

КҮНІ:14.02.2024 ж

Мұғалім: А.Кункенова

СЫНЫП: 11 (ҚГБ)

Қатысқандар : 4

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Ұлттық аспаптар.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

11.2.4.1. әртүрлі стильдегі (ғылыми,ресми ісқағаздар,публицистикалық, ауызекі сөйлеу,көркем әдебиет стилі) мәтіндердің тақырыбын,автор көзқарасын,мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін,құрылымын,тілдік ерекшелігін салыстыра талдау.

Сабақ мақсаты

Қазақтың ұлттық аспаптары бойынша түсінік беру. Шешендік сөздердің мазмұнына қарай жіктелуі.

Жоспар:

Сабақтыңкезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының

әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

Сынып оқушылары түгенделеді. Сабақ мақсаты хабарланады.

Ұйымдастыру.

Оқушылар мен сәлемдесу, түгелдеу.

«Бонус» әдісі арқылы жағымды ахуал қалыптастыру. Шарлардың ішіне +1 балл, сұрақтан аттап өту, телефон қолдану, мұғалімнің көмегі, - 1 балл.

Үй тапсырмасын сұрау. 3-4-тапсырма. «Барабан» әдісі арқылы сұрау.

Сабақтың тақырыбын анықтау үшін «Қорап» әдісін қолдану. «Қорап» әдісінде қораптың ішінде сабақтың тақырыбын ашатын суреттер мен сөздер беріледі. Сол арқылы сабақтың тақырыбын анықтайды.

Ұлттық аспаптар.

Құрманғазының «Сарыарқа» күйін тыңдау.Қандай аспаптың үнін естігенін сұрау.

Ұлттық аспаптар туралы пікір алмасу.

ҚБ:1-тапсырма:Мәтінді оқып, ондағы негізгі мәліметтерді талдау.

А тапсырмасы: Мәтіндегі аспап атауларын қатыстырып сөйлем құрау.Сөйлемге синтаксистік талдау жасау.

Дискриптор:

- Мәтінді оқиды,мәліметтерді талдайды.

- Аспап атауларына сөйлем құрайды.Сөйлем мүшесіне талдайды.

ҚБ: Ә тапсырмасы: «Сәйкестендіру» әдісі.Мына аспаптардың анықтамасын сәйкестендіріп қою керек.

Қылқобыз

Ертедегі үрмелі саз аспабы.Дауысы зор болғандықтан оны

ертеде жаугершілікте ел шетіне жау келгенде хабарлауға,жауға аттанар

жасақты жиюға қолданған.

Сазсырнай

Қазақ тұрмыс салтында ежелден бар музыкалық аспап.Ұзатылатын

қыз ұзатуына 3-4- күн қалғанда қоштасу әнін айта бастайды.Әуенін

осы аспаппен сүйемелдеп отырады.

Тұяқтас

Қазақ халқының ежелден келе жатқан екі ішекті ысқышпен

ойналатын аспабының бірі. Ішегі жылқының қылынан жасалады.

Қобыздың үш, төрт ішекті “нар қобыз”, “

Жез қобыз” аталатын түрлері де бар. Қобызды ағаштан құрап жасайды.

Беті жартылай терімен қапталады. Халық аңызында қобыздың шығуы

Қорқыт ата есімімен тығыз байланысты.

Дабыл

Қазақ халқының көне ұрмалы аспабы. Оны тұтас ағаштан шауып жасаған.

Кейінгі жетілдірілген түрлері тегенге ұқсас – дөңгелек шеңбер ағаш.

Кепшік

Қазақтың көне ұрмалы-сылдырмақты, қатты дыбысты музыкалық аспап.

Бұл бір жағы терімен қапталған, ішкі жағынан темір алқалар, сақиналар

мен сылдырмалар ілінген дөңгелек шығыршық.

Бұл аспап шамандық әдет-ғұрыптардың бөлінбес белгілемесі болып табылды

Даңғыра

Қазақтың үрлемелі музыкалық аспабы.

Жұмыртқа пішіндес, саздан жасалып, іші қуыс болады.

Үн арнайы жасалған тесіктер арқылы шығады.

Дескриптор: Аспаптарды берілген мәліметтер бойынша сәйкестендіреді.

Грамматикалық материал: Шешендік сөздердің мазмұнына қарай жіктелуі.

А.Байтұрсынұлы

1.Саясат шешендік сөз.

2.Билік шешендік сөз.

3.Білімдар шешендік сөз.

4.Қошемет шешендік сөз.

5.Уағыз шешендік сөз.

Шешендік сөздердің идеясы мен мазмұнын арнайы зерттеген Г.З.Апресян төмендегідей классификация ұсынды:

1.Әлеуметтік-саяси мінді шешендік сөздер;

2.Академиялық шешендік сөздер;

3.Сот ісінде қолданылатын шешендік сөздер;

4.Әлеуметтік тұрмыс-тіршілікте қолданылатын шешендік сөздер;

5.Дін қызметінде қолданылатын шешендік сөздер;

2- тапсырма:Шешендік сөздердің әр түріне анықтама беру.Екі ғалымның пікірлерін салыстыру.

ҚБ. Кім жылдам?! Сұрақтарға жауап беріңдер.