12 жылдық мектеп туралы әдістемелік мақала

12 жылдық мектеп мұғалімдерінің кәсіби құзыреттіліктері

№173 мектеп лицей КММ,Алматы қаласы

Бүгінгі күні еліміздегі басты саяси реформа-12 жылдық білім беруге көшу және мектеп мұғалімдерінің кәсіби құзыреттіліктерін арттыру.Осыған орай,12 жылдық орта білім беруге көшу мәселесін шешуге алдымен,алыс-жақын шетелдердің,іс-тәжірбелеріне, сонымен қатар,педагогика мен психология ғылымдардың алдыңғы қатарлы зерттеу нәтижелеріне сүйенуде.Ал адам-қоғамнан тыс өмір сүре алмайды,себебі,қоғамды орнатушы,өзгертуші де адам.қазіргі қоғамның сұранысы заман талабына сәйкес оқу тәрбиенің мазмұнын қалай,қандай бағытта жүргізу тиімді екендігін болып отыр.Призидентіміз Н.Назарбаев өзінің халыққа Жолдауында XXI ғасырда білімін дамытады алмаған елдің тығырыққа тірелері анықтай келе 12 жылдық жалпы орта білімге көшудің керектігін айқын көрсетеді.Осы орайда қоғам алдына қойылып отырған басты Міндеттердің ең бір өзектісі-бүкіл білім жүйесін түбегейлі жаңартып,дүние жүзілік деңгейге сәйкес келетін,жастарға сапалы білім беруге жағдай жасайтын және олардың үйлесімді дамуына, жеке басты тұлға ретінде қалыптасуына бағытталған жаңа үлгідегі мектеп құру болып отыр.Бұл мақсатты орындау орта білімнің 12 жылдық мергімге өтуімен қастасып жатыр.

12 жылдық орта білім мазмұнының ең алғашқы бастамасы бастауыш буында жүзеге асатыны белгілі.Себебі бастауыш буында жоғары сыныпта оқылытын бүкіл пән іргетасы қаланып қана қоймайды,сонымен қатар білім алуға талпынушылық, балалардың оқу әрекеті танымдылық белсенділік жеке бастың адами қасиеттерінің негізі осы кезеңде қаланады.Біз бастауыш сыныптардың жаңа тұрпатты мұғалімдері бойымызға кәсіби құзыреттіліктерді сіңіріп,оны дамытуға барлық күш-жігерімізді салып, оқушыларға білім нәрін сіңіре білуіміз қажет.

Бастауыш мектеп оқушыларының үлкен жетістіктерін көбінесе бірлескен іс-әрекет жағдайында апшылады.Өз сыныбының оқушыларымен өткізген «Қызықты математикалық әлемі негіздері» тақырыбында өткізілген жаңашыл сабақтың мақсаты білім саласында болып жатқан жаңалықтарға,12 жылдық білімнің мүмкіншілігі мен кедергілерін танып-білуіме септігін тигізді.Дәлелдеме 12 жылдық білім маңыздылығы- кәсіптік білім беруінде болады.

Мектеп –үйрететін орта,оның жүрегі-мұғалім.Ізденпай мұғалімнің шығармашылығындағы ерекше тұс-оның сабақты түрлендіріп, тұлғаның жүрегіне жол таба білу.Ұстаз атана білу,оны қадір тұту,қастерлеу,арындай таза ұстау-әр мұғалімнің борышы.Ол өз кәсібін,өз пәнін,барлық шәкіртін,мектебін шексіз сүйетін адам.Өзгермелі қоғамдағы жаңа формация мұғалімі-педагогикалық құралдардың барлығын меңгерген.Тұрақты өзін-өзі жетілдіруге талпынған,рухани дамыған,толысқан шығарашыл тұлға құзыреті.Жаңа фориация мұғалімі табысы,біріктері арқылы қалыптасады,дамиды.Нарық жағдайындағы мұғалімге қойылатын талаптар:бәсекеге қабілеттілігі,білім беру сапасының жоғары болуы,кәсіби шеберлігі,әдістемелік жұмыстағы шеберлігі.

Осы айтылғандарды жинақтай келіп,жаңа формация мұғалімі-рефлексияға қабілетті,өзін-өзі жүзеге асыруға талпынған әдіснамалық,зертеушілік,дидактикалық-әдістемелік,әлеуметтік тұлғалы.Комуникативтілік,ақпараттық және тағы басқа құдіреттіліктердің жоғары деңгейімен сипатталатын рухани-адамгершілікті,азаматтық жауапты,белсенді,сауатты ,шығармашыл тұлға.Осыны анықтаманы негізге ала отырып,12 жылдық бастауыш сынып мұғалімінің үлгісін ұсынамын.

Нәтижеге бағытталған білім моделі мен басқарудың жаңа парадигмасы аясында жекелеген ұғымдар мен нормаларды және тиімді педагогикалық техналогияларды меңгеру үшін педагогтардың кәсіби мәдениетін дамытуға бағытталған оқу қажеттіліктері туындалып отыр.

Біліктік арттыру жүйесінде педпгогтардың оқу қажеттіліктері нақты білімнің мәні түсінуге,соның нәтижесінде өзіндік іс-әрекетке енуге және жеке өміріндегі тәжірибені потенциалдық мүмкіндіктермен келеді.