2-сыныпқа арналған Грамматика әлемі бағдарламасы

Алматы облысы білім бас армасыны қ ң «Талды ор ан аласы бойынша білім б лімі» ММ қ ғ қ ө «№ 14 орта мектеп-гимназия» КММ

А. К.Нурсейтова

БАЛАЛАР ДЕБИЕТІ Ә

7-сынып а арнал ан авторлы курс ба дарламасы қ ғ қ ғ

2021 жыл

ОЖ 371.214 Ә

БЖ 74.2021 Қ

Алматы облысты о у- дістемелік ке есімен ма лдан ан қ қ ә ң құ ғ ( 16 с уір 2021ж. № 2 хаттама) ә

Рецензенттер: «І.Жанс гіров атында ы Жетісу университеті КеА » ү ғ Қ филология ылымдарыны кандидаты, ауымдастырыл ан професор м.а. ғ ң қ ғ ожа лов С. . Қ ғұ Қ Талды ор ан аласы «Дарынды балалар а арнал ан ш тілде о ытатын қ ғ қ ғ ғ ү қ № 20 арнаулы лицейіні » аза тілі мен дебиеті п ні м алімі, педагог-шебер ң қ қ ә ә ұғ Амирова А. . Қ

Нурсейтова А.К. Н-86 « Балалар дебиеті» осымша курс ә қ : Ба дарлама / ғ А.К.Нурсейтова –

Талды ор ан, ТИПОГРАФИЯ, 2021. –10 б қ ғ ISBN 978-601-09-1459-9

аза тілінде о ытылатын 7-сыныптарды « аза дебиеті» п ніне Қ қ қ ң Қ қ ә ә осымша электив курс ба дарламасы іріктеп алын ан халы ауыз дебиеті, қ ғ ғ қ ә аза ты классик а ын-жазушыларыны , лем дебиеті шы армаларын қ қ ң қ ң ә ә ғ о ытуды, қ к ркем шы арманы зіндік ерекшелігін танытуды ж не ө ғ ң ө ә шы армада ы зекті м селені ай ындауды, мірмен байланыстыра талдауды ғ ғ ө ә қ ө ма сат етіп, қ о ушы танымын арттыру а, жа аша к з арас алыптастыру а қ ғ ң ө қ қ ғ арнал ан ғ . Курс ба дарламасы 5 б лімге топтастырыл ан. ғ ө ғ «Асыл азына» б лімінде халы ауыз дебиеті шы армалары мен деби қ ө қ ә ғ ә ертегілер о у а сыныл ан. қ ғ ұ ғ « уатты ойдан бас рап» б лімі ойшыл а ындар Абай, Ш к рім, Ма жан Қ құ ө қ ә ә ғ шы армаларын о у а арналады. ғ қ ғ « дебиет ж не о ам» б лімінде аза ты классик а ын-жазушылары Ә ә қ ғ ө қ қ ң қ Ж.Аймауытов, А.Байт рсынов, С.Сейфуллин, І.Жанс гіров, Б.Майлин, ұ ү С.М ановты балалар а арнал ан шы армалары сынылды. ұқ ң ғ ғ ғ ұ «Заман ж не адам» б ліміне зекті м селелерді к терген кейінгі тол ын ә ө ө ә ө қ аламгерлері шы армалары енген. қ ғ « лем дебиеті»б лімі орыс дебиеті мен туыс ан халы тар дебиетін Ә ә ө ә қ қ ә амтиды. Курс ба дарламасына шы армалар ірікт

ОЖ 371.214 Ә

БЖ 74.202 Қ

Алматы облысты білім беруді дамыту о у- дістемелік орталы ы, 2021 қ қ ә ғ

БАЛАЛАР ДЕБИЕТІ Ә 7- сынып

Т СІНІК Ү ХАТ Ба дарлама мемлекет басшысы Н.Назарбаевты аза стан хал ына ғ ң Қ қ қ жолдауы «Бір ма сат, бір м дде, бір болаша », «М гілік Ел» идеясын ж не қ ү қ әң ә аза стан Республикасы Білім ж не ылым министріні 2013 жыл ы 3 Қ қ ә ғ ң ғ с уірдегі №115 б йры ымен бекітілген жалпы білім беретін п ндерді та дау ә ұ ғ ә ң ң курстарыны ж не факультативтерді лгілік о у ба дарламалары негізінде ң ә ң ү қ ғ жасалды.

Р Президенті .То аев тіл игерудегі балалар дебиетіні р ліні ерекше Қ Қ қ ә ң ө ң екендігін атап к рсетіп, 2021 жылды Министрлік «Балалар дебиеті» жылы ө ә деп жариялады. Балалар а арнал ан сан салалы ле -жыр, асыл с з лгілері ғ ғ ө ң ө ү мол. Рухани мірді барлы саласы, оны ішінде к ркем дебиетті орны ө ң қ ң ө ә ң ерекше. К ркем нерді барлы саласы, оны ішінде дебиет, е алдымен ө ө ң қ ң ә ң халы ты асырлар бой ы рухани ндылы тарыны негізін алайды. қ ң ғ ғ құ қ ң қ Балалар дебиеті - балалар а арналып жазыл ан деби к ркем ә ғ ғ ә ө шы армалар ғ . Балалар дебиеті ә – деби жанрларды лкен бір саласы. ә ң ү дебиетті Ә ң б л т ріне жататын шы армалар о и асыны ызы ты да ұ ү ғ қ ғ ң қ қ тартымдылы ымен, композициясыны шира ты ымен ерекшеленеді. Ол ғ ң қ ғ шы армалар тіліні арапайымдылы ымен, о и асыны ызы ты ы, ғ ң қ ғ қ ғ ң қ қ ғ кейіпкерлеріні тартымдылы ымен ерекшеленеді. ң ғ лтты ж не Ұ қ ә жалпыадамзатты ндылы пен рухани-адамгершілік т рбие беруде балалар қ құ қ ә дебиетіні орны ерекше болып табылады. ә ң Мектеп о ушылар а арналып, сынылып отыр ан «Балалар дебиеті» қ ғ ұ ғ ә курсы о ушыларды к ркем дебиетке деген ы ыласын арттыру а, тілдік қ ң ө ә қ ғ орын дамыту а, ой- рісін дамыту а

Ма саты қ : аза станды ж не шетел Қ қ қ ә балалар дебиеті шы армаларын о ыту. ә ғ қ Балалар дебиетін зерттеушілер ж не оларды шы армашылы ымен ә ә ң ғ ғ таныстыру. К ркем дебиетке ызы ушылы тарын алыптастыру. ө ә қ ғ қ қ Материал о ушыларды ызы ушылы тарын арттыруда аза тілі мен қ ң қ ғ қ қ қ дебиеті м алімдеріне к мек ретінде ажет. ә ұғ ө қ Міндеттері:

 Балалар а арнал ан шы армалармен таныстыру. ғ ғ ғ

 О ушыны жа адан білім алуына, таным белсенділігін ж не қ ң ң ә ызы ушылы тарын ояту а талпындыру. қ ғ қ ғ

 Балалар дебиетін о уды ажеттілігін т сіндіру. ә қ ң қ ү

 М тінге та ырыпты , идеялы ,к ркемдік талдау жасату. ә қ қ қ ө

 з ойын ашы , еркін айту а, пікір алмасу а ынталандыру. Ө қ ғ ғ О ушыларды кез келген жа дай а сын т р ысынан арау а қ ғ ғ ұ ғ қ ғ йрету. ү

К тілетін н тиже: ү ә -Балалар а арнал ан шы армаларды о ып йренеді. ғ ғ ғ қ ү -Прозалы , поэзиялы шы армаларды о иды, тіл м дениетіне йренеді. қ қ ғ қ ә ү - К ркем шы армаларды т сініп о иды, талдайды, пайымдайды. ө ғ ү қ -С з оры мен ауызекі с йлеу тілін жетілдіруге арнал ан жатты улармен ө қ ө ғ ғ ж мыс жасай алады. ұ - деби тіл нормасына йренеді. Ә ү -К ркем гімелерді о иды, интерпретация жасай алады. ө әң қ - лем дебиеті шы армаларын о иды. Ә ә ғ қ -Тілдік оры ,с йлеу м дениеті дамиды. қ ө ә - Адамгершілік асиеті жо ары жеке т л а алыптасады. қ ғ ұ ғ қ зектілігі: Ө Балалар дебиеті туындылары ар ылы ә қ жас спірімдерді тілдік ө ң орын, ауызекі с йлеу тілін дамыту зекті болып табылады. қ ө ө олданылатын технология: Қ Сыни т р ыдан ойлау ( ұ ғ СТО), дамыта о ыту, қ жобалау.

олданылатын діс-т сілдер: Қ ә ә пікірталас, «Фила кестесі», «ПОПС формуласы», «О и а картасы», «Ма ыздылы айма ы», «Екі жа ты к нделік», қ ғ ң қ ғ қ ү ойтол ау, «Т рт ресурс». ғ ө

БА ДАРЛАМАНЫ МАЗМ НЫ Ғ Ң Ұ (Барлы ы -34 са ат, аптасына - 1 са ат) ғ ғ ғ Кіріспе.1 са ат. ғ аза балалар дебиеті.Курсты ма саты, міндеті. Қ қ ә ң қ Балалар дебиеті туралы ым. ә ұғ Халы ауыз дебиеті қ ә . Ертегілер. 1 са ат ғ «Сырттандар», «А аш ғ ат»ертегілері ар ылы берілген негелі ой. қ ө деби ертегі. .Т жібаев «Тола ай». 1 са ат. Ә Ә ә ғ ғ деби ертегі, ертегідегі Ә Тола айды ерлігі, елге еткен ызметі. ғ ң қ ара ле : Амандасу.Танысу. 1 са ат. Қ ө ң ғ аза ты ал аш ы ле деріні Қ қ ң ғ қ ө ң ң ерекшелігі, м ні. ә XIX асырды II жартысында ы дебиет. Абай нанбай лы ғ ң ғ ә Құ ұ « семпаз болма рнеге» ле і. 1 са ат Ә ә ө ң ғ ле дегі а ынны тіл шеберлігі, Ө ң қ ң ле іні идеялы ма ызы.Тере ой, нды пікір, шыншыл сезім. ө ң ң қ ң ң құ Ш к рім дайберді лы « мір» ле індегі ә ә Құ ұ Ө ө ң астарлы ой, тілдік ерекшелік. 1 са ат ғ Шо ан ж не Ма жан шы армашылы ында ы ндестік қ ә ғ ғ ғ ғ ү . 1 са ат. ғ Шо ан У лихановты аза хал ыны ай а, к нге, от а, су а табынуы туралы. қ ә ң қ қ қ ң ғ ү қ ғ Ма жанны Шо анмен ндестігі ғ ң қ ү ж не тарихи а ыздарды…