5 сынып, 1-тоқсан Қос дөңгелекті арбаның пайда болуы әлемді қалай өзгертті? слайд

Бөлім тақырыбы:

Қос дөңгелекті арбалар және империялар

Сабақ тақырыбы:

Қос дөңгелекті арбаның пайда болуы әлемді қалай өзгертті?

Дүниежүзі тарихы

5-сынып

Нұр-Сұлтан қаласы Білім беруді жаңғырту орталығы

Б үгінгі сабақта :

ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын білу және пайдалану;

басқыншылық соғыстар да қос дөңгелекті арбалар қандай рөл атқарғанын білесіздер

Тірек сөздер

Қос дөңгелекті арба – ертеде әскери көлік ретінде қолданылған, кейін жол жүруге, жүк тасуға арналған көлік түрі.

Империя – (латынша imperium – билік, үстемдік) жер жүзінің әртүрлі бөліктерінде кең-байтақ аумақтарды басып алған ірі отаршыл мемлекет.

Қос дөңгелекті арбалар

Ерекше өнертабыстың бірі – қос дөңгелекті арба.

Б .з.д. І V-III мыңжылдық тарда пайда болған деп есептеледі.

Дөңгелектерінде темір сымдары бар екі-төрт жылқы жегілген қолайлы көлік түрі.

Ерекшелігі:

Садақшылар нысандар дәл анықтай алады;

Жедел қозғалады;

Жерден көтеріңкі орналасқан;

Екі немесе төрт ат жегуге болады;

Жеңіл қозғалатын көлік.

Қола дәуіріндегі андроновтықтардың қос дөңгелекті арбаларының суреті. Қаратау петроглифтері, Оңтүстік Қазақстан

Хетт патшалығы

Б.з.д. XVI ғасырда Кіші Азияның ұсақ бытыраңқы мемлекеттерінің бірігуі Хетт патшалығының құрылуына негіз болды.

Вавилонды талқандады

Сирияға табысты жорық жасады

Кіші Азияның ұсақ мемлекеттерін біріктірді

Б.з.д. 1296 ж. Кадеш қаласы түбіндегі қақтығыс ІІ Рамсестің Хеттерге жорық жасауы

Мысыр патшалығы

Қос дөңгелекті арбасымен әскері көп

Митани империясын бағындырған

Палестина, Сирия, Финикияға соғыс жүргізді

Сирия мен Палестинаны бағындырды

ІІІ Тутмос

1-тапсырма. Империя ұғымына анықтама беріңіздер

1-тапсырма жауабы : Империя ұғымына анықтама беріңіздер

2 -тапсырма. Қос дөңгелекті арбаның артықшылығын жазыңыз

2-тапсырма жауабы : Қос дөңгелекті арбаның артықшылығын жазыңыз

Қорытынды

ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын білдіңіздер және пайдаландыңыздар;

басқыншылық соғыстар да қос дөңгелекті арбалар қандай рөл атқарғанын білдіңіздер.