6 сынып, 1-тоқсан, Қазақстан тарихы слайд Түрік қағанаты тақырыбы

Нұр-Сұлтан қаласы Білім беруді жаңғырту орталығы

ТҮРІКТЕР ТУРАЛЫ ТАРИХИ ДЕРЕКТЕР

САБАҚ МАҚСАТЫ:

6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін

сипаттау;

Сенің меңгеретінің :

- Түріктердің әскери ісі және қолданбалы өнері

туралы білесіңдер

6 сынып

Қазақстан тарихы

СУРЕТКЕ ҚАРАП БҮГІНГІ САБАҚТА БІЗ ТҮРКІ ӨМІРІНІҢ ҚАЙ САЛАСЫН ҚАРАСТЫРАМЫЗ ДЕП ОЙЛАЙМЫЗ .

Түріктердің әскери ісі

Көшпелілердің әскери ұйымдасуын сол заманның өкілдері ортағасырлық дәуір үшін жоғары түрде бағалаған.

Далалық халық әскерінің қатарына қару-жарақты ұстай алатын барлық ер адамдар шақыртылды.

Жауынгерлер садақ, найза, қылыш пен арқандармен қаруланды.

Ауыр қаруланған жауынгерлер сауыт киген болатын. Түріктер көшпелілер үшін дәстүрлі

кенеттен шабуыл жасау , жалған шегіну

сияқты әдістерін қолданды.

Көшпелілер ерте заманнан бастап әскерлерін қолданатын қару түріне қарай бөлген . Әр қару түрінен тұтас мыңдық , түмендер құралған . Көшпелілердің соғыс тактикасында алыстан атысу ерекше рөл атқарғандықтан әскердің маңызды бөлігі садақшылар саналған .

Көшпенділердің әскери өнері

Түріктердің қоланбалы өнері

Әл- Джахиздің хабарлауынша: «Түрік қолөнердің барлық үрдісін ешкімнен көмек те, кеңес те сұрамай өзі іске асырады; олар (түріктер) қару-жарақ, жебе, ер-тұрман, садақ пен найзаларды өздері өндіреді». Барлық қолданатын заттарын қару жарақтарын өздері жасап алып қолдана берген. Қолданбалы өнер түрі де жақсы дамыған. Әл- Идриси дерегі бойынша қимақтарда кең таралған қару садақ пен жебе болған.

Әскери әдістер мен ұрыстарға дайындық іспеттес шаруашылық түрін анықтаңдар .

Металл өндірісі

Мал шаруашылығы

Аң аулау

Егін шаруашылығы

Балық аулау

Аң аулау

Әр сөйлемдегі өнер түрінің атауы қалай аталады ?

Түрік шеберлері жоғары сапалы семсер , қылыш , найза ұштары мен жебелер

жасады .

Түріктер жауынгері мен аттарына сауыт кигізіп , өз әскерін жау оғынан қорғады .

Малдың терісінен әр түрлі тұмысқа , шаруашылыққа қажетті заттар мен бұйымдарды өздері қолдан жасады .

Металл өңдеу

Әскери өнер

Қолөнер

Қай халық ө з балаларын садақ атуға үйрету үшін сақтарға жіберіп отырған.