6 сынып, 1-тоқсан, Қазақстан тарихы слайд Көне Түркі жазуы тақырыбы

Бөлім тақырыбы:

Түркі кезеңіндегі Қазақстан тарихы ( VI –XIII ғ.б .)

Сабақтың тақырыбы:

Көне түркі жазуы. Зерттеу сұрағы:

Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі?

ҚАЗАҚСТАН ТАРИХЫ

6-СЫНЫП

5 -сабақ

Оқу мақсаты:

6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

Бағалау критерийлері :

Күлтегін, Тоныкөк, Білге қағанның мемлекетті дамытудағы еңбегін анықтай ды ;

Дерек арқылы түркі дәуірінің атақты тұлғаларының қызметіне баға беред і .

Бейнероликке назар аударыңдар .

https://www.youtube.com/watch?v=MSdp5m3YrgU

https://www.youtube.com/watch?v=gOX1L6qDdb4

Қосымша деректер

24 т үрік тайпалары

Қытайға қарсы көтерілісте жеңілді

Тоныкөк 700 әскермен Қарақұм қ. басып алды

Әскер саны – 5 мың

Елтеріс Құтлық қаған (682-691) Түрік қағанатын қалпына келтірді.

Ордасы – Өтікен ( түркілердің байырғы отаны )

Елтеріс Құтлық ұлдары: Білге мен Күлтегін.

Інісі - Қапаған

679 ж.

682 ж.

“ Орман, тау арасында қалғаны жиылып 700 болды. 2 бөлігі атты, 1 бөлігі жаяу біріктіруші мен еді м . ” Тоныкөк жазбасы

“ Көктегі тәңірі білік бергендіктен, өзім құдіретті қағанмен ұғыстым. ” Тоныкөк жазбасы

“ Әкем ( Елтеріс ) 20 рет соғысты. Жауын баз қылды. Тізеліні бүктірді, бастыны жүгіндірді. ” Білге жазбасы

Қосымша деректер

“ Барлығы 25 рет жорыққа шығып, 13 рет соғыстық. Елдігін елсіреттік, қағандығын қансыраттық ”

Әскері – 400 мың.

Күшпен тайпаларды біріктірді, көтерілітер.

Қапаған қаған

716-734 ж . Түрік тайпаларды біріктірді. Мемлекет гүлденді.

721 ж. Таң империясы мен бейбіт келіім шарт.

731 ж. Күлтегін қайтты.

Білге қаған

Мемлекетте талас - тартыс, билік үшін күрес.

Басмыл, қарлұқ, ұйғырлар бөлініп шығу әрекеті.

744 ж. Ұйғырлар Шығыс Түрік қағанатының соңғы Болмыш қағанын өлтірді.

Болмыш қаған

Тапсырма 1

Мемлекетті күшейтудегі қызметін сипаттап, сөйлемдерді жалғастырыңыз.

Мен, Елтеріс Құтлық қаған ..............

- Мен, Қапаған қаған ..............

Мен, Білге қаған ..............

Дескриптор :

- Елтеріс Құтлық қағанның Шығыс Түрік мемлекетін нығайтудағы рөлін анықтайды;

- Қапаған қағанның Шығыс Түрік мемлекетін нығайтудағы рөлін анықтайды;