6 сынып, 1-тоқсан, Қазақстан тарихы слайд Атлах шайқасы тақырыбы

Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды?

1 - сабақ

Нұр - Сұлтан қаласы № 58 мектеп - гимназиясы

тарих пәні мұғалімі: Дүйсенбай Асқар Серікұлы

Сабақтың мақсаты

Сенің меңгеретінің:

Түргеш қағанатының құрылуы туралы мәлімет аласыңдар;

Түргештердің қытай, араб, шығыс түркілерімен күрестері туралы білесіңдер;

Атлах шайқасының Орталық Азия үшін тарихи маңызын түсінесіңдер .

6.3.2.3 – Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау;

6.2.2.3 – көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.

Негізгі ұғымдар:

Түргештер – Шу мен Іле өзендерінің арасында мекен еткен тайпалық одақ. 704 ж. Жетісу жерінде өз саяси үстемдігін орнатты.

Қаған – түргештердің билеушісінің лауазымы.

Үшлік қаған – Түргеш қағанатының негізін қалаушы.

Сұлу қаған – 715–738 жылдар билік еткен атақты қаған.

Сары түргештер – Шу өзені бойында мекендеген түргештер.

Қара түргештер – Іле өзені бойында мекендеген түргештер.

Әбу Музахим – араб тарихшысы.

Түргеш қағанаты 704 – 756 жж.

Түргеш қағанатының саяси жағдайы

Оңтүст i к – батыста арабтар , Оңтүст i к – шығыста Қытай , шығыстан Шығыс Түр i к қағанаты қау i п төнд i рд i .

Араб жаулап алушылығы

VIII ғасырдың басында араб әскерлер i түргештер шекарасына жақын келді .

Үшл i к 706 жылы араб әскерлер i не қарсы тұрған соғдыларға көмек беруге тырысты .

Сұлықтың дипломатиялық және әскери шаралары Қытай тарапынан төнген қау i пт i ң алдын алды .

Батыста арабтарға қарсы әрекеттер i н жандандыруға мүмк i нд i к берд i .

Әбу Музахим Сұлу қағанға (Сүзеген) деген лақап ат қойды.

Қытаймен күрес

Атлах шайқасының тарихи маңызы

Қытайлар Жет i судан қуылды;

Арабтар Орталық Азия аумағына шегінді . Бұл аймақта ислам тез тарала бастады ;

Атлах түбіндегі шайқастан кейін түркілер арасына ислам мәдениеті кеңінен енді .

Түргеш қағанатының құлау себептері

Қытай және арабтармен соғыс;

Шығыс Түрік қағанаты тарапынан көрсетілген қысым;

Қара және сары түргештер арасындағы қақтығыс.

Тапсырма. Тарихи оқиғалардың жылын анықтаңыз

Сұрақ

Жауап

1. Түргеш қағанаты құрылды .