8 сынып БЖБ, ТЖБ Биология пәнінен

ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ ӘКІМДІГІ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫНЫҢ

ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КАБИНЕТІ

Биология пәнінен жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы

(8 - сынып)

Тараз -2019

ӘӨЖ 373

КБЖ 74.268,1

К17

Баспаға Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы оқу-әдістемелік кабинетінің Әдістемелік кеңесінің шешімімен ұсынылған (хаттама №2 , «14» напурызайы 2019 жыл).

Пікір жазғандар:

Зияева Г.К. – М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Биология» кафедрасының доценті, биология ғылымдарының кандидаты.

Шаймерденова Г.З. – Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің «Биология» кафедрасының доцент қызметін атқарушы, PHD.

Редакция алқасы:

Ш.А.Усерова – Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы оқу-әдістемелік кабинетінің басшысы, төрайым; Б.Х.Тажибаев – облыстық оқу-әдістемелік кабинеті басшысының орынбасары төрайымның орынбасары; А.М.Жапбасбаева – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің әдіскері, редактор; Н.Дубанов - Жамбыл ауданы, Б.Бесбаев атындағы мектеп-гимназиясының биология пәні мұғалімі, Тараз педагогикалық шеберлік орталығының штаттан тыс тренері, сарапшы; А.Исакова – Байзақ ауданы, Ғ. Мұратбаев атындағы гимназиясының мұғалімі, хатшы.

Құрастырғандар:

М. Кенжебекова – Шу ауданы, С.Сейфулин атындағы орта мектебінің мұғалімі, Ж.Егизбаева – Жамбыл ауданы, А.Макаренко орта мектебінің мұғалімі, А.Исакова – Байзақ ауданы, Ғ. Мұратбаев атындағы гимназиясының мұғалімі, Қ.Байгелова– Қордай ауданы, Д. Қонаев атындағы мектеп-гимназиясының мұғалімі, Л.Искакова – Сарысу ауданы, Б. Адамбаев атындағы тірек орта мектебінің мұғалімі, Р.Баяхметова – Талас ауданы, А. Байтұрсынұлы атындағы гимназиясының мұғалімі, Ұ.Ермекова – Меркі ауданы, №18 мектебінің мұғалімі, Ж.Тлебалдиева– Т.Рысқұлов ауданы, №1 мектеп-лицейінің мұғалімі, А.Итебаев – Жуалы ауданы, Т.Рысқұлов атындағы орта мектебінің мұғалімі, Ш.Мукушев – Сарысу ауданы, Ж. Отарбаев атындағы мектебінің мұғалімі, А.Қалиева – Байзақ ауданы, Үлгілі орта мектебінің мұғалімі, Қ.Шметова – Мерке ауданы, №9 Владимир Савва атындағы мектеп лицейінің мұғалімі.

«БИОЛОГИЯ ПӘНІНЕН ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫНЫҢ ЖИНАҒЫ» 10-сынып, – Тараз, 2019. – 78 б.

ISBN

Әдістемелік құрал жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

ӘӨЖ 373

КБЖ 74.268,1

К17

ISBN 978-601-7108-39-7

© Тараз қ., 2019

КІРІСПЕ

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 8- сынып оқушыларына «Биология» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар (қазақ тілінде білім беретін) 8-сыныптың «Биология» пәні бойынша оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге оқушылардың тоқсан бойынша жоспарланған.

Оқу мақсатына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Әдістемелік ұсыныстарда бөлім/ ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта оқушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері рубрикалар сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

Әдістемелік ұсыныс негізгі мектеп мұғалімдеріне, мектеп әкімшіліген, білім бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған. Әдістемелік ұсыныстары дайындау барысында ресми-интернет сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейне материалдар қолданылды)

А Бөлімі

І-тоқсан. Бөлім/аралық тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

"Жасушалық және молекулалық биология" бөлімі бойынша жиынтық бағалау.

Бөлімше: - Жасуша – тірі ағзалардың құрылымдық негізгі өлшем бірлігі.

Прокариот және эукариот жасушалардың құрылысы: ядроның

болуы және орналасуы, жасуша қабырғасы, жасуша мембранасы,

пластидтер, митохондрия, жасуша вакуолі, рибосомалар.

- Өсімдік ұлпаларының әртүрлілігі: түзуші, жабын, негізгі, өткізгіш,

механикалық, бөліп шығарушы ұлпа. Жануар ұлпаларының

әртүрлілігі: эпителий, дәнекер, бұлшықет, жүйке

- Жасушаның құрамындағы органикалық заттар. Мономерлер мен полимерлер

арасындағы айырмашылық.

Көмірсулар – энергия көзі. Глюкоза, сахароза, гликоген, крахмал, жасұнық

пен хитиннің маңызы және қызметтері.

Липидтердің қасиеттері мен қызметі.

Липидтердің әртүрлілігі: майлар, фосфолипидтер, балауыз.

- Нәруыздар, қасиеттері мен қызметтері

Оқу мақсаттары: 8.4.2.2 эукариот және прокариот жасушалардың құрылысын салыстыру;

8.4.2.1 өсімдік пен жануар ұлпаларын жіктеу;

8.4.1.1 биологиялық мысалдарды пайдаланып, полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты сипаттау;

8.4.1.2 көмірсулар мен липидтің биологиялық қызметтерін сипаттау;

8.4.1.3 нәруыздардың қасиеттері мен биологиялық қызметтерін сипаттау.

Бағалау критерийі: Білім алушы:

Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын салыстырады;

Өсімдіктер мен жануарлардың ұлпаларын айырмашылықтары мен

ерекшеліктерін жіктейді;

Полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты анықтайды;

Көмірсулар мен липидтің құрылымын сипаттайды;

Нәруыздардың биологиялық құрылымы мен қызметін сипаттайды;

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу,түсіну,қолдану ;

Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырма №1. Бір жауапты тест тапсырмалары

1.1. Зиянды немесе көректік заттарды ыдыратады

А. Рибосома

Б. Лизасома

В. Гольджи жиынтығы

Д. Эндоплазмалық тор

1.2. Домалақ пішінді қабықшасы жұқа жасушаралық кеңістіктері бар жасушадан тұрады

А. Бөліп шығарушы

Б. Өткізгіш ұлпа

В. Негізгі ұлпа

Д. Жабын ұлпа

Көп жауапты тест тапсырмалар

1.3. Прокариот жасушасының құрылысында кездесетін органоидты белгілеңіз:

А.лизосома

Б.Гольджий жиынтығы

В.ДНҚ -ң сақинасы

Г.хлоропласт

Д.Плазмалық мембана

Е. Ядро

1.4. Негізгі органикалық заттарға

А. Нуклеин қышқылы

Б. Су

В. Гормондар

Г. Минералды заттар

Д. Тұздар

Е. Барлық жауаптары дұрыс

1.5. Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын және қызметін сәйкестендіріңіз:

Мурейн

А. АТФ үдерісі кристалдарда-ішкі мембрана өсінділерінде жүреді

Митохондрия

В. Хромосомалар мен ядрошық жүзіп жүретін ядро шырыны

Кариоплазма

С. Бактериялардың жасуша қабырғасы

Тапсырма №2 Өсімдік және жануар ұлпасын белгілеңіз.

1-сурет 2- сурет https://go.mail.ru/search_images?q

А В

А. 1 - өсімдік ұлпасы, 2- жануар ұлпасы В. 1- жануар ұлпасы, 2 - өсімдік ұлпасы

Тапсырма №3

Мономерлер мен полимерлерді сәйкестендіріңіз.

1.Полимерлер

2.Мономерлер

А.Тіршіліктің химиялық көзі, барлық тірі ағзалар органикалық заттардан тұрады

Б.Химиялық байланыспен тізбекке қосылған қарапайым молекулалар

С.Органикалық заттар бір қарапайым молекуладан тұратын болса

Д. Фотосинтез үрдісінде жасыл өсімдік жасушаларында түзіледі

Тапсырма №4

Көмірсулар мен липидтердің құрамын формулалары арқылы анықтаңдар.

1 формула https://www.google.kz/url?sa=i&source=images&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwivxIqYm-feAhULkSwKHfsKCxIQjRx6BAgBEAU&url=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D0%2 5A1%25D0%25B0%25D1%2585%25D0%25B0%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B7%25D0%25B0&psig=AOvVaw04nODhfylRG5zOh3q1KIvR&ust=1542949019849441

2.Формула. https://go.mail.ru/search_images?q

А. 1- формула – сахароза

Ә. 1- формула – липидтер

В. 1- формула – көмірсулар

С. 2- формула – глцерин

Д. 2- формула – глюкоза

Г. 2- формула - фруктоза

Тапсырма №5

Төмендегі тұжырымдардың шындық/жалған екенін анықтаңыз

Дұрыс жауаптың астын сызыңыз

Тұжырым

Ш

Ж

Нәруыздардың қасиеті аминқышқылдарының құрамы мен мөлшерінің әртүрлі болуына байланысты

Ш

Ж

Хитин – өсімдіктердің негізгі құрылымдық көмірсуы

Ш

Ж

Майлар атомды спирт - глицериннің үш молекуласынан тұрады

Ш

Ж

Кең таралған көмірсу – полисахарид

Ш

Ж

Балл қою кестесі

Бағалау критерий

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Прокариот және эукариот жасушалары-ның құрылысын салыстырады

Зиянды және қоректік заттарды ыдыратын органоидты біледі

Ұлпа түрлерін біледі

(і) Прокариот жасушасының құрылысында кездесетін органоидты белгілейді.

(Әр дұрыс жауап 1 ұпай)

Негізгі органикалық заттарды ажырата алады

Мурейннің құрылысын айтайды

Митохондрияның құрылысын атайды

Кариоплазманің құрылысын атайды

Өсімдіктер мен жануарлардың

ұлпаларын айырмашылық-тары мен ерек- шеліктерін

жіктейді

Өсімдіктер мен жануарлардың

ұлпаларын суретке қарап белгілейді.

Полимерлер мен моно-мерлер арасындағы айырмашылықты анықтайды

Полимерлердің сәйкестігін анықтайды

Мономерлердің сәйкестігін анықтайды

Көмірсулар мен липидтің құрылымын сипаттайды

Көмірсулардың формулаларын анықтайды

Липидтердің формулаларын анықтайды

Нәруыздардың

биологиялық

құрылымы мен қызметін сипаттайды

Нәруыздардың қасиетін дұрыс анықтайды

Майлардың атом молекуласын дұрыс анықтайды

Кең таралған көмірсуды атайды

Барлығы

"Жасушалық және молекулалық биология" бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға

арналған рубрика

Білім алушының аты- жөні:_______________________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістіктерінің деңгейі

Төмен

Орташа

Жоғары

Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын салыстырады;

Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын және қызметін сәйкестендіруде қиналады

Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын және қызметін сәйкестендіруде қателеседі

Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын және қызметін дұрыс сәйкестендіреді

Өсімдіктер

мен жануарлардың ұлпаларының айырмашылықтары

мен

; ерекшеліктерін

жіктейді

Өсімдік және жануар ұлпаларының айырмашылықтары мен ерекшеілктерін көрсетуде қиналады

Өсімдік және жануар ұлпаларының айырмашылықтары мен ерекшеілктерін көрсетуде қателіктер жібереді

Өсімдік және жануар ұлпасының айырмашылықтары мен ерекшеілктерін дұрыс көрсетеді

Полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты анықтайды;

Полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты анықтауда қиналады

Полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты анықтауда қателіктер жібереді

Полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты анықтайды

Көмірсулар мен липидтің құрылымын сипаттайды;

Көмірсулар мен липидтің құрылымын сипаттауда қиналады;

Көмірсулар мен липидтің құрылымын сипаттауда қателіктер жібереді;

Көмірсулар мен липидтің құрылымын дұрыс сипаттайды

Нәруыздардың биологиялық құрылымы мен қызметін сипаттайды;

Берілген тұжырымдардың шындық/жалған екенін анықтауда қиналады

Берілген тұжырымдардың шындық/жалған екенін анықтауда қателіктер жібереді

Берілген тұжырымдардың шындық/жалған екенін дұрыс анықтайды

1-тоқсан. Бөлім/аралық тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

«Тірі ағзалардың көптүрлілігі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Бөлімше: Балдырлар, мүктер, қырықжапырақ тәріздестер, ашық және

жабықтұқымдылардың ерекшеліктері.

Саңырауқұлақтардың негізгі белгілері.

Даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктердің айырмашылығы.

Оқу мақсаттары:

8.1.1.1. Балдырлар, мүктер,қырықжапырақ тәріздестер, ашық және

жабықтұқымдылар мысалында өсімдіктердің ерекшеліктерін сипаттау.

8.1.1.2. Саңырауқұлақтардың негізгі белгілерін сипаттау

8.1.1.3. Даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктерді негізгі белгілеріне қарай ажырату.

8.1.1.4. Буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша тану

Бағалау критерийі:

Білім алушы

Балдырлар, мүктер, қырықжапырақ тәріздестер, ашық және жабықтұқымдылар мысалында өсімдіктердің ерекшеліктерін сипаттайды.

Саңырауқұлақтардың негізгі белгілерін сипаттайды.

Даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктерді негізгі белгілеріне қарай ажыратады

Буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша сипаттайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: қолдану

Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырмалар

Көп жауапты тест тапсырмалары

І. Тапсырма. Қырықжапырақтәрізділердің көбею түрлері

А) өсімді

Б) вегетитивті

В) жынысты

Г) генеративті

Д) жыныссыз

Е) барлық жауап дұрыс

2. Тапсырма. Жеуге жарамды саңырауқұлақтарды белгіле

А) шыбынжұт

Б) түлкіжем

В) жерқұлақ

Г) жалған түбіртек

Д) қозықұйрық

Е) жалған түлкіжем

3. Тапсырма Өсімдік түрлері мен мүшелерін сәйкестендіріңдер

Өсімдік түрлері

Өсімдік мүшелері

Дара жарнақты

Қосжарнақты

А. Шашақ тамыр

Б. Кіндік тамыр

В. Тұқым жарнағы біреу

С. Тұқым жарнағы екеу

Д. Жіңішке, паралель, доғатәрізді жүйкеленеді

Е. Торлы-қауырсынтәрізді, саусақтәрізді жүйкеленеді

Дара жарнақты өсімдік

Қос жарнақты өсімдік

4. Шындық және жалған тапсырмасы. Дұрыс тұжырымның тұсына (құс тұмсық) белгісін қойыңыз. (2 дұрыс жауапқа 1 ұпай)

Тапсырмалар

Ш

Ж

Буынаяқтылыларда алғаш желі пайда болды

Хордалылыардың сыртын хитин қаптайды

Хордалылар басжеліліер, қабықтылар, омыртқалылар болып бөлінеді

Буынаяқтылар тек суда тіршілік етеді

5. Буынаяқтылар типінің өкілдерінің сипаттамаларына сәйкес келетін тұжырымға тұсына (құс тұмсық) белгісін қойыңыз (2 дұрыс жауапқа 1 ұпай)

Шаянтәрізділер

Өрмекшітәрізділер

Бунақденелілер

Суда тіршілік етеді, желбезек арқылы тыныс алады

Қанайналым жүйесі ашық

Денесі хитинді затпен қапталған

Денелері екі бөліктен тұрады

Қанатты және қанатсыз түрлері бар

Аяқтары жүруге, жүзуге, қазуға арналған

Балл қою кестесі

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Балдырлар, мүктер, қырықжапырақ тәріздестер, ашық және жабықтұқымдылар мысалында өсімдіктердің ерекшеліктерін сипаттайды

Қырықжапырақтәрізділердің көбею жолдарын біледі

Саңырауқұлақтардың негізгі белгілерін сипаттайды

Жеуге жарамды саңырауқұлақтарды ажырата алады

Даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктерді негізгі белгілеріне қарай ажыратады

Даражарнақты өсімдітердің мүшелерін ажырата алады

Қосжарнақты өсімдіктердің мүшелерін ажырата алады