8 сынып, Қазақ тілі мен әдебиеті Т2, БЖБ, ТЖБ

8 сынып. 1- тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

№1. «Білім. Ғылым. Инновация» бөлімі

Сөйлеу әрекетінің түрлері

Тыңдалым

Айтылым

Оқу мақсаты

8.1.5.1 -Тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтау

8.2.1.1-тұрақты тіркестер мен көркемдегіш қолданып, құралдары ауызша мәтіндер құрау

Бағалау критерийі

-Негізгі ойды тірек сөздер мен автор көзқарасы негізінде анықтайды

- Ауызша мәтін құрауда тұрақты тіркестер мен көркемдеуіш құралдарды қолданады

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану Жоғары деңгей дағдылары

Орындылу уақыты

15-20 минут

Оқушының аты – жөні________________________________________________________

Сыныбы_____________________________________________________________________

Аудиомәтінді екі рет тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз

Астанадағы Еуразия Ұлттық Университетінің магистранты Серікбол Шаймардан электрондық бесік ойлап тапқан. Бұл «ақылды бесік» көпшіліктің қызығушылығын тудырды.

Серікбол, бұл идея қалай пайда болды?

Алғашында, бесіктің жалпы маңызы туралы зерттедім. Жапонияның медициналық зерттеулерінде сәби ана құрсағында жатқанда тербеліске түсіп, рефлекс қалыптасатындығы туралы айтылған. Сәби жарық дүниеге келгенде өмірге бірден үйрене алмайды. Сондықтан оны ана құрсағындағыдай тербетіп отыру керек. Екіншіден, сәби бесікте жатқанда миы дамиды екен. Мен осы ғылыми зерттеулерді негізге ала отырып, өз жобамды жасадым.

«SmartBesikтің» басты ерекшелігі қандай?

Бұл бесіктің негізгі ерекшелігі мынада: бала жыласа, бесік автоматты түрде тербеледі. Басқарғышпен (пульт) алыстан басқаруға болады. Бала дәретке отырып қойса, хабарлайды. Бала температурасында өзгерістер болса, автоматты түрде белгі береді. 12 вольттық кернеумен де, батареямен де жұмыс істейді. Аналар үшін таптырмас бұйым деп ойлаймын, өйткені үй шаруасындағы әйелдің уақытын үнемдейді.

Рақмет! Еңбегіңіздің жемісін көріңіз!

1. Мәтіндегі әң маңызды 3 тірек сөзді жазыңыз.

2. Автор көзқарасы берілген сөйлемді белгілеңіз.

А) Сәбидің жарық дүниеге келуі.

В) Үй шаруасындағы әйелдің уақытын үнемдейді.

С) Бесіктің жалпы маңызы туралы зерттеу.

D) Өз жобамызды жасадық.

3. Берілген тұрақты тіркестерді қолданып, өнертабыстың адам өміріне пайдасы туралы ойыңызды білдіріңіз.

Тұрақты тіркестер: бесіктің маңызы, жарық дүние, ғылыми зерттеулер, бесіктің ерекшелігі, автоматты түрде, уақытын үнемдейді.

Бағалаукритерийі

№ тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Негізгі ойды тірек сөздер мен автор көзқарасы негізінде анықтайды

мәтіннен 3 тірек сөзді табады;

автор көзқарасы берілген сөйлемді белгілейді;

Ауызша мәтін құрауда тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды қолданады

тұрақты тіркестердің мағынасын ажыратады;

тұрақты тіркестерді қолданады;

өнертабыстың пайдасы туралы айтады.

Барлығы

8 сынып. 1- тоқсан №2. Бөлім «Сауда жасай білесің бе?»

Сөйлеу әрекетінің түрлері

Оқылым

Жазылым

Оқу мақсаты

8. 3.3.1 Прозалық және поэзиялық шығармалардың композициялық құрылымын анықтау, кейіпкердің іс-

әрекетіне немесе лирикалық кейіпкердің образына баға беру

Бағалау критерийі

- Шығармалардың композициялық құрылымын ажыратады

-Кейіпкерлерге, олардың іс-әрекетіне баға береді

-Тақырыпқа қатысты эссе жазу жұмысында өз көзқарасын ұсынып, дәлелді аргументтер келтіреді.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындылу уақыты

15-20 минут

Оқушының аты – жөні________________________________________________________

Сыныбы_____________________________________________________________________

Тапсырма

Мәтінді мұқият оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.

Қожанасыр бір мейрамхананың алдына тауарларын жайып қойып, сауда жасап жатқанында мейрамхананың иесі Қожанасырға:

Қожеке, әр күні мейрамхананың алдында тамақтардың иісін пайдаланасыз, мұның ақшасын төлеуіңіз керек! - дейді.

Тамақтың иісіне де ақша төлене ме?

Иә, менің тек қана палау мен мантыларыма ғана емес, олардың иістеріне де ақша төлейсіз, әйтпесе қазыға барып сөйлесеміз.

Екеуі бірге қазыға барады. Қазы:

Ал Қожеке, бұған не айтасыз? - дейді.

Дұрыс, - депті Қожа. Тамақтардың иісінен аузымның суы құритыны рас, бірақ әр күні санаған ақшамның дауысын естіген бұл кісінің ойына ақша келетіні де рас. Ендеше тамақтың иісіне ақшаның дауысымен төлеп, бұл есепті жабайық...

1.Мәтіннің сюжетін сөз тіркестерімен жазыңыз

Басталуы

Дамуы

Шешімі

2. Кейіпкерлерге мінездеме беріңіз. Мінездемеге әңгіме негізінде дәлел келтіріңіз.

Кейіпкер

Қожанасыр

Мейрамхана иесі

Мінездеме

Бағалаукритерийі

№ тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Шығармалардың композициялық құрылымын ажыратады. Кейіпкерлерге, олардың іс-әрекетіне баға береді

мәтіннің сюжетін сөз тіркесімен жазады;

кейіпкерді анықтап, адамгершілік қасиетіне баға береді;

Тақырыпқа қатысты эссе жазу жұмысында өз көзқарасын ұсынып, дәлелді аргументтер келтіреді

Кейіпкерлерге мінездеме береді

Mінездемеге әңгіме негізінде дәлел келтіреді

Барлығы

1-тоқсанның жиынтық бағалауы

Ұзақтығы – 40 минут Тыңдалым – 10 минут Оқылым – 10 минут Жазылым – 20 минут

Айтылым сабақтан тыс тексеріледі (әр білім алушыға 2 минут беріледі).

Балл саны – 30

Тапсырмалар түрлер

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтар

Көп таңдауы бар сұрақта

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсандық жиынтық бағалаудың нұсқасы 4 компоненттен тұрады.

Бірінші компонент тыңдалым, екінші компонент оқылым, үшінші компонент жазылым және тілдік бағдар, төртінші компонент айтылым дағдыларын тексеруге арналған.

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

*Тап сырма

Қамтыла тын мақсаттар

*Тапсырмаларға сипаттама

*Тапсырма лар түрлері

*Орын дау уақыты,

мин

Балл

8.1.2.1- тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, детальді ақпараттарды анықтау

8.1.1.1 - мәтін тақырыбы, тірек сөздер, иллюстрация ларарқылы көтерілетін мәселені болжау

Тапсырма жеке орындалады. Оқушылартақырыпқақатысты 140-170 сөзден тұратын тыңдалым мәтінін 2 реттыңдайды.

Мәтінді тыңдау барысында мазмұнды түсінуге бағытталған төрт нұсқаның ішінен дұрыс бір жауапты белгілейді.

Үшінші тапсырмада тірек сөздер мен иллюстрациялар арқылы мәселені болжайды. Мұғалім оқушының мәтін мазмұнын түсінгенін бағалайды.

Төртінші тапсырмада тұжырымды сөйлемдегі бос орынға 2 сөзді қояды.

Бесінші тапсырмада берілген сұраққа жауап береді.

Көп таңдауы бар сұрақтар

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтар

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

тақырып бойынша бірнеше мәтінде көтерілген

Тапсырма жеке орындалады. Оқушылар тақырыпқа қатысты 180-200 сөзден тұратын мәтінді оқиды.

Бірінші тапсырмада мәтін бойынша шын, жалған ақпаратты анықтайды.

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтар

Көптаңдауы бар сұрақтар Толық жауапты қажетететін

мәселелерді

Екінші, үшінші тапсырмада мәтіннен берілген сөздердің синонимін, антонимін табады.

Төртіншітапсырмадаберілген сөйлемді өз сөзімен қайта жазады. Бесіншітапсырмадаоқушы берілген сұраққа жауапбереді.

Мұғалім оқушының мәтін мазмұнын түсінгенін, сөздік қорын орынды пайдалана алуын, өмірдегі жағдаяттарға өз көзқарасын білдіре алуынбағалайды.

сұрақтар

салыстыра

отырып,

бағаберу

публицистика

лық стильдің

(мақала,

интервью,

қысқа очерк,

жолдаулар)

тілдік

ерекшеліктері

арқылы

мәтіндердің

жанрын

анықтау

Мәтіндердің жанрлық және стильдік ерекшелігін сақтап, шағын мақала, пікір,

интервьюжазу

Тапсырма жеке орындалады. Оқушылар берілген екі тапсырманың бірін таңдап, жазба жұмысынорындайды.

Мұғалім оқушыныңжазба жұмысында стильді сақтауын, қосымшаларды дұрыс жалғауын, сөйлем соңындағытыныс белгілерді орынды қолдануын бағалайды.

Жазбаша толық

жауапты қажет

ететін сұрақтар

Болжалдық және бөлшектік сан есімдерді жазба, ауызша жұмыстарда орынды қолдану

тұрақты

тіркестер мен

көркемдегіш

құралдарды

қолданып,

ауызша

мәтіндер

құрау

Тапсырма жұпта орындалады. Екі

оқушығабөлімдерге қатысты ортақ тақырып беріледі (тақырып жазылған қағаздар теріс қаратылады). Жұптағы оқушылар берілген тақырып бойынша диалогке түседі (әр оқушы диалогте 8-10 сөйлемайтуы керек).

Ауызша толық

жауапты қажет

ететін сұрақтар

Айтылым

сабақтан

тыс

тексеріле

ді, әр білім

алушыға 2

минут

беріледі.

Еліктеу сөздерді ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану

Мұғалім оқушының берілген

тақырыптытүсініп, сұрақтарға лайық жауап беруін, талқылап, бағаберуін бағалайды. Екіоқушының балы бір-біріне тәуелдіемес.

Барлығы

Балл қою кестеcі

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Оқушының аты – жөні________________________________________________________

Сыныбы_____________________________________________________________________

Тыңдалым

«Кітап – әлемдегі құпиялы ұлы ғажайыптардың бірі», - деп Горький дүние жүзіндегі асыл қазынаның бірін атап көрсеткен. Кітап – адамзаттың қолынан жаратылған, оның әлемдегі ой санасының ең пайдалы әрі маңызды жемістерінің бірі болып табылады.

Кітап адам өмірінде ерекше, басқа адам қолынан жасалған нысандардан өзгеше болып келіп, маңызды рөл атқарады. Бала дүниеге келіп, есі кірген соң, қолына кітап алып, қоршаған айналасын танып білуге ұмтылады. Қазіргі кезде балалардың көркем әдебиетке деген талпынысы азайып бара жатыр. Себебі, қазіргі заман – технологияның дамуы, жаңаруы заманы. Сондықтан бала кітапты қоя сала, белгілі бір технологияны қолдану барысында, ғаламтор желісі арқылы да айналасындағы болып жатқан құбылыстарды біліп, тани алады. Адамның бүкіл өмірі кітаппен тығыз байланысты. Кітап арқылы адам баласы өзінің туған жерінің тарихын, өзінің ата – бабаларын, салт – дәстүрін, ең маңыздысы – әдебиетін таниды. Әр ұлттың әдебиеті мен тілі ең алдымен өзіне керек. Қазіргі қазақ қоғамының алдында жас ұрпақты кітапқа, оның ішінде қазақ тілінде жазылған кітапқа баулу.

«Артық білім кітапта, ерінбе оқып көруге», - деп ұлы ақынымыз Абай Құнанбайұлы айтқандай, кітап оқу, оны әдетке айналдыру – игілікті істің бірі болып табылады.

Кітап арқылы адам баласы нені таниды?

тарихын;

туыстарын;

мектебін;

отбасын. 1 балл

Горький атаған асыл қазына:

мектеп

отбасы

кітап

ата-ана1 балл

Берілген ақпараттарды мәтін мазмұнына сай сәйкестендіріңіз. Тірек сөздер мен иллюстрациялар арқылыболжаңыз.1 балл

р/с

Ақпараттар

р/с

Ақпараттар

Сәйкестендіру

жауабы

А

Бала дүниеге келіп, есі кірген соң, қолына кітап алып, қоршаған айналасын танып білуге ұмтылады.

В

Қазіргі заман – технологияның дамуы, жаңаруы заманы

С

Адамның бүкіл өмірі кітаппен тығыз байланысты

Бос орынға қажетті сөзді қойыңыз.

2 сөзден артық жазбаңыз.

Сондықтан бала кітапты қоя сала, белгілі бір технологияны қолдану барысында, ____________________________ арқылы да айналасындағы болып жатқан құбылыстарды біліп, тани алады. 1 балл

Берілген сұраққа жауап беріңіз.

«Адамның бүкіл өмірі кітаппен тығыз байланысты» деген пікірге өз көзқарасыңызды білдіріңіз.

__________________________________________________________________________________________________________________________1 балл

Оқылым

Робот

Робот – антропоморфтық (адам тәрізді) әрекеттер, қимылдар жасайтын машина. Робот қоршаған әлеммен әрекеттескен кезде адамның (жануарлардың) қызметтері мен іс-әрекеттерін ішінара немесе толық атқарады. Алғашқы роботтар алдамның қозғалысы мен сырт пішінін қайталады. Олар ойын-сауық мақсаттарында пайдаланылады. Қазіргі кезде тұрмыстағы көптеген қызметтерді атқаратын, қадағалайтын, мүгедектер мен сәбилерге көмекші, көңілін аулайтын роботтар жасалынды, интеллектуалдық роботтар да пайда бола бастады. Робот техниканың дамуы барысында адамдарды бір сарынды ауыр жұмыстардан, жоғары радиациялы, жоғары немесе төмен температура жағдайларындағы және адам қатынауы қиын жерлердегі (су астында, ғарышта) жұмыстардан босататын автоматтық құрылғылар мен механизмдер түрінде жасалып, олар үнемі жетілдіріле түсірілуде. Мұндай құрылғылар мен механизмдер өнеркәсіптік роботтар деп аталады.

Өнеркәсіптік роботтар - өндіріс үдерісінде адамның қозғалу және басқару сияқты іс-әрекеттерін (өндіріс заттарының орнын ауыстыру және т.б) және технологиялық құралдардың қызметтерін орындайтын автоматтық машина. Адамның қатысуынсыз бір немесе бірнеше технологиялық операцияны, өңделетін бұйымды тиеу мен түсіруді қоса алғанда автоматты түрде орындайтын технологиялық өңдеуші машиналардың, тасымалдау және көмекші жабдықтардың жиынтығын робот-техникалық кешен деп атайды. Робот-техникалық кешеннің, әдетте, компьютер немесе микроконтролер негізіндегі бағдарламалық басқару жүйесі болады.

Робот-техникалық кешен «адамсыз технологияны» енгізудің негізі болып табылатын икемді өндіріс жүйелерінің бастапқы буыны болып табылады. Робот-техникалық кешенді пайдалану жұмыс күшінің тапшылығы жағдайында өте маңызды.

Сөйлемдердің «шын, жалған» екенін белгілеңіз.

Тұжырымды сөйлемдер

Ш/Ж

Өнеркәсіптік роботтар технологиялық құралдардың қызметтерін орындайтын автоматтық машина.

Өнеркәсіптік роботтар адамдарды ауыр жұмыстардан босата алмайды.

1 балл

2. Мәтіннен мына сөздің синонимін табыңыз.