9 сынып, Омыртқалы жануарлар слайд

Үй тапсырмасы:

https://create.kahoot.it/share/enter-kahoot-title/735ffbcf-0d16-4bf6-8f54-3f3b087b8506

Тақтамен жұмыс.

«Ой қозғау » тапсырмасы

Суреттен жануарлардың қандай топтарын байқауға болады?

Омыртқасыз және омыртқалы жануарлар дың сыртқы құрылысындағы ерекшеліктер.

Бүгінгі сабақтың мақсаты:

Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың сыртқы құрылысындағы ерекшеліктерін анықтайды.

Омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың жүйелік топтарын талдайды.

Жануарларды екі топқа жіктеуге негіз болған ерекшеліктерін салыстыра алады.

Жануарларды омыртқалылар және омыртқасыздар деп бөлуді алғаш рет француз ғалымы Жан Батист Ламарк қолданды. Ол жануарлардың ішкі құрылысын салыстырды.

Омыртқасыз жануарлардың сыртқы құрылысы

Сыртқы қаңқа

Омыртқасыз жануарлардың көпшілігінде сыртқы қаңқа болады. Ол хитиннен тұрады және жануарды қорғайды, тірек қызметін атқарады.

Дене пішіні

Омыртқасыз жануарлардың денесі әртүрлі пішінде болады. Мысалы, жәндіктердің денесі бас, кеуде және құрсақ бөлімдерінен тұрады.

Қозғалыс органдары

Омыртқасыз жануарлардың қозғалыс органдары әртүрлі. Кейбіреулері аяқтарымен, ал кейбіреулері құрттар сияқты денесімен қозғалады.

Сезім органдары

Олардың сезім органдары жетілмеген . Көпшілігінде көз, мұрын және дәм сезу органдары бар, ал кейбіреулерінің олар болмайды.

Омыртқасыздардың негізгі типтері

Қарапайымдар типі

Губкалар

Ішекқуыстылар

Жалпақ

Жұмыр

Буылтық құрттар

Ұлулар

Буынаяқтылар типі

Омыртқалы жануарлардың сыртқы құрылысы

Ішкі қаңқа

Омыртқалы жануарлардың ішкі қаңқасы болады. Ол сүйектен немесе шеміршектен тұрады.

Дене пішіні

Омыртқалы жануарлардың денесі әртүрлі пішінде болады. Мысалы, балықтардың денесі торпедо тәрізді, құстардың денесі аэродинамикалық.

Қозғалыс органдары

Олардың қозғалыс органдары жақсы дамыған . Олар аяқтарымен, қанаттарымен, құйрықтарымен қозғалады.

Сезім органдары

Олардың сезім органдары жетілген . Көпшілігінде көз, құлақ, мұрын және дәм сезу органдары бар.

Омыртқалы жануарлардың негізгі топтары

Балықтар

Суда тіршілік етеді, желбезектерімен тыныс алады, қанаты болмайды.

Қосмекенділер

Суда және құрлықта тіршілік етеді, терісі арқылы тыныс алады, балапан кезінде желбезектері болады.

Бауырымен жорғалаушылар

Құрлықта тіршілік етеді, өкпелерімен тыныс алады, денесі қабыршақпен жабылған.

Құстар

Құрлықта және ауада тіршілік етеді, қанаттарымен ұшады, денесі қауырсынмен жабылған.

Сүтқоректілер

Құрлықта, суда және ауада тіршілік етеді, денесі жүнмен жабылған, балаларын сүтпен қоректендіреді.

Омыртқалы жануарлардың қоршаған ортаға бейімделуі

Температураға бейімделу