А Байтұрсынов Адамдық диқаншысы презентациясы 5 сынып

5.1.4.1.Көркем шығармалардан шағын

көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа

айту.

5.3.2.1. Кейіпкерлерді шынайы өмірмен

салыстырып бағалау.

Сабаққа негізделген оқу мақсаттары

А. Байтұрсынов кім ? Тапсырма . Т.Ж.

Ол халықты оқуға шақырған, ағартушылық жұмыстар жүргізген,

қазақ ауылдарында орысша - қазақша мектеп ашып,балаларға

сабақ берді ? 2. Байтұрсынұлы қазақ балалары үшін «Оқу құралы» (1912),

« Тіл құралы» (1914), « Әдебиет танытқыш » атты оқулықтар жазды

3. Араб әріптерінің негізінде қазақ алфавитін жасады . 4. « Маса » өлеңдер жинағының авторы (1911 жыл ). Өлеңдері:

Қазақ салты », «Қазақ қалпы»,«Жиған - терген », « Досыма хат» т. б.

5. А. Байтұрсынов – Абай дәстүрін жалғастырып , мысалдар (басни)

жазған. 6. А. Байтұрсынов И. А. Крылов мысалдарын қазақ тіліне аударып ,

«Қырық мысал » (1909 ж.) деген атпен жинақ шығарды .

АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ (1873–1937)

Мысал – айтылатын өнегелі ойды тұспалдап жеткізетін , көбіне өлең түрінде келетін сюжеті шағын көркем шығарма. Негізгі сюжетке қоса нақыл түрінде келетін түйіні болады . Мысалдың тақырыбы сан алуан . Кейіпкерлері аң,құс , балық, өсімдік, кейде оқиғаға адам да қатыстырылады . Кейіпкерлерді

сөйлестіруде диалог тәсілі жиі қолданылады .

Аллегория ( көне грек. all е gor і a – пернелеп , тұспалдап айту ) – оқырман ның санасына , қиялына ерекше әсер ететіндей образ жасаудың бейнелеуші құралы , көркемдік тәсіл . Әдебиетте, өнер де дерексіз ұғымды деректі образдар арқылы көрсету . Мысалы , түлкі – қулық, арыстан – зорлық, қасқыр – қастық, қоян – сужүректік , аққу – адалдық қасиеттер i н білдіреді .

Метафора ( алмастыру ) – бір нәрсенің , құбылыстың орнына оған ұқсас екінші нәрсені , құбылысты қолдану. Мысалы : “Мен – тауда ойнаған қарт марал”

( Махамбет), “ Арыстанмын айбатыма кім шыдар ?” ( Мағжан )

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: «Адамгершілік-асыл қасиет»

Сабақтың тақырыбы: А.Байтұрсынов «Адамдық диқаншысы» өлеңі

1.Өлеңдегі адамдық диқаншысы, адалдық нұрын себуші кім ?