Абай Құнанбаев туралы ашық сабақ 10 сыныпқа

Сабақтыңтақырыбы: Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы, ерінбе.

Сабақтың мақсаты: Білімділік: А.Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметтерге кеңінен тоқталу

Дамытушылық: оқушылардың пәнге қызығушылығын дамыту, шығармашылық белсенділігін, ой-өрісін, сөйлеу мәдениетін қалыптастыру

Тәрбиелік: Ақынның бойындағы адамгершілік, имандылық қасиетін оқушылар бойына сіңіру

Өмірде орны бар, елеулі азамат болуға тәрбиелеу

Әдіс тәсілдер: баяндау, сұрақ – жауап, топтық жұмыс

Сабақ көрнекілігі:суреттер, тірек сызбалар, электронды оқулық

Пәнаралық байланыс: тарих, ән-саз.

Сабақтың барысы:Ұйымдастыру кезеңі

Н.Назарбаев

Кіріспе: Абай сынды ұлы ақын – халықтың ішкі жігер-қайратының жанар таудай күшпен бұлқынған сәтінде ғасырларда бір туатын тұлға. Сондықтан да оның өмір үлгісімен жырлары халық тірлігінің арғы-бергі тарихы мен терең тамырласып, барша болмысы мен астасып кетеді. Әр халықтың тарихында ерекше қадірлі, киелі жерлер бар. Орыстар үшін Михайловское мен Ясная Поляна, немістер үшін Веймар, ағылшындар үшін Стратфорт – он – Эйвон қандай ыстық болса, қазақтар үшін Шыңғыстау жері соншама киелі де қасиетті. Өйткені бұл жерде халқымыздың үш кемеңгер суреткері дүниеге келіп, өздерінің өлмес жырларын толғаған.

Қазағымның үш алыбы Абай, Шәкәрім, Мұхтар

Абай

Мұхтар

Шәкәрім

Ұлы ақын, прозашы, аудармашы, тарихшы, философ

Ұлы ақын, сазгер, философ,аудармашы, дана, дара тұлға

Әйгілі жазушы, қоғам қайреткері, академик, доктор, профессор

Өлең, поэма, аударма, әңгіме, философиялық трактаттар

Әндер, өлеңдер, аудармалар, поэмалар, қара сөздер

Роман-эпопея, әңгімелер, повестер, пьесалар

Оқушыларды екі топқа бөліп, сабақтың мақсатымен таныстырамын.

І – топ «Алғырлар» тобы

ІІ – топ «Білгерлер» тобы

1. Келесі сөз топ жетекшілеріне беріледі.

І – топ жетекшісі

Ақын өмірінен қысқаша мәлімет.

Абай 1845 жылы Семей өңіріндегі Шыңғыстау бауырындағы Қасқабұлақ деген жерде дүниеге келген. Абайдың арғы атасы Ырғызбай да, атасы Өскенбай да өз кезеңінің беделді, атақты адамдары, Тобықты руының билеушілері болған. Абайдың әкесі Құнанбай ата-бабаларынан да асып, ұзақ жыл аға сұлтан болып ел басқарған.

Болашақта үлкен ақыл иесі болатын дарынды бала Абайдың бойында өзгешелеу қасиет барын әкесі ерте таниды. Әке көңіліне менің орнымды басса, жолымды қуып, туымды ұстаса – осы Абай ұстайды деген сенім ұялайды. Сондықтан Абайды өз мақсат-мүддесіне сай етіп тәрбиелеуді көздеген Құнанбай ауылдағы Ғабитқан молдадан оның сауатын аштырып, одан кейін Семей қаласына оқуға жібереді. Абай онда әуелі Ғабдұл-Жапардың, одан кейін Ахмет-Ризаның медресесіне түсіп оқиды. Абай оқудан қол үзбейді, бос уақытында қазақтың, шығыстың мәдениетін үйренеді. Кейін ол орыс әдебиеті мен тілін өздігінен үйреніп, орыстың ұлы ойшылдары Пушкин, Лермонтов, Щедрин, Некрасов шығармаларымен танысады. Ақынның шығармалары, негізінен, үш саладан тұрады: Өзі шығарған өлеңдері, екіншісі - ғақлия немесе қара сөз деп аталатын прозасы, үшіншісі - өзге тілдерден аударған өлеңдері.

«Білгірлер» тобы

Абай өлеңдеріндегі тәрбиелік арналар.

Абайдың поэзиясына, көркемдік әлеміне үңілген сайын адам жаны тебіреніп, сезім көкжиегі кеңейіп, бар болмысы сөзбен айтып жеткізе алмайындай лаззат алады.

Бар сұлулықты, эстетикалық көркемдікті бойына жинаған Абайдың өлең жолдары кімді де болса рухани биіктерге, болашаққа құштарлыққа тәрбиелейді. Сондықтан өзі сөз еткен мұсылман дінінің құндылықтары да дарынды ақынның сөз шеберлігі, парасаттылығы арқасында ерекше сұлуланып, өзгеше биікке көтерілген. Әр ұғым, әр қағида бүкіл адамзаттың жүрегіне жол тауып, есінде мәңгі сақталатындай қалыпқа келген.

2. Поэзия минуты (өздері жаттаған өлеңдерін мәнерлеп оқу)

«Жасымда ғылым бар деп ескермедім»

«Құлақтан кіріп бойды алар».

«Шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ»

«Қыс»

Өлеңдері

«Жаз»

«Жазғытұрым»

«Қыс»

«Қараша желтоқсан мен сол бір екі ай»

Мұғалім:Балалар, Абай атамыздың өмірінен азырақ болса да мәліметтер алдық. Олай болса ендігі кезекте «Қара сөздерге» тоқталып өтсек.

І-топ. «Алғырлар» тобы. Абайдың қара сөздері