Абай Құнанбаев туралы ашық сабақ жоспары 2 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Қазақтың Бас ақыны» Сабақтың мақсаты: Оқушыларды Ұлы ақынның балалық және жастық шағы, өскен ортасымен таныстыру. Абай өмірін, шығармашылығын талдай отырып, өнегелі қасиеттерін дәріптеу.

Көрнекілігі: Абай Құнанбаев суреті, ақын туралы айтылған қанатты сөздер, слайд. Өту барысы:

Ұйымдастыру: Оқушыларды тыныштандыру

-Балалар, естеріңде ме біз алдыңғы ашық сабағымызды Ұлы жеңістің 70 жылдығына арнаған болатынбыз, ал бүгінгі ашық сабағымыз Абай Құнанбаев атамыздың 170 жылдығына арналмақ.

-Олай деп отырған себебіміз биылғы жылы барлық күллі адамзатқа ортақ бұл екі мерей тойды атап өту мүмкін емес!

-Бұл шараға ат салысу әрбір азаматтың парызы!

Оқушыларды топқа бөлу: /жаз, қыс, көктем, күз/

Ақ киімді, денелі, ақ сақалды,

Соқыр мылқау танымас тірі жанды.

Үсті-басы ақ қырау, түсі суық,

Басқан жері сықырлап келіп қалды.

Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,

Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан.

Білмеймін тойғаны ма, тоңғаны ма,

Жылқы ойнап, бие қашқан, тай жарысқан.

Жазды күн шілде болғанда,

Көкорай шалғын, бейшешек

Ұзарып өсіп толғанда.

Күркіреп жатқан өзенге

Жазғытұры қалмайды қыстың сызы,

Масатыдай құлпырар жердің жүзі,

Жан-жануар, адамзат анталаса,

Ата-анадай елжірер күннің көзі.

Кіріспе:

Абай – ақын ер еді, Абай дана, сері еді, Абайдың рухын өлтірмей, Асқақтатқан елі еді Абай қазақтың ұлы ақыны. Абай – сазгер, философ, ақын, ойшыл, аудармашы, данышпан. Ол ел жұртының болашағын ойлап, халықты тұрмыстан, азаптан құтылудың жолын меңзеп, оқу-білімге шақырған. Жаман әдеттен арылып, жақсылықты өн бойына жинауға үндеген. Ол жарқын болашаққа апаратын жолды өз халқына талмастан көрсетті. Ол жол ғылым, білім, өнер, мәдениет жолы еді. Абайдың «даналығы» да осында. Ал «дара» деген себебіміз сол заманда көзі ашық, көкірегі ояу, түрлі тілді меңгерген қалың қазақ арасында жалғыз Абайдың өзі болды. Енді, ақынның өмірі туралы деректер тыңдайық.

1-топ: Абайдың өмірбаяны 1-оқушы: Абай 1845 жылы жылан жылында туылып, 1904 жылы 60 жасында Семей уезінің Шыңғыс болысында дүниеден қайтқан. Негізгі аты – Ибраһим болса да, «Абай» деп жас Ибраһимді анасы Ұлжан еркелетіп атаған. Содан бері бұл есіммен Абай тарихқа енді. Абайдың бар өмірі өзі туып өскен Шыңғыс болысы, қазіргі Абай ауданы, бұрынғы Семей облысында өтті. 2-оқушы:Абай 10-12 жасында мұсылманша оқып, хат таниды. Ал, 12 жасында Семейдегі Ахмет Риза медресесіне оқуға

түседі. Медреседе жүргенде 14 жасында 3ай орыстың «Приходская школында» орысша сабақ оқыды.

3-оқушы: Осы 4 жылдық медреседегі және 3 айлық орыс мектептеріндегі оқуы аяқталып, 15 жасында үлкендерден білімі артып, ел ішіндегі жұртты өзіне қаратып, әкесіне көп көмегін тигізеді. Ел-жұрт оны би етіп сайлайды.

Бейнебаян

2-топ: Абайдың шығармалары

Абай 14 жасынан өлең шығарған. Ол жастар арасында кең таралғанымен, оған онша мән бермейді. Абайдың өнерге бет бұруына себепкер орыс достары Грось пен Михаэлис болды.

Абай – аудармашы. - Абай орыс ақыны А.С.Пушкиннің «Евгений Онегин» романынан үзінділер, М.Ю.Лермонтовтың, И.Гетенің шығармаларын сүйіп оқып, аударған. Біз оқыған «Шегіртке мен құмырсқа» мысалын да И.А.Крыловтан аударған Абай атамыз екен. /Шегіртке мен құмырсқа/ көрініс

Абай – ойшыл. - Абай-ойшыл дегенде біздің есімізге оның қара сөздері түседі. Қара сөздері терең ой мен күрделі пікірге құрылған. Жақсы мен жаман туралы баяндайды, халқын алға ұмтылуға шақырады. Абайдың 46 қара сөзі бар. Олай болса сол қара сөздерінен үзінді тыңдайық. (Үнтаспадан қара сөздер тыңдау)

19-қара сөз Дархан Батыр

-Мұхтар Әуезов Абай атамыздың өмірбаянын паш етіп бізге роман ретінде баяндаған.

/Бала Абай / көрініс

3-топ Абайдың өлеңдері

1-оқушы: Абай кестелі сұлу сөздің иесі, көркем әдебиеттің темірқазығы, өшпейтін жарық жұлдызы. Абай шығармаларын

қазақ балалары кімнің алдында болса да, ұялмай мақтанышпен айта алады. Абай – ақын. - Ұлы ақынның туған жері – табиғаты тамаша Семей жері, Шыңғыс тауының етегі. Осы туған жердің табиғаты, туған отбасы, заманы –барлығы Абайдың сезіміне, жүрегіне әсер етіп, оның ақындығына ықпал етті. Енді өзіміз білетін Абай атамыздың өлеңдеріне кезек берелік. - «Қыс» - «Жазғытұры» - «Жаз» - «Күз» - «Ғылым таппай мақтанба» Ғылым таппай мақтанба, Орын таппай баптанба, Құмарланып шаттанба, Ойнап босқа күлуге. Бес нәрседен қашық бол, Бес нәрсеге асық бол. Адам болам десеңіз. Тілеуің, өмірің алдыңда Оған қайғы жесеңіз. Өсек, өтірік, мақтаншақ, Еріншек бекер мал шашпақ- Бес дұшпаның, білсеңіз. Талап, еңбек, терең ой, Қанағат, рақым ойлап қой- Бес асыл іс, көнсеңіз. Мұғалім: - Көріп отырғандай ақын өз өлеңдерінде қараңғылық, надандық, кертартпалықпен күрескен, халық қамын ойлаған, жастарды білімге, еңбекке, өнерге шақырған.

4-топ: Абайдың әндері

Абай – сазгер. - Абай қазақтың ән-күйін сүйіп тыңдаған. Жаяу Мұса, Біржан сал, Ақан сері, Тәттімбет сияқты халық сазгерлерін ерекше бағалаған. Өзі де бірнеше ән шығарған. • Тәңір қосқан жар едің сен • Сегіз аяқ