Абайдың қара сөздері 10-сыныпқа арналған сабақ жоспары

«Абай қарасөздері»

Қазақ әдебиеті пәнінен 10 - сыныпқа арналған сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:

Абай Құнанбаев Алтыншы, он тоғызыншы қара сөзі (10 “а”сынып)

Жалпы мақсаттар:

Қарасөз туралы теориялық түсінік беру, Абай қарасөздерінің сипатына тоқталу,

тақырыптық жағынан талдау, өзіндік ерекшеліктерін,

мағынасын ашу;Оқушылардың ой - өрісін, өмірлік көзқарасын, сыниойлау, байланыстыра сөйлеу дағдыларын жетілдіру;

Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәніне назар аударту,

адамгершілікті, ізгілікті дәріптеу.Сабақтың типі: жаңа білімді меңгертуСабақтың түрі: ізденіс сабақ

Оқытудың нәтижесі:

Абай қара сөздері туралы білген-түйгендерін пысықтап ,

білімдерін тереңдетеді,сөйлеу мәдениеті ,сөздік қоры қалыптасады.

Негізгі дерек көздері:

АКТ, маркер мен стикерлер, оқулық, жұлдызшалар;

проблемалық ізденіс, талдау, топпен жұмыс,

Кіріспе

Мұғалімнің іс- әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Оқытуды бағалау

Уақыт

Кезеңдері

Топқа бөлу

«Шаттық шеңбері» тренинг .Оқушылар бір біріне сабақтың жақсы өтуі үшін тілектер айтады.

«Қыс» , «жаз», «күз», «жазғытұры» тобы болып төрт топқа бөлінеді. Әр топта алты оқушыдан отырады. Абайдың табиғат лирикасындағы өлең шумақтарын таңдап алып сол өлеңнің абайдың қай өлеңі екендігін пайымдап сол топқа отырады.

Сабаққа дайындық жасайды, зейіндерін аударып ден қояды. «шаттық шеңбері» арқылы бір-біріне сабақтың жақсы өтуіне тілек білдіреді.

Қол шапалақ

2минут

Үй тапсырмасын сұрау

«Алты ойшыл қалпақ» әдісі арқылы үй тапсырмасын сұрау

Жаңа тақырып. Абайдың қара сөздерінің жазылу тарихын. Қарасөздерінің тақырыбын әңгімелеу.Алтыншы ,он тоғызыншы қара сөзін үнтаспадан тыңдату арқылы меңгерту.

Топтық жұмыс

«Ескендір» поэмасын алты ойшыл қалпақ талқылап өтеді

Оқушыларға оқыту: Қарасөз туралы теориялық түсінік. Қарасөз (проза) – көркем әдебиеттің үлкен бір саласы. Өлең сөзден бір айырмашылығы – онда сөз ырғағы еркін, өлеңдегідей қандай да бір белгілі өлшемдер болмайды. Қарасөздер саясат, публицистика, философия тұрғысында жазыла береді. Қара сөзбен жазылған көркем шығармада өмір құбылыстарын, әр түрлі уақиғаларды баяндау тәсілі айрықша болады. Абайдың 1890 жыл мен 1898 жыл арасында жазылған бір алуан шығармалары «қара сөз» деп аталады. Ол сыншылдық,ойшылдық және көбінесе адамгершілік,мораль мәселелеріне арналған өсиет,толғау тәрізді.

Абайдың қара сөздерінің саны -46. Бірақ біз 46-ншы қазақтардың шығу тарихы жайлы жазылған «Біраз сөз қазақтардың түбі қайдан шыққандығы туралы» деген қара сөзін өз алдына жеке тарихи шығарма, очерк ретінде қарастырып жүрміз.

Абайдың қара сөздері ғақлиялық даналық сөздері болған. Абай өз қара сөздерін 1890-1898 жылдар арасында жазған. Қара сөздерін жазуды бастағанда , Абай 45 жаста болған. Ақыл-ойы толысып, жасы кемелденген, көрген-білгенін ой елегінен өткізіп, сараптар жасқа жеткен кезінде қара сөздерін жазуды қолға алған. Бұған дейін Шығыс ойшылдары Әл-Фараби, Фирдоуси, Бабыр, Батыс философ, ғалымдары Галилей, Коперник, Спенсер, Дарвин, Ньютон, Пифагор еңбектермен танысып, үлкен дайындықтан өтіп келеді.

Абайдың қара сөздері туралы бауырына салып тәрбиелеген немересі, Мағауияның қызы Уәсила былай дейді: