Әбділда Тәжібаевқа арналған әдеби кеш, 7 сынып

Тақырыбы: Ә.Тәжібаевтың шығармаларына арналған «Сырда туған сұңқар ақын» атты әдеби - әуезді кеші

Мақсаты: Әбділда Тәжібаевтың жерді құрметтеу, халқына, ана тіліне, Отанға деген сүйіспеншілік тақырыбында жазылған өлеңдері арқылы оқушыларды ұлттық намыс, жігерлікке тәрбиелеу.

Тәрбиелік : Қаламгердің өмір жолын оқушыларға үлгі ету;

Туған жерді, елді сүюге шақыру, ой салу.

Көрнекілік : Әбділда Тәжібаевтың портреті, кітап көрмесі, ақынның қанатты сөздері

Жүргізуші: Әбділда Тәжібаевтың шығармалары 2019 жылы «Бір ел - бір кітап» республикалық акциясы аясында оқу үшін таңдап алынған болатын. «Сырда туған сұңқар ақын» атты Әбділда Тәжібаевтың шығармаларына арналған әдеби- әуезді кешімізге қош келдіңіздер құрметті ұстаздар мен оқушылар!

Алғашқы сөз кезегін әдебиет пәнінің мұғалімі, оқу ісінің меңгерушісі Б Жоланов ағайға береміз.

Жүргізуші: Туған жеріне, еліне деген сағынышын, ыстық сезімін айтудан шаршамаған, ақын және драматург, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстанның халық жазушысы, қазақтың қадірлі ұлы Әбділда атамыздың өмір жолы және шығармашылығымен танысып отырайық.

Әбділда Тәжібаев 1909 жылы Қызылорда қаласында дүниеге келген. Алты жасында әкесінен айрылған ол анасы Айманкүлдің тәрбиесінде өседі. Атақты ақын Нартай келіп, Әбділданың анасы Айманкүлмен айтысқа түскен. "Сыр елі-жыр елі" атанған Сырда туып-өскен Әбділдаға іргелі ақындардың жыр додасы да өзіндік әсерін тигізсе керек.

Қызылордадағы жетім балалар интернатында тәрбиеленіп, Шымкент қаласындағы жеті жылдық мектепті оқып бітірген. С.М.Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік Университетін, (қазіргі уақытта Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университет), Мәскеудегі М.Горький атындағы әдебиет институты жанындағы Жоғары әдеби курсты бітірген. Еңбек жолын 1926-1928 жж. «Еңбекші Қазақ» газетінен бастайды.

Әбділда Тәжібаев 1927 жылдан бастап жаза бастады. Ең алғаш өлеңдері 1933 ж. «Жаңа ырғақ» атты жинақ болып шықты.

Ақын Әбділда Тәжібаев 1998 жылы 89 жасқа қараған шағында өмірден озды.

Қызылорда қаласында көрнекті жазушы Ә.Тәжібаевқа ескерткіш қойылған. Қызылорда облыстық әмбебап ғылыми кітапханасына 1999 жылы Әбділда Тәжібаевтің есімі берілді.

Әбділда Тәжібаев "Күй атасы", "Ақын", "Портреттер"деп аталатын дастандар жазумен бірге, лирикалық поэмалардың қазақ әдебиетінде озық үлгілерін қалыптастыруға да үлкен үлес қосты. Әдебиетті зерттеумен де айналысты. Қазақ әдебиетіне өзіндік жыр жолдарымен қолтаңбасын қалдырған ақын балалар тақырыбына да қалам тартты..

4-сынып оқушысы Жұман Расул

«Балапандар жыры» өлеңін оқиды.

Қақтық қанат балапандай

Жасыл дала көк торғында.

Қызыл шешек дамыл алмай

Қол бұлғайды кел деп мұнда,

Қақтық қанат балапандай

Гүлден гүлге ,нұрдан нұрға.

Әнші бұлбұл дамыл алмай

Дейді бізге жырла,жырла.

Қақтық қанат балапандай

Айдын көлге,ағын суға,

Айдай аққу дамыл алмай

Шақырады үн қосуға.

Қақтық қанат балапандай

Бақытты Отан құшағында.

Бізден ерлік көзін алмай

Шақырады кел деп мұнда.

Жүргізуші: Әзіл тақырыбында жазылған Әбділда атамыздың өлеңін Әліпбай Аминағзамның орындауында тыңдаңыздар!

Ақ қалпақ

Басыма кидім ақ қалпақ

Оюлап шетін сырғызған

Менің де бетім жап-жалпақ,

Айырмам қайсы қырғыздан.

«Қоқи!» дей көрме,бикешжан,

Ақ қалпақсыз да өзіңмін,

Отынан ұшқын алып қал

Жалт еткен саған көзімнің.

Ақ көңіл, жанмын бар шыным,

Қырғызбен мені бірдей көр.

Тұтансын от боп ұшқыным,

Өшіріп алмай, үрлей бер!

Жүргізуші: «Бес түлік жыры Бөрте лақ» өлеңін тамашалайық!

Бес түлік жыры Бөрте лақ

Шөре-шөре, лағым,

Тентек болма,шырағым.

Секектеме деміңді ал

Селтеңдемей құлағың.