Адамдық борышың өлеңі бойынша ашық сабақ 6 сынып

6 «в» сыныбы Тақырып: Ш.Құдайбердіұлы. «Адамдық борышың». Сабақтың мақсаты: 1.Білімділік:Оқушыларды халқымыздың біртуар перзенттері Абай мен Шәкәрім өмірімен таныстыру,білім мен ғылымға баулып,жаман мен жақсының не екенін түсіндіре отырып, ажырата білуге үйрету. Олардың ой-өрісін, дүниетанымын кеңейту, шығармашылықпен жұмыс істеулеріне ықпал ету.

2.Дамытушылық: логикалық ой-өрістерінің кеңеюіне жағдай жасау,сабақта оқушылардың ойлау,сөйлеу қабілеттерін қалыптастыру. Өз ойын дұрыс, толық,тиянықты айта,жаза білуге дағдыландыру;

3.Тәрбиелік: оқушыларды қос тұлғаның өнегелі де өсиетті,сөз маржандары арқылы Отан сүйгіштікке, имандылыққа, адамшылыққа, білімді, өнерлі болуға, дінімізді қадірлей білуге тәрбиелеу. Сабақтың типі: аралас Сабақтың әдіс-тәсілдері: жатқа айту,мәнерлеп оқу, сұрақ – жауап,әңгімелесу. Сабақтың көрнекілігі: ақынның суреті, флипчарт, хат Пәнаралық байланыс: тарих, казақ тілі Сабақ барысы: Ұйымдастыру кезеңі: амандасу,кезекшілермен әңгімелесу,сабақтың тақырыбы мен мақсатын айту.

Психологиялық дайындық:

Мен жақсы адам боламын. Әдептілікке,сыйластыққа ұмтыламын Маған қажет білім аламын. Өмірден өз орнымды табамын. Сабақтың эпиграфы: Қазақтың өлеңінің пірі болған, Халықтың сөзін айтар ұлы болған, Абайдың аманат қып беріп кеткен Шәкәрім түсірмеген туын қолдан. Сырбай Мәуленов

I. Сабақ тақырыбына қызығушылық туғызу – побуждение. Шәкәрімнің Л. Толстойға жазған хаты , сол хаттың сұрақтары мен жауаптары арқылы оқушыларды ынталандыру Үй жұмысын тексеру: флипчарт арқылы А)-Абай қашан , қай жерде дүниеге келген? -Абайдың шын аты кім? Абай жас кезінен қандай болып өсті? -Абай қандай білім алған? -Қандай орыс классиктерінің шығармаларын оқыған?

Ә)-Абай туралы өз сөздерімен не айтасыңдар? Б)-Білімге,мәдениетке арналған қандай өлеңдері бар? В)«Ғылым таппай мақтанба» өлеңін кім жатқа айтады? Г)Өлең дегеніміз не? Өлеңді құрылысына қарай талдаңыздар.

жанры Буын

ы

Шумағ

ы

Бунағ

ы

Ұйқас түрлері

Е) « Ғылым таппай мақтанба» өлеңін сұрау

Абай Құнанбайұлы.

Адам бойындағы мінез. Жақсы Жаман

Мұғалім Шәкәрімнің Л.Т.Толстойға жазған сұрағын оқиды. Толстойдың Шәкәрімге берген бірінші жауабын оқушыға оқытқызу. Жаңа тақырып 1)Мұғалімнің кіріспе сөзі. Абайдың інісі – Шәкәрім ,бес арыстың бірі туралы, бүгін біз сабақ өткізгелі отырмыз. Жалпылама сұрақ: бес арысты атаңдаршы (оқушылар атап өтеді) Шәкәрімнің көптеген өлеңдерінде жастарлы білімге , ғылымға, өнерге шақыра отырып,оны орынды пайдалануды көрсетіп, ой қозғайды.Абай нұсқаған жолды, оның идеясын өз халқын оқуға, білімге,өнерге,ғылымға шақырған ойларын жалғастырып дамытады. 2)Оқушылар өздері оқиды Қазақ халқының аса көрнекті ақыны, ойшылы, композиторы аудармашысы Шәкәрім Құдайбердіұлы 1858 жылы24 шілдеде бұрынғы Семей уезіне қарасты Шыңғыстау болысының Кеңбұлақ деген жерінде дүниеге келді. Әкесі Құдайберді-Құнанбайдың баласы , Абайдың ағасы. Шәкәрімнің ерекше ақылдылығы, басқа балалардан өзгешелігі 4-5 жасынан-ақ байқалады. Әкесі оны бес жасында өз ауылындағы молдаға арабша оқуға береді. Аса зеректік танытқан ол, көп

кешікпей, арабша, парсыша хат танып, кітап оқуға жарайды. Шәкәрімнің ойшыл, суреткер, ақын ретінде қалыптасуына, біріншіден, қазақтың ежелден келе жатқан аса бай ауыз әдебиеті мұрасы өз ықпалын тигізгенін көреміз. Шәкәрім 14-15 жасынан бастап өлең шығара бастайды. Шәкәрім домбыра, скрипка жасайтын шебер болған.Жүйрік ат, қыран бүркітң алғыр тазы ұстап,аңшылық, саятшылық құрған.Мұның барлығы Шәкәрімнің жан- жақты дарын, қасиеттерін ашып, дәлелдей түсері хақ 3)Шәкәрімнің бейнефильмі 4)I.Ой қозғау – побуждение. Оқушылар алдына проблемалық сұрақ қою: - «борыш» деген сөздің мағынасын қалай түсінесіңдер (оқушылар осы сөздің мағынасын айтады,орысшаға аударады,сөз тіркестерін құрастырады – әскери борыш,ата- ана борышы , балалық борыш 5)Шәкәрім Құдайбердіұлы

Адамдық борышың Халқына еңбек қыл. Ақ жолдан айнымай Ар сақта ,оны біл. Талаптан да білім мен өнер үйрен, Білімсіз, Өнерсіз, Болады ақыл тұл. Мақтанға салынбап Мансаптың тағы үшін. Нәпсіңе билетпе Басыңның бағы үшін. Өміріңді сарп қыл өлгеніңше, Жоба тап, Жол көрсет, Келешек қамы үшін. Қайтадан қайырылып Қауымға келмейсің. Барыңды, Нәріңді Тірлікте бергейсің. Ғибрат алар артыңа із қалдырсаң-

Шын бақыт, Осыны ұқ, Мәңгілік өлмейсің.

6)Сөздік жұмыс: борыш адамдық борыш ар сақта бақыт мәңгілік талап

7) I-деңгей. Шәкәрімнің шығармашылық қызметі мен ұстанған бағыты II-деңгей. Ақын шын бақыт деп нені көрсеткісі келген?

Ақын адамдық борыш деп адам бойындағы қандай қасиеттерді меңзейді?

III-деңгей. Шығармашылық тапсырма «Менің борышым» эссе жазыңдар 8)Мұғалім Шәкәрімнің Л.Т.Толстойға жазған сұрағын оқиды. Л. Толстойдың Шәкәрімге берген екінші жауабын оқушы оқиды. Бекіту кезеңі : 1)Сөйлемдерді толықтырып жазу Тірек сызба арқылы

Ақын,прозаик, жазушы,

философ,аударм

ашы,тарихшы 1931ж.73 жасында Шыңғыст ауда қайтыс болады. Өз бетімен түрік, парсы, араб,орыс тілдерін меңгереді

Әкесі Құдайберді , атасы Құнанбай, арғы атасы Өскенбай, бабасы Ырғызбай

1858ж.Се мей обл., Шыңғыст ауда дүниеге келеді.

Шәкә рім

Руы «Тобық

ты»

Ақын,прозаик, жазушы,

философ,аударм

ашы,тарихшы 1931ж.73 жасында Шыңғыст ауда қайтыс болады. Өз бетімен түрік, парсы, араб,орыс тілдерін меңгереді

Әкесі Құдайберді , атасы Құнанбай, арғы атасы Өскенбай, бабасы Ырғызбай

1858ж.Се мей обл., Шыңғыст ауда дүниеге келеді.

Шәкә рім

Руы «Тобық

ты»

Ақын,философ жазушы,аударм ашы

философ,аударм

ашы,тарихшы

Шыңғыст ауда қайтыс болады. Өз бетімен түрік, парсы, араб,орыс тілдерін меңгереді

арғы атасы Өскенбай, бабасы Ырғызбай

1845.Сем ей обл., Шыңғыст ауда дүниеге келеді.

Абай

Руы «Тобық

ты»

Ақын,прозаик, жазушы,

философ,аударм

ашы,тарихшы 1931ж.73 жасында Шыңғыст ауда қайтыс болады.

Өз бетімен түрік, парсы, араб,орыс тілдерін меңгереді

Әкесі Құдайберді , атасы Құнанбай, арғы атасы Өскенбай, бабасы

1858ж.Се мей обл., Шыңғыст ауда дүниеге келеді.

Шәкә рім

Руы «Тобық

ты»