Әдеби шығармадағы психологизм, қазақ әдебиеті, 9-сынып

Пәні: Қазақ әдебиеті

Мектеп:Ақтау қаласы №3 орта мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Туреева Майсагул

Сынып: 9

Қатысқандар :

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Тарихи шындық пен көркемдік шешім

Сабақтың тақырыбы

М. Өтемісұлы "Мен, мен едім, мен едім"

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

Т/Ж 9.1.2.1- Әдеби шығармадағы психологизмді анықтау.

Т/Ж 9.1.4.1-Көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушы орындай алады: Әдеби шығармадағы психологизмді анықтайды, шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдана алады;

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: шығармадағы психологизмді анықтауда өз көзқарастарын мысалдармен дәлелдейді, шығармадан алған үзінділерді салыстыра отырып,шығармашылық жұмыстарда қолдана алады;

Кейбір оқушылар орындай алады: шығармадағы психологизмді анықтауда өмірлік мәселелермен байланыстырады, көркем шығармалардан алған үзінділерді өз пікірін қоса отырып, шығармашылық жұмыстарда қолдана алады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану.

Бағалау

критерийлері

- Әдеби шығармадағы психологизмді анықтайды;

- Шығармадан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолданады

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: Әдеби шығармадағы психологизмді анықтап, шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдана алады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: Ен тоғай, керегесін кескілеп, туырлығын тескілеп, мұнар күн, тарланым , қарт марал, қара балта .

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. «Баймағамбет сұлтанға айтқаны» өлеңінен қандай ой түйдіңдер?

2. Ақын өлеңдерінде Исатайды қалай суреттейді?

3. Махамбет Өтемісұлының өлеңдерінде психологизмнің алатын

орны қандай?

4. Махамбеттің күйлері туралы не білесіңдер?

5.Ақынның өлеңдегі көркем шындық пен шынайы бейнесі қандай?

Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер: Ереуіл атқа ер салмай, бұл дүниенің жүзінде, мен құстан туған құмаймын,түбін кескен бәйтерекпін, қара құстан туған қалықпанмын

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, қазақ тілі, ән-саз, география

Құндылықтар

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы

Тақырып бойынша алдыңғы білім

М.Өтемісұлы "Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны"

Жоспарланатын уақыт

Жоспарланған тапсырма түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Ширату жаттығуы «Сұрақты қағып ал» әдісі

1. Махамбеттің хан ордасынан кетуіне не себеп болды?

2. Махамбет жырларында өз жайын қалай баяндайды?

3. Махамбет өлеңдерінің жыраулар поэзиясымен үндестігі бар ма?

4.Исатай-Махамбет бастаған көтерілістің өткен уақыты мен орны ?

Қима қағаздар арқылы сыныпты 3 топқа бөлу (қобдишаға «Еркіндік», «Егемендік», «Тәуелсіздік» сөздері жазылған қима қағаздар салынады, оқушылар қобдишадан бір қима қағазды алып, сәйкес топқа барып отырады).

1-топ "Еркіндік".

2-топ "Егемендік ".

3-топ "Тәуелсіздік".

Үлестірме

материалы

2-күн 1-сабақ

Сабақтың ортасы

15 минут

(3 минут аудио тыңдауға;

12 минут тапсырма орындауға)

15 минут

Тыңдалым

М. Өтемісұлы "Мен, мен едім, мен едім" өлеңін аудио жазбадан тыңдатылады.

1-тапсырма арқылы әдеби шығармадағы психологизмді анықтау

"Крест-нөл" ойынының элементі арқылы

әр топ кітапты пайдалана отырып,әдеби шығармадағы,Махамбет-Исатай бастаған көтерілістің өткен уақыты мен орнын, Махамбет бейнесі мен өмірдегі шынайы бейнесін байланыстырып, әдеби шығармадағы психологизмді анықтайды.1-топ "Sinquain"; 2-топ "PRES";

3-топ"Қабырғадағы рөл" әдісі арқылы өз ойын сенімді түрде дәлелдейді.

Дескриптор

- Әдеби шығармадағы психологизмді анықтайды;

Қалыптастырушы бағалау:ауызша (3-топ сұрақты дәлелдеу мақсатында қысқа жауап бердіңіз, әлсіз жақтары мен мүмкіндіктерін беруде ойыңызды толықтыра түсіңіз , 1-топ шығарманы түсінгенсің, күшті жақтары мен мүмкіндіктерін саралай білдің ,сәл ауытқулар бар, 2-топ Махамбет бейнесі мен өмірдегі шынайы бейнесін байланыстыра білдің , ойыңды жүйелеп айта білдің ,әдеби шығармадағы психологизмді анықтау нақты болмағанымен қабылдауға болады, әр топ өздері таңдаған әдіс арқылы ойын дәлелді жеткізді,жалпы жауаптарыңыз көңіл толарлық. Жарайсыңдар!).

2-тапсырма

"Попс формуласы" әдісі бойынша "Дауылды жылдың жалынды жыршысы" тақырыбына көркем шығармдан алған үзінділерді шығармашылық жұмысында қолданып, шағын эссе жазады.

(Сөз саны 30-40)

Менің ойымша...,

Мен мұны былай дәлелдеймін...

Мысалы , ...

Мынадай қорытынды шешімге келдім...

Дескриптор

- Шығармадан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолданады

- Қалыптастырушы бағалау: ауызша (оқушылардың басым бөлігі өз ойын ашып, дәлелді мысал келтіре білген.

ойды сәл тарқатып айту керек еді,ойларын әлі де болса пысықтайтын мәселелер бар),

жазбаша(оқушылардың көпшілігі эссе құрылымын дұрыс сақтаған. Оқушылардың кейбірі:орфографиялық қателер жіберген , абзацтарды ескерген жөн.