Әдептен озбайық өзін-өзі тану материалы

Тексерілді: _______________

Пән: Өзін – өзі тану

Мектебі:

Күні: _______________

Мұғалімі:

Сыныбы: 9

Оқушылардың саны:

Тақырыбы: Адами қарым-қатынас жасау ізгіліктері

Құндылығы: Сүйіспеншілік

Қасиеттері: Адамдарға риясыз қызмет ету; шынайылық; жанашырлық

Мақсаты: Адами қарым-қатынас жасау ізгіліктерін сүйіспеншілік құндылығы арқылы түсіндіру.

Міндеттері:

1. Білімділік: Оқушыларды адамдарға риясыз қызмет етуге үйрету.

2. Дамытушылық: Оқушылардың жанашырлық қасиеттерін дамыту.

3. Тәрбиелік: Оқушыларды шынайылыққа тәрбиелеу.

Ресурстар:

(материалдар, дереккөздер)

1.Самопознание.kz

2. sabaqtar.kz

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі.

5Т – ережесі:

1. Тәртіп.

2. Талап.

3. Тыныштық.

4. Тазалық.

5. Татулық.

Балалар ережені есімізге түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнімізді татулықпен өткізейік.

Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену». Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ - қолыңызды айқастырмаңыз, қолыңызды тізеге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын таза, әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңызды тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Ой мен осы нұрды қолдарыңызға түсі ріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, тек ізгі істерді істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқта рыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындық ты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға ба ғыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көзімізге де жетті. Көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсы лықты ғана көреді. Сіздің басыңыз

1. №19 – сабақ. Ізгілік қарым – қатынас туралы мақал – мәтелдер жазу.

2. Келесі сабақ. №20, Ұ.Асыловтың мәтінін оқып, түсінігін айту.. Сұрақтар:

1. Сөздің адам жанын жылытатынын сезінген кездеріңіз болдыма?

2. Сөздің қарым – қатынас жасау кезіндегі рөлі қандай?

3. Адами қарым –қатынас жасау мәдениетіне нелер жатады?

4. Әдепті сөйлеудің адами қарым – қатынасқа ықпалы қандай?

Сабақтың дәйексөзі.

«Жүрегі таза адам қиянатқа бармайды»

Ш.Құдайбердіұлы

Сұрақтар:

1. Қандай адамды жүрегі таза деп айта аламыз?

2. Адамдармен дұрыс қарым – қатынас орнату үшін адам қандай тұлғалық сапаларға ие болу керек?.

3. Адамдарға құрмет көрсету дегенді қалай түсінесіңдер?

4. Әдептіліктің қарым –қатынас жасаудың қандай маңызы бар?

5. Дәйексөзден қандай ой түйдіңіз?

4. Оқиға айту (Мұғалім сыйы)

Дәстүрлі қазақ қоғамында үлкен мен кіші арасындағы сыйласымды қарым-қатынасқа үлкен мән беріледі. Халқымызда үлкенді сыйлаудың орны бөлек. Жасы үлкен адамның қайратына қайрат қосу, жігерін жану, демеу көрсету қайырымдылық пен көрегендіктің белгісі. Жастық шақ мәңгі емес. Болашақта қарттықтың ауылына аяқ басқанда, ол да демеуге, сый – құрметке мұқтаж болады.

Үлкендер мен кішілер арасындағы қарым-қатынас ересек адамдар мен жастардың арасында ғана емес, оның әр тобының өз ішінде ғана болады. Қазақтың үлкенді сыйлау дәстүрінде ағаны құрметтеудің жөні ерекше екенін білгеніңіз абзал. «Өтелмес борыш» (киносынан үзінді көрсету)

1. Анасының балаға деген сүйіспеншілігін қайдан көреміз?

2. Отбасындағы ерлі – зайыптар арасындағы қарым-қатынас қандай?

3. Сіз Талғаттың орнында болсаңыз не істейсіз?

4. Сыйластық дегенді қалай түсінесіздер?

5. Шығармашылық жұмыс, топпен жұмыс.

Оқушылар үш топқа бөлінеді.

Тапсырма: «Қарым – қатынастың адам өміріндегі маңызы» тақырыбында коллаж. Оқушылар плакатқа өз ойларын берілген сурет қиындаларынан тақырыппен байланыстырып коллаж құрастырып , қорғайды.

6. Топпен ән айту.

Жақсы адамдар

Әні мен сөзі: А. Оралов

1.Сендер аман болыңдар жақсы адамдар,

Жақсы адамдар – бұзылмас тас қамалдар.

Табаныңның астында жатады әлі

Пенделіктен өресі аспағандар

Қайырмасы:

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар.

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар.

Жақсы адамдар.

2.Жақсы көрем сендерді жақсы адамдар,

Жүрегіңде өйткені аппақ ар бар.

Сендер жайлы шырқалар асқақ ән бар,

Күйіп кетсін көре алмас бәтшағарлар

Қайырмасы:

Жақсы адамдар, жақсы адамдар

Күйіп кетсін көре алмас бәтшағарлар

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Күйіп кетсін көре алмас бәтшағарлар

Жақсы адамдар

3.Сендер жайлы шырқалар асқақ ән бар,

Күйіп кетсін көре алмас бәтшағарлар

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар,

Қарап өтсін сендерге басқа жандар.

Қайырмасы:

Жақсы адамдар, жақсы адамдар

Қарап өтсін сендерге басқа жандар

Жақсы адамдар, жақсы адамдар

Қарап өтсін сендерге басқа жандар

Жақсы адамдар.

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар.

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар.

Жақсы адамдар.

7. Үй тапсырмасы.

1. №20 – сабақ. Жұмыс дәптеріндегі 1 – тапсырманы орындау.

2. Келесі сабақ. №21, Студент қыздың әңгімесін оқып келу.

8. Сабақтың қорытынды сәті.

Тыныс алуға зейін қою.

Мұғалім: Сіздерден аяқ-қолыңызды айқастырмай, түзу отыруыңызды өтінемін. Біз қазір тыныс алу жаттығуын жасаймыз. Тыныс алуға зейін қойған кезде, біздің ақылымыз дем алады. Ауаны ішке жұту кезінде тыныштық пен қуаныш қабылдаймыз. Демді сыртқа шығарған кезде өзіміздегі мазасыздықтарды сыртқа шығарамыз.

Кәне, дайындалайық, балалар. Көзімізді жұмамыз..., арқамызды тіктейміз..., қолдарыңды тізеге қоюға болады...

Д е м а л..... ш ы ғ а р... (жаймен 9-10 рет) немесе 1..................2 [3].

Бүгінгі сабақтан игерген жақсы қасиеттерді есімізге түсіріп, жүрегімізге сақтайық.

Тексерілді: _______________

Пән: Өзін – өзі тану

Мектебі:

Күні: _______________

Мұғалімі:

Сыныбы: 9

Оқушылардың саны:

Тақырыбы: Әдептен озбайық

Құндылығы: Дұрыс әрекет

Қасиеттері: Әдепті болу; әділеттілік; отбасындағы, мектептегі парызын орындау және т.б.

Мақсаты: Оқушыларды қарым-қатынас мәдениетіне үйрету, олардың әдеп, әдеп сақтау ұғымдары туралы түсініктерін дұрыс әрекет құндылығы арқылы кеңейту.

Міндеттері:

1. Білімділік: Оқушыларды отбасындағы, мектептегі парызын орындауға баулу.

2. Дамытушылық: Оқушылардың бойындағы әділеттілік қасиеттерін дамыту.

3. Тәрбиелік: Оқушыларды әдептілікке тәрбиелеу.

Ресурстар:

(материалдар, дереккөздер)

1.Самопознание.kz

2. sabaqtar.kz

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі.

5Т – ережесі:

1. Тәртіп.

2. Талап.

3. Тыныштық.

4. Тазалық.

5. Татулық.

Балалар ережені есімізге түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнімізді татулықпен өткізейік.

Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену». Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ - қолыңызды айқастырмаңыз, қолыңызды тізеге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын таза, әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңызды тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Ой мен осы нұрды қолдарыңызға түсі ріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, тек ізгі істерді істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқта рыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындық ты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға ба ғыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көзімізге де жетті. Көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсы лықты ғана көреді. Сіздің басыңыз

2. Үйге тапсырманы тексеру.

1. №20 – сабақ. Жұмыс дәптеріндегі 1 – тапсырманы орындау.

2. Келесі сабақ. №21, Студент қыздың әңгімесін оқып келу.

Сұрақтар:

1. Жігіттердің іс- әрекеті сізге қандай ой қалдырды?2. Олардың істегендері дұрыс па?3. Оларға қандай ақыл – кеңес берер едіңіз?4. Қоғамдық орындарда әдеп сақтау туралы не білесіз?

Сабақтың дәйексөзі.

Әдептілікті данадан үйрен.

Халық даналығы

Сұрақтар:

1. Әдептілік деген не? Оны қалай түсінесіңдер?

2. Әдепті бала қандай деп ойлайсыңдар? Әдепті бала болғың келе ме?

3. Әдепсіз дегенді қалай түсінесіңдер? Әдепсіз бала қандай болады?

4. Әдептілікті бізге кім үйретеді?

5. Дәйексөзден қандай ой үйдіңіз?

4. Оқиға айту (Мұғалім сыйы)

Әке туралы өсиет әңгіме

Әкесі жан дегенде жалғыз баласымен тату-тәтті өмір сүріп жатты. Әкесі ақылды, еңбекқор, адал жан еді. Ол әркез өз баласына осы қасиеттердің дарығанын қалайтын. Ұлы да еңбексүйгіш, ақылды, тілалғыш болып өсті.

Бір күні әкесі ауырып қалады. Ол енді бұл өмірден кететінін сезіп ұлын жанына шақырады.

«Менің аяулы ұлым, менің көрер жарығым бітіп барады, сені бұл жалғанда жалғыз тастап барамын, сен бұған берік бол. Өмір бойы адал еңбегіммен тапқандарымды саған қалдырамын, сен осы қалдырғандарымды еселеп көбейт, ақшаны, тапқаныңды бекерге шашпа, кірісің мен шығысыңның есебін жүргіз. Өзің туып-өскен, тәлім-тәрбие алған, әкеңнің қара шаңырағын тастама. Оған сүйіспеншілікпен қарап, көгертіп, көркейт. Өмір бойы өз еңбегіммен таппағанды алмадым. Сені тек қана адал еңбегіммен тапқан нанмен қоректендіріп, адал тапқан ақшаға киіндірдім. Сенен де сұрайтыным, сен де тек қана адал жолмен жүр, тек қана адал еңбегіңмен тапқанды ғана ал. Егер осы айтқандарымды орындамасаң, мен саған екі дүниеде де, риза болмаймын»,- дейді.

Әкесі сөйтіп, өмірден өтеді. Ұлы әкесін өз халқының салт-дәстүріне сәйкес, арулап жерлейді.

Ұлы әке аманатын бұлжытпай орындап жүреді.

Бір күні ол бақшасын, күтіп баптап жүріп, өзенде ағып келе жатқан қып-қызыл, көздің жауын алатын бір алманы көреді.

Алма біресе суға батып, біресе су бетіне шапшып шығып келе жатады. Жігіт алманың әдемілігіне қызығып, алуға ыңғайланады. Алманы қолға түсіргенде қатты қызыққаны соншалық, қалай тістеп қалғанын да байқамайды. Оның ойына бір нәрсе сап ете қалады: «Бұл алма менің меншігімдегі алма емес. Бөгде адамның алмасын қалайша рұқсатсыз жедім. Енді қайтсем де алманың иесін тауып, кешірім сұрауым керек», – деп шешеді. Сөйтіп, алма ағып келген жаққа қарай өзен бойлап жүріп отырады. Ілгері жүрген сайын, өзенді жағалай өскен бау-бақшаға тап болды. Ол бір кезде бұтақтары иіліп жерге тиіп тұрған, самсаған алманың ортасында алма теріп жүрген бақтың иесін көреді. Оның теріп жатқан алмаларының кейбірі жерге, кейбірі өзенге түсіп, өзенге түскендері ағып кетіп жатыр екен. Жігіттің қолындағы алма да сол алмалардың бірі еді. Бақ иесімен амандасқан жігіт, болған жайды түсіндіреді. Алманы қызығып жеп қойғанына өкініп, кешірім сұрайды. Бақ иесі оның әдептілігі мен адалдығына таңырқап тұрып қалады. Бір сәт ойланып:

– Жоқ, кешіре алмаймын. Егер менің қолымда біраз уақыт қызмет етсең, ойланып көрейін. Бәлкім кешірермін? – дейді.

Жігіт шартқа келісе кетеді.