Ахмет Байтұрсынұлы туралы 1 сыныпқа арналған материал

БЕКІТЕМІН

Т.Рысқұлов атындағы №25 мектеп–гимназиясының директоры __________Р.У.Жанабаева

«Абай қарасөздері » элективті курсы сабақтарының күнтізбелік-тақырыптық жоспары 6 «Ә»сынып 2019-2020 оқу жылы

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Қ.Ө. Құдиярова

Шымкент

Түсінік хат

« Абайдың қара сөздері» элективті курсы 6- сынып оқушыларына арналған. Бұл курс оқушылардың әдеби мұраларға деген талғамын тәрбиелейді, рухани дүниесін кеңейтеді. Ақыл-ойы мен ұлттық сана- сезімін дамытуға ықпал жасап, ауызекі және жазба тілді байланыстырып сөйлеуін дамытады. Білім беру жүйесінің талаптары бойынша қазақ әдебиетін оқыта отырып, ақынның қара сөздерін талдай отырып, оқушылардың рухани дүниесін байытып, оларға азаматтық, адамгершілік, елжандылық, көркемдік-эстетикалық тәрбие беру және олардың ой-өрісін кеңейтіп, ауызша сөйлеу мен жазба тіл мәдениетін қалыптастыру көзделеді.

Қазіргі ақпараттық технологиялар дамыған заманда көркем шығармаға қызығушылық азайып, оқушылардың оқу белсенділігі төмендеп келеді. Ең алдымен мұғалімдер оқушылардың оқуға қызығушылығын арттырып, әр түрлі оқытудың жаңа технологияларын тиімді пайдаланып, адамның рухани құндылығын арттыратын поэзиялық шығармаларды өз бетімен оқуға ізденуге тәрбиелеуі тиіс. Осындай өзекті мәселелердің шешу жолының бірі ретінде осы бағдарлама ұсынылды. Аталған бағдарламада белгілі ақындардың поэзиясын тереңірек оқытуға және оларды мәнерлеп оқу дағдысын жетілдіру көзделіп отыр.

Көркем поэзияны оқыта отырып, заманға сай белсенділік көрсете алатын, халқымыздың тарихын, дәстүрін, өнерін, әдебиеті мен мәдениетін ұлттық құндылық ретінде бағалап, құрметтей білетін, оқырмандық талғамы терең, жан-жақты дамыған дара тұлға қалыптастыру көзделеді.

Мақсаты:

Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы туралы тереңірек мәлімет беру, өмір жолы мен шығармашылығын таныту, адамгершілікке тәрбиелеу, Абай ақынның даналығын, рухани асыл мұраларын насихаттау, құрмет ету.Ұлы ақынның өнегелі өмірімен таныстыру, қара сөздерін насихаттау және шығармаларына шолу жасау, өлеңдерін, қара сөздерін мәнерлеп айтқызу, көріністер қою. жаңа ақпараттық технологияларды қолдану арқылы оқушыларды қазақ ақындарының өлеңдерін мәнерлеп оқуға дағдыландыру;

Оқушыға поэзияны оқыту, сол оқыған шығармасындағы тілдік- көркемдік ерекшеліктерді таба білуге үйрету;

Әр түрлі жаңа технологияларды пайдалану арқылы көркем шығарманың тілін түсінуге, сөз мағынасымен жұмыс жасауға дағдыландыру;

Оқушылардың өз бетінше ізденіп, шығармашылықпен жұмыс істей білуге үйрету;

Лирикалық шығарманы жан-жақты талдай білуге дағдыландыру.

Оқыту міндеттері:

Осы мақсатты жүзеге асыру үшін еңбекте төмендегідей міндеттер алға қойылды.

- Абайдың қара сөздеріндегі қарастырылған әр түрлі тақырыптарға түсінік беру;

- Оқушылардың оқу-тәрбие үрдісінде алған білімдерін әрі қарай дамытуға мүмкіндік жасап, қабілеттерін шыңдау;

- Көркем әдебиет жанрына байланысты өлең, шығарма жазуға дағдыларын қалыптастыру; - Оқушылардың қоғамдық белсенділігін дамыту; - Оқушылардың өзара қарым-қатынастарын қалыптастыру, белгілі бір еңбек түріне баулу, оны дамытуға ықпал ету; - Абайдың әдеби ортасын құрайтын әнші, композитор, музыкант сияқты өнер иелерінің , ақын айналасындағы әншілік өнердің өзіндік сыр-сипатын ашу.

- оқушыларды өз бетінше ізденіп, шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету;

- бағдарламада беріліп отырған ақындардың өлеңдерімен байланыстыра отырып, ақындар әлеміне енуге жағдай жасау;

- зерттей оқу арқылы оқушылардың қызығушылығын арттыру;

Күтілетін нәтиже: сан қырлы ғажайып ақынның, ой данасының мұраларын оқып-үйренген, саналы ой түйе білген, өлеңді мәнерлеп оқи алатын және көркем шығармадан ләззат ала білетін шығармашыл тұлғалардың шығуы.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Мырзахметұлы М. Әуезов және Абай. – Алматы: «Қазақстан», 1996.- 272 2. Т.Әлімқұлов. Жұмбақ жан.-Алматы «Жазушы» 1993 3. М.Әуезов Абайды білмек парыз ойлы жасқа –Алматы: «Санат» 1997 416 бет 4. Т.К.Жұртбай. Куйесің ,журек,Суйесің Алматы: «Санат» 2001 408бет 5. Абай жайлы сөз -Шығыс Қазақстан мәдениет басқармасы. «Өскемен» 1995 6. З.Ахметов. Абайдың ақындық әлемі 7. Д.Омаров. Абайтану. Алматы1995 18-21б 8. Абай. Шығармалар екі томдық жинағы Өлеңдер мен аудармалар. Алматы «Жазушы» 2002 9. М.Мырзахметов . Абай жүрген ізбенен. Алматы: «Қазақстан»1985 172 бет 10.Ұ.Әбділдаұлы «Абайды оқу әліппесі» Алматы «Рауан»1994 88б 11. Ә. Жиреншин .Абай. Алматы 1961 12. Т. Қожакеев. Абай – сатирик. Алматы: «Білім» 1970 3 бет 13. Абай. Нақыл сөздер Алматы. «Көшпенділер» 2007ж 160 бет 14. Т. Әлімқұлов. Әдеби - сын зерттеу. Алматы: «Жазушы»1993ж 224 бет 15. Абай. Энциклопедия. Алматы: «Атамұра» 1995ж 16. Х. Шүйіншалин Абайдың қара сөздері 17. Д. Досжан Абайдың тұқым тұяғы

18. Абай журналы 19. С. Өзбекұлы «Абай және адам құқы» Жеті жарғы Алматы. 1995 3 – 6 бет 20. Абайды оқы, таңырқа… - Алматы «Ана тілі» 199

«Абай қарасөздері » элективті курсының күнтізбелік-

тақырыптық жоспары

Р/

С

Сабақтың тақырыбы Саға

т сан

ы

Мерзімі

6 «Ә» сыныбы

1 Абай – қааазақтың бас ақыны 1

2 Абайдың бірінші қарасөзі 1

3 Екінші қарасөз 1

4 Үшінші және төртінші қарасөздері