Әл-Фараби форумы және қазақ ойшылдары туралы пікірталас

Әбу Насыр әл-Фарабидің 1155 жылдығына арналған IV Халықаралық Фараби форумы: «Қазақ даласының ойшылдары – әлем мұрағаттарындағы арабтілді дереккөздерде» атты пікірталас алаңы

2025 жылы Әбу Насыр әл-Фарабидің 1155 жылдығы аясында өткен IV Халықаралық Фараби форумы қазақ халқының рухани мұрасын әлемдік ғылыми қауымдастыққа танытуға үлкен үлес қосты. Форум аясында ұйымдастырылған «Қазақ даласының ойшылдары – әлем мұрағаттарындағы арабтілді дереккөздерде» атты пікірталас алаңы қазақтың ұлы ойшылдарының шығармашылық мұрасын зерттеудің жаңа бағыттарын айқындап, ғылым мен мәдениет саласында маңызды талқылауларға арқау болды.

Форумда ғалымдар, теологтар, тарихшылар мен жас зерттеушілер ортақ пікірлер мен ұсыныстарын бөлісіп, қазақ философиясының әлемдік ғылымдағы орнын анықтау мақсатында үлкен ғылыми талқылау жүргізді. Бұл пікірталас алаңының ерекше маңызы сол, ол араб тілінде сақталған мұраларды зерттеу арқылы қазақтың ұлы ойшылдары Әбу Насыр әл-Фараби, Қожа Ахмет Яссауи, Жүсіп Баласағұни сынды тұлғалардың ғылыми және философиялық еңбектерінің қазіргі заманғы білім жүйесіне қаншалықты маңызды екендігін көрсетті.

Ғылыми және мәдени көпір орнату

Форумның басты мақсаты – қазақ халқының интеллектуалды мұрасын әлемдік деңгейде таныту мен ғылыми зерттеулер жүргізу. Бұл пікірталас алаңы қазақ ойшылдарының мұрасын зерттеу бағытында жаңа мүмкіндіктер ұсынды. Қазақ ойшылдарының шығармаларының көптеген еңбектері араб тілінде жазылған, сондықтан олардың философиясы мен мәдениетінің негізгі аспектілерін зерттеу үшін араб тіліндегі дереккөздерге ерекше назар аудару қажет.

Пікірталас алаңы барысында қатысушылар әлемнің әртүрлі елдерінен келген ғалымдар мен сарапшылар, зерттеушілер қазақ ойшылдарының шығармалары мен олардың араб тіліндегі мұраларын талқылап, ғылыми зерттеу бағыттарын белгіледі. Әсіресе, әл-Фарабидің логика мен философиясы, Яссауидің суфизм мен ислам философиясына қосқан үлесі, Баласағұнидің тәрбиелік және гуманистік көзқарастары кеңінен зерттелді.

Пікірталас алаңының негізгі бағыттары

Форум аясындағы пікірталас алаңында көтерілген маңызды тақырыптар қатарында қазақ ойшылдарының әлемдік ғылымға қосқан үлесі, қазақ мәдениеті мен араб әдебиетінің байланысы, философиялық мұраның арабтілді дереккөздерде сақталуы және оның бүгінгі қоғамға әсері басты назарда болды. Әбу Насыр әл-Фарабидің «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарасы» секілді еңбектері, сондай-ақ Яссауидің және Баласағұнидің шығармаларының тарихи мәні мен бүгінгі күндегі философиялық ой-санамызға ықпалы жайлы терең пікірлер айтылды.