Алкандардың изомерленуі бойынша химия ашық сабағы

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ

БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

Кентау колледжі

«БЕКІТЕМІН»

директорының оқу ісі жөніндегі

oрынбасары _____Оналбекова Х.

«_____» ________________ 2023 ж.

Ашық сабақ

Оқытушыларға арналған әдістемелік нұсқау

« Жалпы білім беру және гуманитарлық пәндер » циклы

Пәні: Химия

Тақырыбы: Алкандар: номенклатурасы, изомериясы, физикалық қасиеттері

Мамандық: 09120100 « Емдеу ісі », 0913100 «Мейіргер ісі»

Біліктілік: 4S09130103 «Жалпы практикалық мейіргер», 4S09120101 « Фельдшер »

Курс: 1

Топ: МФ-23-1

Қаралды

пәндер бірлестігі комиссиясының отырысында

хаттама № _______

«____» _______2023 ж.

Құрастырған: _______Раимкулова С.Т.

Сабақ жоспары

Пәні _____________Химия

Тобы

МФ - 23-1

Күні

28 .11.2023ж.

І. Сабақтың тақырыбы: Алкандар: номенклатурасы, изомериясы, физикалық қасиеттері

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Студенттерге алкандардың алынуын, физикалық,химиялық қасиеттерін жəне таралуын меңгерте отырып, химиялық реакция теңдеулерін сауатты жазуға дағдыландыру.

Тəрбиелік: Оқуға , жауапкершілікке, өз бетінше еңбектенуге тəрбиелеу. Тез ойлап, тез қорытуға жəне сөйлеу мəнеріне тəрбиелеу.

Дамытушылық: Логикалық ойлау қабілеті мен есептеу дағдыларын жетілдіру. Белсенділіктерін арттыру, студенттердің пəнге деген қызығушылығын арттыру, дамыту.

Сабақтың әдісі: түсіндіру, салыстыру, сұрақ-жауап, баяндау, оқулықпен жұмыс, бағалау, бекіту, қорытындылау.

Көрнекілігі: тест сұрақтары, тараптама материалдар (сұрақ-жауап)

Пәнаралық байланыс: биология,география, тарих, қазақ әдебиеті

Сабақтың барысы:

I Ұйымдастыру кезеңі

ІІ Үй тапсырмасын тексеру (топты 2-ге бөлу «Алкандар», «Алкилдер»)

«Жасырын қағаз» сұрақ – жауап

Көмірсутектілердің жіктелуі.

Қаныққан көмірсутектерге нелер жатады?

Қанықпаған көмірсутерлерге нелер жатады?

Алкандар дегеніміз не?

Алкандардың жалпы формуласы қандай? (CnH2n+2)

Гомологтар дегеніміз не?

Гомологтық айырым дегеніміз не?

Алкандардың бірінші мүшесін атаңыз?

Алкандар табиғатта қалай түзіледі және қайда кездеседі?

Алкандардың физикалық қасиеттерін сипаттаңдар?

Алкандардың жеке өкілдері және олардың қолданылуы?

Молекулалық формулалары келтірілген қосылыстардыңішінен:С2Н6,

С3Н8,С8Н10,С6Н6,СН2СІ2 СНСІ3, С4 Н10,С8Н16,С9Н20 , СН3ОН алкандардың формулаларын теріп жазып, оларды атаңдар.

ІІ-тапсырма.Кесте толтыру.

Кестені толтырыңдар:

Алкандар

Жалпы формуласы:

Молекулалық формуласы

Атауы

IIІ.Жаңа сабақты түсіндіру :

1. Алкандардың алынуы.

2. Алкандардың қасиеттері

3. Алкандардың таралуы

Алкандардың алынуы: Алкандар негізінен табиғатта кездеседі. Газ тəрізді

алкандарды табиғи газ бен мұнайға серіктес газдардан алады.Сұйық алкандар мұнайдың,қатты алкандар мұнай мен озокериттің құрамында олады.Сонымен қатар алкандарды синтездеп алудың бірнеше жолдары бар.1. Алкандарды зертханада қанықпаған көмірсутектерді өршіткілері қатысында гидрлеп алады: H2C = CH2 + H2 H3C - CH3

Этилен Этан

2. Вюрц реакциясы бойынша, алкандардың галогентуындыларына металл натриймен əсер етіп алады: CH3Cl+ 2Na C2H6+2NaCl

Егер Вюрц реакциясын əр түрлі алкандардың гологентуындыларының қатысында жүргізсе, алкандардың қоспасы түзіледі. Мысалы, йодметан мен йодэтанның қатысында Вюрц реакциясы нəтижесінде этан, пропан жəне бутанның түзілуі мүмкін.

3 Алкандарды көмірді гидрлеу арқылы да алуға болады.Бұл реакция жай заттардың (бейорганикалық) органикалық қосылыстарға өту мүмкіндігін сипаттайды.Реакция 500oC температура шамасында, өршіткі (темір оксиді) қатысында жүреді: nCO + (2n+1)H2 CnH2n+2+nH2O

4. Метанды зертханада натрий ацетаты мен натрий гидроксидін балқытып алады: