Алтыншы сыныпқа Абылай ханның ішкі және сыртқы саясаты

ҰМЖ бөлімі: XVІІІ ғ Қазақ хандығы

Мектеп:

Пәні: Қазақстан тарихы

Сынып: 8 «Б»

Қатысқандар саны: 19

Қатыспағандар саны:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сабақтың тақырыбы:

Абылай ханның ішкі және сыртқы саясаты

Зерттеу сұрағы :

Дербес Қазақ мемлекетін сақтап қалудағы Абылай ханның рөлі қандай?

Оқу мақсаттары:

8.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау.

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар: Қазақ халқының аса көрнекті саяси және мемлекет қайраткері Абылай хан жайлы жүйелі білім алады.

Басым оқушылар: Абылай ханның Қазақ хандығының тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығын сақтай білгендігін нақтылай отырып, оқушылардың тіл байлығын, тарихи танымын, ізденімпаздық қабілеттерін шындайды

Кейбір оқушылар: тарихи тұлғаларға деген құрмет сезімін қалыптастырады

Бағалау критерийі:

Абылай хан тұсындағы қазақ хандығының ішкі саясатын сипаттайды;

Абылай-қазақ хандығының аса көрнекті саяси және мемлекет қайраткері екенін біледі;

Абылайдың қазақ жерлерін біріктіру жолындағы күресін зерттейді Абылайдың қазақ тарихында алатын орнын көрсетеді;

Тілдік мақсат:

Жаңа ұғымдар: материалдық және рухани мәдениет, балбал, тұмар, бедер.

Абылай ханның жеке басының қасиеттері:

-мұсылманша жақсы білім алды ;

-шығыстың жеті тілін білген ;

-домбыраны жақсы тартып, 20-дан астам күй шығарған ;

-батыл,ержүрек ;

-дене күші зор ;

-сөзге шебер әрі тапқыр ойлы ;

-сөзіне берік ,алғыр ойлы ;

-керемет шешен,қазақтың әдет заңдары мен шежіресін өте жақсы білген ;

-барынша адал әрі әділ ;

Құндылықтарға баулу:

Ұлттық қауіпсіздік және еліміздің бүкіләлемдік,өңірлік мәселелерді шешуге жаһандық тұрғыдан қатысуы мемлекетіміздің белсенді,тіңдестірілген сындарлы және жауапты ішкі саясатының басты мәні.

АКТ дағдылары

Іздену, қолдану, түсіну

Пәнаралық байланыс:

Қазақ әдебиеті

Алдыңғы білім:

Қазақ хандығының Ресей империясына қосылуының басталуы

Сабақтың басы

10 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі:Сәлемдесу, оқу құралдарын дайындау

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау:

« Гүл шоқтары» әдісі бойынша

1.Әбілқайыр қай жүздің ханы? ( Кіші жүздің )

2.Жоңғар бас қонтайшысы (Қалдан – Церен)

3.Орыс патшайымы Анна Иоанновна Кіші жүздің Ресей

бодандығына қабылдау туралы грамотаға қай жылы қол қойды?

( 1730 .ж 19 ақпанда)

4. А.И. Тевкелев елшілігі? ( 1713.ж көктемде елшілік жіберді )

5.Абылайды паналаған жоңғар тағының мүрагері? ( Әмірсана)

6. Қалмаққырылған жылы (1726.ж)

7.Әбілқайырдың бас қолбасшысы болып кім сайланды? (Бөгенбай батыр)

8. Жоңғарлармен болған Аңырақай шайқасы қай жылы болды? (1729.ж)

9.Әбілқайыр хан қай жылдары өмір сүрген? (1680 – 1748 ж)

10. Кіші жүз ханы Әбілқайыр Ресейдің қол астына кіруге антты қай жылы қай айда қабылдады? (1731 жылы қазан айында)

Ресурстар

Оқулық,дәптер,

қалыптастырушы тапсырмалар

стикер,

смайликтер, маркер,плакат,

нодбук

Сабақтың ортасы

20 минут

ІІІ. Жаңа сабақтың мақсатын таныстырып өтемін

Бейнебаян көреді

1.Абылай хан қай жылы дүниеге келді?

2.Абылай ханның шын есімі?

3.Абылай хан қай жылдары ел биледі?

4.Абылай хан тұсындағы Қазақ батырлары мен,билері?

Мәтінмен жұмыс

Абылай ханның шын аты Әбілмансұр қазақ халқының ұлы ханы қолбасшы және дипломат. Жеті тілді меңгерген. Абылай Жәңгірханның бесінші ұрпағы. Ақтабан шұбырынды жылдарында әкесі Уәлиден айырылып жетім қалып , үйсін Төлебидің қолына келеді. Аш жалаңаштықтан жүдеген өңіне, өсіп кеткен шашына қарап Төлеби оған « Сабалақ »деп ат қояды , түйесін бақтырады. Ол кезде Абылай хан 13 жаста еді. 1726 жылы 15 жасында жоңғар басқыншысына қарсы соғысқа белсене қатысады.1730-1731 жылдары Әбілмәмбет ханның әскери жасағына кірген ол бір шайқастың кезінде «Абылайлап» ұран тастап , қалмақтардың батыры,Қалдан Сереннің ұлы шарышты өлтіреді.1771 жылы Абылайды хан көтереді. Халқының оны пір тұтқаны соншалық ,Абылайды жердегі тәңірдей көретін.Хан сайлау салтанатына жиналған жамағат ханның үстіне алтын-күміс теңгелерден шашу шашады.Бұдан кейін ханға арнап тігілген алтын қалпақ,қамқа тон, зерлі шалбар, оқалы етік кигізіп, алтын ер-тұрманды арғымақ атқа мінгізеді.

ІV. Топтық жұмыс

І. топ Кластер әдісі

Дескриптор:

1.Абылай ханның өмір сүрген және билік еткен кезеңдерін біледі.

2. Ішкі саясатын анықтайды.

ІІ. топ Абылай ханның ішкі саясаты кестеге жазады

Дескриптор:

Абылай ханның билік құрған жылын анықтайды;

Абылай ханның ішкі саясатын сипаттайды

ІІІ. топ Даналық кестесі

Ұлы даналар сөзі Авторы

Дескриптор: