Алюминий және оның қосылыстары 9-сынып ашық сабағы

Күні 19.01.18ж

Сыныбы 9 в

Сабақтың тақырыбы

Алюминий және оның қосылыстары. Алюминийдің табиғаттағы маңызды қосылыстары және кен орындары

№5-зертханалық жұмыс. «Алюминий тұздарын гидраттап алу және амфотерлігін анықтау»

Сабақтың мақсаты

а) білімділік: оқушылардың алюминий және оның қосылыстары жөніндегі білімдерін жүйелеп, тереңдету, қорытындылау.

ә) дамытушылық: шығармашылықпен бірігіп жұмыс істеуге және өз білімін тексеруге баулу, пәнге деген қызығушылығын арттыру

б) тәрбиелілік: ізденімпаздыққа, жауапкершілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеу, химия пәніне деген көзқарастарын жақсарту.

Күтілетін нәтиже

Оқушылар шығармашылықпен жұмыс істеуге, өз ойларын ашып дәлелді сөйлеуге үйренді. Тақырыптағы ерекшеліктерді дәлелдей алды, ұтымды тұжырымдады. Сыни қөзқараспен ойлады.

Сабақ кезеңдері / уақыты

Сабақтағы іс-әрекет

Кіріспе. Ұйымдастыру. Амандасу.Оқушыларды түгендеу.

Үй тапсырмасы:»Крестик нөл» ойыны

1. Металдардың периодтық жүйедегі орны?

2. Металдардың химиялық белсенділік қатарын

ашқан ғалым?

3. Металдардың жемірілуі дегеніміз не?

4. Жемірілуден қорғау әдістері қандай?

5. Кальцийдің периодтық жүйедегі орны,физикалық

қасиеті?

6. Судың кермектілігі дегеніміз не?

7. Кермектіктің қандай түрлері бар?

8. Уақытша кермектікті жою үшін не істеу қажет?

9. Судың тұрақты кермектігін жою үшін қандай

реактивтерді пайдалануға болады?

Жаңа материалдың таныстырыл

Оқушылар бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Алюминий және оның қосылыстары

ымы. Сұрақ жауап әдісі

1. Алюминийдің периодтық жүйедегі орнына

сипаттама берейікші?

(Алюминий III период III топтың негізгі топшасында орналасқан атомдық нөмірі -13, 13 электрон, 13 протон, 14 нейтрон бар)

2. Электрондық формуласын маған кім жазып

береді?

Электрондық формуласы: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1

3. Алюминий физикалық қасиеті қандай?

(Алюминий – күміс түсті, ақ, жеңіл металл, тығыздығы – 2,7 г/см³ балқу температурасы 660,4°С, қайнау температурасы 2467°С. Өте иілімді, одан жіңішке сым жасауға және фольгаға айналдырып таптауға да болады. Электр өткізгіштігі күміс және мыстан кейінгі деңгейде.)

4. Алюминийдің алынуы: боксит рудасынан

электролиз әдісімен алынады

AI2O3

электролиз→ 2AI+1.5O2

5. Алюминийдің химиялық қасиеттері

Жай заттармен әрекеттесуі

4AI0+3O2

0=2AI2O3

4AI0+3C0=AI4

+3S3

Күрделі заттармен әрекеттесуі

2AI + 6H2O = 2AI(OH)3 + 3H2

2AI + 6HCI= 2AICI3 + 3H2

2AI + 3H2SO4= AI2(SO4)3 + 3H2

2AI+2NaOH+6H2O=2Na│AI(OH)4│+3H2

6. Қолданылуы

«Алюминий өндірісі» бейнекөрінісі.

Алюминий (ІІІ) оксиді (AI2O3) – екідайлы оксид, ақ түсті балқу температурасы өте жоғары зат, ол сәйкес гидроксидті қыздыру арқылы ыдырату барысында түзіледі:

2AI(OH)3=AI2O3+3H2O

Негіздік қасиеті қышқылдық қасиетіне қарағанда әлсіздеу:

AI2O3+6NaOH+3H2O=2Na3[AI(OH)6]

AI2O3+6HCI=2AICI3+3H2O

Алюминий гидроксиді- AI(OH)3, мүлдем суда ерімейді және типтік екідайлы гидроксид болып табылады.

І. Алынуы: AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI

ІІ. Химиялық қасиеттері:

Қышқылмен: AI(OH)3+3HNO3=AI(NO3)3+3H2O

Сілтімен: AI(OH)3+NaOH =Na[AI(OH)4]

Алюминий тұздарын сілтілермен сапалық реакция бойынша анықтауға болады. Бұл кезде алюминий гидроксидінің қоймалжың тұнбасы түзіледі. Тұнба сілтінің артық мөлшерінде ериді.

AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI

Жаңа материалды қолдану.

МАРШРУТТЫҚ КАРТА Оқушының аты-жөні: ---------------------------

Оқу құралдарыңды түгелдеп ал! Ойынды

жинақта! Ендеше кеттік!!! Шартты белгілер:

-уақытпен санас. -ойланып, жауап бер

көр шіңмен кеңес. 1- тапсырма: Сөйлемді толықтыр: 3 балл Алюминий___ периодта,___ қатарда,___ топта орналасқан. Атомдық нөмірі ___ , салыстырмалы атомдық массасы ____ . Көмек:1) Химиялық элементтердің Д.И. Менделеев

жасаған периодтық кестесін пайдалан. 2) 2-тапсырма: Алюминийдің физикалық қасиеттерін сипатта: 5 балл

Түсі Салмағ ы

Тығызд ығы

Жылу мен электр тогын өткізгішті гі

Балқу темпера турасы

Көмек : 1) 160-бетті қара; 3-тапсырма: Тақырыбы: Алюминий гидроксидін алу және оның екідайлылық қасиеттерін зерттеу 10 балл Мақсаты: Алюминий гидроксидін алып, оған тән химиялық қасиеттерін зеттеу. Құрал-жабдықтар мен рекативтер: Сынауықтар мен тұрғы, алюминий тұздарының, натрий гидроксидінің, тұз қышқылының ерітінділері. Жұмыс барысы Химия кабинетінде қауіпсіздік техникасы ережесін сақтауды ескерту. Тәжірибенің орындалуы: 1.Кестені толтыру