Алюминийдің атом құрылысы мен қасиеттері сабағы

№ 37 сабақ

Химия

Күні:

Сабақ тақырыбы:

Алюминий,атом құрылысы,қасиеттері, алыну жолдары

Сілтеме:

Жалпы білім беретін мектептің 9 – сыныбына арналған оқулық «Химия» Алматы «Мектеп» 2012, Н.Нұрахметов, К.Сарманова, К.Жексембина, орта мектептің 8-11 сынып оқушыларына арналған оқу құралы Химия есептері мен жаттығуларының жинағы Алматы «Рауан» 1997 Я.Л.Гольдфорб, Ю.В.Ходаков, Ю.Б.Додонов, Химия жұмыс дәптері, Н.Нұрахметов, К.Сарманова, Н.Заграничная,Алматы «Мектеп» 2008ж.

Жалпы мақсаттар:

алюминийдің периодтық жүйедегі орнына сипаттама беру; окушыларды оның физикалық, химиялық қасиеттерімен таныстыру.

алюминийдің маңызды қосылыстары оксиді мен гидроксиді мысалында оқушылардың екідайлық туралы білімін тереңдету.

Күтілетін нәтижесі

алюминийдің периодтық жүйедегі орнына сипаттама беру; окушыларды оның физикалық, химиялық қасиеттерімен танысады

алюминийдің маңызды қосылыстары оксиді мен гидроксиді мысалында оқушылардың екідайлық туралы білімін тереңдетеді.

Сабақтың көрнекілігі

Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі, интерактивті тақта, маркер, қарындаш, плакаттар, слайдтар. 9-сынып электрондық оқулық. АКТ-ны пайдаланып, жас ерекшеліктеріне сай сұрақтар мен тапсырмалар, ББү кестесі

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу.

Оқушыларды топқа бөлу элементер таңбасы арқылы.

Оқушыларға бағалау парақшалары таратылады.

Қызығушылықты ояту

І-тапсырма. Карточкамен жұмыс.

1-карточка. Жаңа салынған кірпіш үйлерде сөндірілген ізбес қандай химиялық өзгерістерге ұшырайды? Бұл процесс аяқталғанша үй қабырғалары неліктен дымқыл болады? Жауаптарыңды дәлелдеу үшін тиісті реакция теңдеулерін келтіріңдер.

Жауабы. Жаңа салынған үйлерде сөндірілген ізбес ауа құрамындағы көмір қышқыл газын сіңіріп карбонатқа айналады, бұл процесс аяқталғанша үй қабырғалары дымқыл болатын себебі, кальций гидроксидінің құрамындағы судан.

Са(ОН)2 + СО2 → СаСО3 + Н2О

2-карточка. Берген шыны түтікті ғана пайдаланып, мөлдір әкті суды сұйылтылған натрий гидроксиді ерітіндісінен қалай ажыратып білуге болады?

Жауабы: Шыны түтікке ізбесті судан алып, ішіне үрлегенде ізбесті су лайланады, ізбесті су көмір қышқыл газын сіңіреді.

3-карточка. Төмендегі схемада көрсетілген процестерді туғызатын реакцияларға мысалдар келтіріңдер:

1) Са2+ + СО32- → СаСО3

2) СаСО3 + ? → Са2+ + ?

Жауабы: 1) СаО + Н2СО3 →СаСО3 + Н2О

2) СаСО3 + Н2SО4 → СаSО4 +Н2О + СО2

4-карточка. Ерітіндіде бір мезгілде мынадай иондардың едәуір концентрациясы бола ала ма:

а) Мg2+ және СІ-; б) Са2+ және СІ-; в) Са2+ және СО32-; г) Са2+ және НСО3-; д) Са2+ және РО43-; е) Са2+ және Н2РО4-?

Жауабы. а) бола алады; б) бола алады; в) бола алмайды; г) бола алады; д) бола алмайды; е) бола алмайды.

5-карточка.Табиғи суда уақытша кермектіліктің болуына қандай заттар себеп болады?

Жауабы. Кальцийдің гидрокарбонатының әсерінен суда уақытша кермектік пайда болады.

6-карточка. Суда еріген кальций карбонатының бар екенін химиялық реактивтер қолданбай, қалай білуге болады?

Жауабы: Суды қайнатқанда ыдыс қабырғаларына қақ тұрады.

Жаңа сабақ

Периодтық жүйедегі орны. Алюминий Д.И.Менделеев ашқан химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі үшінші топтың, үшінші периодпен қиылысындағы он үшінші тор көзге орналасқан химиялық элемент. Оның реттік нөмірі оң үш оң зарядтан және ядроны әлгі үш электрондық қағандықтан, оның электрондар орналасатын үш қауызы (қабаты) болады. Оның реттік нөміріне сәйкес ядросы он үш оң зарядтан және ядроны әлгі үш электрондық қауыздарға орналасып, қоршап, айналып жүретін он үш электроннан тұрады. Бірінші, ішкі қабатта екі, екінші, ортадағы қабатта сегіз, ал үшінші, ең сырткыда үш электрон орналасады. Демек, алюминийге түрақты сегіз электронды қабатқа жеткенше бес электрон жетіспейді. Әрине, оған сырттан бес электронды тартып алудан гөрі, ең тысқы, ядродан алыс қабаттағы үш электронды бірдей, кейде біртіндеп беру жеңілдеу. Олай болса, алюминий элементі химиялық қосылыстарда, реакңияларда оң зарядталған үш валенттілік көрсетеді. Химиялық таңбасы- AlРеттік нөмірі- 13. Ar(Al)- 27. Период нөмірі- ІІІ (кіші).Топ нөмірі-ІІІ (негізгі)

Атом құрылысы: Ядро заряды- +13. Электрон саны- 13. Протон саны- 13. Нейтрон саны -14. Энергетикалық деңгей саны -3. Валенттілік электрондары- 3. Электрондық конфигурациясы 1s2 /2s22P6/3s2 3p1

Табиғатта кездесуі: Алюминий аса активті болғандықтан, ол табиғатта таза металл қалпында ұшыраспайды. Ол жер шарының кез келген түкпірінде кездеседі. Ол өзінің кеп таралуы жағынан күллі химиялық элементтер арасында оттек пен кремнийден кейінгі үшінші орында және оның үлесіне 8,80 проценттей тиеді. Ал белгілі болып…