Алюминийдің отбасы химиялық ертегісі 10 сыныпқа

Асанбаева Маржан Бексұлтанқызы

Қызылорда облысы Шиелі ауданы

№157 Б. Пәрімбетов атындағы қазақ орта мектебінің

биология және химия пәндерінің мұғалімі

Сәдуақасова Назым Әлиқызы

10 «А» сынып оқушысы

АЛЮМИНИЙДІҢ ОТБАСЫ

(химиялық ертегі)

Химия атты ауылда Алюминий атты құрбым бар. Бірде құрбым Алюминийдің отбасымен таныстым. Олардың отбасында бес бала бар екен. Ең үлкені деп айта алмаймын, үлкендері десем дұрыс болар, үшем қыздар: Галлий, Индий, Таллий. Отбасындағы жалғыз ұл, ең кішілері – Бор. Алюминий – үшем қыздар мен Бордың арасында өскен ерке қыз. Ата – аналары алғаш туылған үшем қыздарға бірдей етіп, күмістен ақ түсті жылтырақ көйлек кигізіп өсірген. Олардың сыртта, табиғат аясында серуендеп жүргенін көрмейсіз, кейде ғана көршілері Мырыштың үйінен табылады. Басқалармен көп достаса қоймайды. Сондықтан бұл үйде мұндай қыздар барын көпшілік те біле бермейді. Уақыттарын үйдегі боссейінде суға түсумен, не ауладағы бақтың таза ауасын жұтумен өткізеді.

Алюминий – қыдырма қыз. Үш апасындай емес үйде отыруы сирек. Табиғат аясынан көп көресің. Әсіресе саз, боксит, дала шпаты, слюда сияқты минералдардың арасын аралағанды ұнатады. Достары да көп. Алюминий өнерлі, жан-жақты болуға ұмтылады, ұшқыштар мектебін бітірген. Күмістей ақ түсті әуе лайнерін жүргізеді. Спортпен айналысады, акробатикамен шұғылданады. Денесін сағызша созып, қамырша жайыла алады. Бойынан электр тоғын өткізетін ерекше қасиеті де бар.

Бор - отбасындағы жалғыз ұл, ерке, алаңғасар, ата-анасының ең кенжесі. Бұл да үшем апалары сияқты үйден көп шыға қоймайды. Кілең қыздың ортасында өскендіктен, көрші үйдің ұлы Кремнийге көп еліктейді. Мінезінде тістеп алар әлсіз қышқылдылығы бар.

Маған Алюминий өздерінің балалақ шағындағы қызықты оқиғаларын әңгімелеп берді.

Алаңғасар Бор бір күні байқаусызда Ауаның қорасына кіріп кетіпті. Бұл үйдің көрінгенге тиіскіш Оттегі атты бұзық баласы ашуланып, Борды жандырып жіберіпті. Жалғыз ұлдан айырылдық деп зар илеген ата-анасы Борды аман алып қал деп емші Магнийге жалынады. Оттагі Борды суға салып, тұншықтырғалы жатқанда Магний әрең дегенде оның құрсағынан құтқарып үлгеріпті. Бірде бұлардың отбасына сутегі қонаққа келеді. Сутегі жеңілтаптығымен танымал, жерде отыра алмайды, көкке ұшқанды қалайды. Алюминий Сутегімен қосылып, салмақты әңгіме құрып отырса. Інісі Бор Сутегіге бірге ойнауды ұсынады. Екеуі қосылып ойнай бастағаны сол жеңілтектеніп, ұшқалақтана жөнеледі. Сутегімен бірге ұшып – секіріп жүрген Борды көрген ата – анасы тағы бір пәлеге ұрынар…