Ана тілі – дана тілі тақырыбындағы сыныптан тыс жұмыс

Астана қаласы әкімдігінің

«№78 мектеп-гимназия» КММ

Ана тілі – дана тілі

Мақал-мәтелдер сайысы

(5 сыныптар аралығында)

Орындаған: М.Байдуйсенова

«Ана тілі – дана тілі» мақал-мәтелдер сайысы

Мақсаты:

Оқушыларды “сөз мәйегі-мақал” дегендей ата –бабамыздан қалған асыл қазынаның бірі өсиет сөздері арқылы адамгершілікке,ойын нақты дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге, салмақты ой айтуға үйрету,ана тілінде сөйлеу шеберлігін арттыру,сөздік қорың молайту. Мақалдап, мәтелдеп сөйлеу мәнеріне дағдыландыру.

Көрнекілік: слайд,нақыл сөздер.

Барысы:

Кіріспе сөз:

-Құрметті оқырмандар,бүгін сендермен «Ана тілі – дана тілі» деген тақырыпта мақал-мәтелдер сайысын өткізгелі отырмыз.Мақал-мәтелді білмейтін оқушы жоқ деп айтуға болады,өйткені мақал-мәтелді сендер мектепке келген күннен бастап үйренесіндер. Мақал мен мәтелдер ауыз әдебиетінің ең байырғы,ең көне түрі. Ол ғасырлар бойы халықтың ұкыпты сақтап келген еңбек тәжірбиесінің жиыны ,ой пікірінің түйіні, аңсаған асыл арманының арнасы, өмір тіршілігінің айнасы, атадан балаға қалдырып келе жатқан тозбайтын, тот баспайтын өмірлік өшпес мұрасы.”Сөздің көркі -мақал” деген аталы сөз бар. Мақалдың көмегімен айтайын дегеніңді ұнамды да ұтымды жеткізуге болады.Мақал-мәтелді көп біліп, көп қөлданатын адамдардың білімі де, ақылы да арта түседі. Олай болса мақал-мәтел сайысымызды бастайық.

Әділ-қазылар алқасымен таныстыру.Әр сыныптан бір оқушыдан қатысады.Әр кезең бойынша ұпайы аз оқушы сайыстан шығып отырады.

1- кезең. «Кім тапқыр»берілген мақал –мәтелдердің жалғасын табу.

1.Тіл тас жарады,Тас жармаса, бас жарады.

2. Адам көңілден азады, тілден жазады.

3.Адамға келген он пәленің тоғызы – тілден.

4.Айтпас жерде тілің тарт.

5.Тіл қылыштан өткір.

6.Ат жүйрігі айырады, тіл жүйрігі қайырады.

7.Атағыңды өсіретін де, өшіретін де – тіл.

8.Аузы құлып сандықты тіс ашпаса, тіл ашады.

9.Ашынған тілді болар, Ашыққан ұры болар.

10.Бас кеспек болсада,тіл кеспек жоқ.

11.Бал тамған тілден у да тамар.

12.Балаға өз тіліңмен сөйлеме, өз тілімен сөйле.

13.Басқа пәле – тілден.

14. Кісі қызыл тілден өледі, Түлкі қызыл жүннен өледі.

15.Жалтақтамай өзге тілді ұлысқа, ең алдымен өз тіліңді дұрыста.

2-кезең. Ойлан да ойна. Суретке қарап мақал-мәтел құрастыру (гүл, ту, балық суреттерін таратып беру).

Ер – еліңде, гүл – жеріңде.