Аппендэктомиядан кейінгі балаларға мейіргерлік күтім

Студент: Бодыкова Айнура Талгатовна1

Ғылыми жетекші: Балмаханова Айгерим Ергалиевна2

«БАЛАЛАРҒА АППЕНДЭКТОМИЯДАН КЕЙІНГІ МЕЙІРГЕРЛІК КҮТІМДІ ҰЙЫМДАСТЫРУДАҒЫ МЕЙІРГЕРДІҢ РӨЛІ»

1Көпбейінді облыстық балалар ауруханасы

2Қызылорда медициналық жоғары колледжі

Кілт сөздер: Аппендицит, жедел аппендицит, аппендэктомия, диафрагма, лапароскопия, асқынған аппендицит, перитонит, инфильтрат, абцесс, аскультация, перитонеальды абсцесс, эритроциттердің тұндыру жылдамдығы.

Тақырыптың өзектілігі: Балаларда аппендэктомиядан кейінгі кезеңді жүргізудің негізгі ауырлығы мейіргерге түседі, яғни ол пациентке дәрі-дәрмектерді уақтылы енгізумен қатар, оған күтім жасайды, тамақтандыруға қатысады, терінің гигиеналық жағдайын бақылайды, отбасы мүшелерін және т. б. күтімге тартады. Сонымен қатар, мейіргер үнемі пациенттің жанында болады, сондықтан басқалардан жиі және бірінші болып пациенттің жағдайының нашарлауын байқайды және кейде өз бетінше алғашқы көмек көрсетуге мәжбүр болады. Сондықтан аппендэктомиясы бар балаларда емделудің табыстылығы мейіргерге байланысты. Операциядан кейінгі кезеңде барлығы пациенттің физиологиялық функцияларын қалпына келтіруге, операциялық жараны қалыпты емдеуге, ықтимал асқынулардың алдын алуға бағытталған. Мейіргердің дәрігерлік тағайындауларды дұрыс және уақтылы орындауы және пациентке сезімтал көзқарасы пациенттің тез қалпына келуіне жағдай жасайды. Осы уақытқа дейінгі жүргізіліп жатқан зерттеулерге қарамастан, балаларға аппендэктомиядан кейінгі көрсетілетін мейіргерлік күтімді ұйымдастыратын және асқынулардың алдын алудағы мейіргердің рөлінің маңызы әлі күнге дейін өзекті болып табылады.

Статистикалық мәліметтер

Әлемде жыл сайын миллионнан астам аппендицитке хирургиялық операциялар жасалады. Аппендэктомия, бұл жағдайда хирургиялық ауруханаларда жиі кездесетін жедел операция болып табылады. Құрсақ қуысы ағзаларының жедел хирургиялық ауруларының арасында жедел аппендицит (ЖА) 89,1% құрап, әлемде бірінші орын алады [1-3].

Америка Құрама Штаттарында аппендициттен жыл сайын шамамен 70 000 бала зардап шегеді. Балалардағы аппендицит ауруының шыңы 12 жастан 18 жасқа дейін. Ұлдар қыздарға қарағанда жиі ауырады. Перфорацияланған аппендицитпен өлім деңгейі төмен, бірақ аурушаңдық жоғары. Перфорация балалардың 20-35%-ында, көбінесе жас балаларда кездеседі, нәрестелерде 100% жақындайды.

Бүгінгі таңда жедел аппендицит жедел хирургиядағы ең көп таралған аурулардың бірі болып табылады. Д.А. Араповтың (1971) мәліметтері бойынша, КСРО-да жыл сайын миллионнан астам аппендэктомия жасалды, ал жедел аппендициттен операциядан кейінгі өлім-жітім 0,3% - дан аспады және әлемдегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі болды. Ресей Федерациясында 2012 жылы операциядан кейінгі өлім-жітім 0,1% кезінде 240 мыңға жуық аппендэктомия жүргізілді [4].

Қазақстанда да жедел аппендицитпен ауру жиілігі төмендеуге бейім. Мысалы 2000-шы жылдардың басында Республика халқының саны 15,5 – 16 млн.шамасында болғанда, жыл сайын 60 мыңдай аппендэктомия жасалды, ал осы күні халық саны 18 млн-ға жеткенде аппендэктомия жылына 50-55 мың деңгейінде. Халық саны артты, операция мөлшері азайды [5].

Зерттеу мақсаты: Көпбейінді облыстық балалар ауруханасындағы операциядан кейінгі кезеңде аппендэктомиясы бар балаларға көрсетілетін мейіргерлік күтімді ұйымдастыратын мейіргердің рөлін сауалнама жүргізу арқылы анықтау.

Міндеттері:

1. Әдебиеттерді,интернет-ресурстарды оқу, шетелдік зерттеулерге шолу жасау

2. Балалардағы аппендоэктомиядан кейінгі мейіргерлік күтімнің асқынған және асқынбаған жағдайда ұйымдастырылуын қарастыру

3. Балаларға аппендэктомиядан кейінгі мейіргерлік күтімді ұйымдастырудағы мейіргердің рөлін анықтау үшін мейіргерлер мен балалардың ата-аналары арасында сауалнама жүргізу

4. Алынған нәтижелерді талдау және зерттеу нәтижелерін статистикалық өңдеу

Тәсілдер мен материалдар

Зерттеу жұмысы МКҚК Көпбейінді облыстық балалар ауруханасында жүргізілді. Зерттеуге жалпы 30 респондент, оның ішінде 10 бөлім мейіргерлері және 20 бөлімдегі ем қабылдап жатқан балалардың ата-аналары қатысты.

Зерттеу түрі: Сапалық зерттеу, феноменальды, мақсатты

Зерттеу мақсаты: Көпбейінді облыстық балалар ауруханасындағы операциядан кейінгі кезеңде аппендэктомиясы бар балаларға көрсетілетін мейіргерлік күтімді ұйымдастыратын мейіргердің рөлін сауалнама жүргізу арқылы анықтау. Зерттеу нәтижелері негізінде балалардағы аппендэктомиядан кейінгі мүмкін болатын асқынулардың алдын-алу процесінде мейіргердің рөлін анықтап, балалардағы аппендэктомиядан кейінгі мүмкін болатын асқынулардың алдын-алу процесіндегі мейіргер рөлін арттыру бойынша ұсынымдар ұсыну.

Зерттеу объектісі: Балаларға аппендэктомиядан кейінгі мейіргерлік күтімді ұйымдастырудағы мейіргердің рөлін анықтау үшін Көпбейінді облыстық балалар ауруханасының «жедел хирургия» бөлімінде ем қабылдап жатқан балалардың ата-аналарынан және бөлім мейіргерлерінен сауалнама аламыз.

Зерттеу құралы: Балалардың ата-аналары арасында жүргізілетін сауалнама 2017 жылы Краснодарь қаласының МАОУ ВПО медициналық университетінде Крикунова С.И. жетекшілігімен қорғалған студент Антонюк Мария Антоновнаның «Жедел аппендицит кезінде мейіргердің рөлі» [6] дипломдық жұмысындағы зерттеуі негізінде жасалынды, студент Антонюк Мария Антоновнаның зерттеуі 2016 жылы Краснодарь қаласының «Клиникалық балалар ауруханасындағы» ем қабылдап жатқан балалардың ата-аналарына сауалнама және ретроспективті талдау әдісімен жүргізілген. Мейіргерлер арасында жүргізілетін сауалнама 2016 жылы Курган қаласының «Курган базалық медициналық колледжінің» бітіруші түлегі Ботникова Ольга Сергеевнаның қорғаған «Аппендэктомиясы бар балалардың операциядан кейінгі мейіргерлік күтімі» [7] дипломдық жұмысындағы зерттеуі негізінде жасалынды, студент Ботникова Ольга Сергеевнаның зерттеуі 2015 жылы Курган қаласының Қызыл Крест атындағы ГБУ КОДКБ базасында жүргізілген.

Қорытынды: Көпбейінді облыстық балалар ауруханасында 10.12.2020-20.12.2020 жж аралығында «Балаларға аппендэктомиядан кейінгі мейіргерлік күтімді ұйымдастырудағы мейіргердің рөлі» атты сапалық зерттеу жұмысын жүргізілді. Зерттеуге өз келісімдері негізінде жедел хирургия бөлімінің 10 мейіргері мен 20 ем қабылдап жатқан баланың ата-анасы қатысты, зерттеу нысаны ретінде сауалнама жүргізілді.

Балалардың ата-аналары арасында жүргізілген сауалнама қорытындысы негізінде аппендицитпен 3-5 жас (5-25%) және 6-8 жас (35%) аралығындағы балалардың жиі ауыратын, әсіресе аурушаңдық шыңын 6-8 жастағы балаларда байқалатыны анықталды (қосымша 1). Сауалнамаға қатысқан 20 (100%) респонденттің 16 (80%) берген мейіргердің күтім кезінде берген ұсыныстары мүмкін болатын асқынулармен күресуге көмектесті деп бағалады (қосымша 2).

Мейіргерлердің арасында жүргізілген сауалнама қорытындысы бойынша сауалнамаға қатысқан 20 мейіргердің арасында жоғары санатты 1 (10%), екінші санатты 1 (10%) мейіргер, ал, мейіргерлердің басым бөлігінде 8 (80%) біліктілік санатының жоқ екені анықталды (қосымша 3). Бұл көрсетілетін күтімнің сапасына әсер ететіні белгілі болды.

Қорыта келе, аппендэктомиясы бар балалардың операциядан кейінгі мейіргерлік күтімін зерттеу кезінде жас, тәжірибесі аз мейіргерлердің пациенттерге көрсететін күтімінің жеткілікті дәрежеде емес екендігі және жас мейіргерлердің тәжірибесі мен білімін арттыру қажеттігі туындайды. Аппенэктомиясы бар балаларға операциядан кейінгі мейіргерлік күтімді көрсететін мейіргерлердің білімі мен тәжірибесін арттыратын практикалық ұсыныстар жасалынды.

Қосымша №1

Балалардың жасы бойынша бөлу

Қосымша №2

Mейіргер берген ұсыныстардың мүмкін болатын асқынулармен күресуге көмектесуі

Қосымша №3

Мейіргерлерді біліктілік санаты бойынша бөлу

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ:

1. Kane J.M., Colvin J.D., Bartlett A.H., Hall M. Opioid-related critical care resource use in US children's hospitals. Pediatrics. 2018;141(4)

2. Hawk K.F., Vaca F.E., D'Onofrio G. Reducing fatal opioid overdose: prevention. treatment and harm reduction strategies. Yale J Biol Med. 2015;88(3):235–245.

3. Serres S.K., Cameron D.B., Glass C.C., Graham D.A., Zurakowski D., Karki M. Time to appendectomy and risk of complicated appendicitis and adverse outcomes in children. JAMA Pediatr. 2017;171(8):740–746.

4. URL: http://www.science-education.ru/ru/article/view?id=17024

5. Қ.Тұрсынов, А.Құсайнов, Д.Рузуддинов, А.Ибраев Жедел аппендицит және аппендикулярлы перитонит – Педиатрия и детская хирургия, №10, 2004, 37-38 б.

6. ВКР. Антонюк Мария Антоновна. Тема: Роль медицинской сестры при остром аппендиците, г.Краснодарь, 2017 г – 61 с. https://help4students.ru/product/

7. ВКР. Ботникова Ольга Сергеевна. Тема: Сестринский уход в послеоперационном периоде за детьми с аппендэктомии, г. Курган, 2016 г – 77 с. https://ru.essays.club

Студент: Бодыкова Айнура Талгатовна1

Научный руководитель: Балмаханова Айгерим Ергалиевна2

«РОЛЬ МЕДИЦИНСКОЙ СЕСТРЫ В ОРГАНИЗАЦИИ СЕСТРИНСКОГО УХОДА ЗА ДЕТЬМИ ПОСЛЕ АППЕНДЭКТОМИИ»

1Многопрофильная областная детская больница

2Кызылординский медицинский высший колледж

Ключевые слова: Аппендицит, острый аппендицит, аппендэктомия, диафрагма, лапароскопия, осложненный аппендицит, перитонит, инфильтрат, абсцесс, аскультация, абсцесс брюшины, скорость оседания эритроцитов.

Актуальность темы: Основная тяжесть проведения периода после аппендэктомии у детей приходится на медицинскую сестру, то есть она помимо своевременного введения пациенту медикаментов, ухаживает за ним, участвует в кормлении, следит за гигиеническим состоянием кожи, привлекает к уходу членов семьи и др. Кроме того, медицинская сестра постоянно находится рядом с пациентом, поэтому часто и первыми из окружающих замечают ухудшение состояния пациента и иногда вынуждены самостоятельно оказывать первую помощь. Поэтому успешность лечения у детей с аппендэктомией зависит от медицинской сестры. В послеоперационном периоде все направлено на восстановление физиологических функций пациента, нормальное заживление операционной раны, профилактику возможных осложнений. Правильное и своевременное выполнение медицинской сестрой врачебных назначений и чуткое отношение к пациенту создают условия для быстрого выздоровления пациента. Несмотря на проводимые до настоящего времени исследования, значение роли медицинской сестры в организации сестринского ухода за детьми после аппендэктомии и профилактике осложнений по-прежнему остается актуальным.

Статистические данные

В мире ежегодно проводится более миллиона хирургических операций на аппендиците. Аппендэктомия, в этом случае, является неотложной операцией, которая часто встречается в хирургических больницах. Среди острых хирургических заболеваний органов брюшной полости острый аппендицит (ВП) занимает первое место в мире, составляя 89,1% [1-3].

В Соединенных Штатах от аппендицита ежегодно страдают около 70 000 детей. Пик заболеваемости аппендицитом у детей приходится на возраст от 12 до 18 лет. Мальчики болеют чаще, чем девочки. При перфорированном аппендиците смертность низкая, но заболеваемость высокая. Перфорация встречается у 20-35% детей, чаще у маленьких детей, приближается к 100% у младенцев.

На сегодняшний день острый аппендицит является одним из самых распространенных заболеваний в неотложной хирургии. По данным Д. А. Арапова (1971), в СССР ежегодно проводилось более миллиона аппендэктомий, а послеоперационная летальность от острого аппендицита не превышала 0,3% и была одной из самых низких в мире. В Российской Федерации в 2012 году было проведено около 240 тыс. аппендэктомий при 0,1% послеоперационной смертности [4].

В Казахстане частота заболеваемости острым аппендицитом также имеет тенденцию к снижению. Например, в начале 2000 – х годов численность населения республики составляла 15,5-16 млн. человек.при этом ежегодно было проведено около 60 тыс. аппендэктомий, а в этот день, когда население достигло 18 млн человек, аппендэктомия находилась на уровне 50-55 тыс. в год. Увеличилась численность населения, уменьшился размер операции [5].

Цель исследования: определение роли медицинской сестры в организации сестринского ухода за детьми с аппендэктомией в послеоперационном периоде в многопрофильной областной детской больнице путем анкетирования.

Задачи:

1. Изучение литературы, интернет-ресурсов, обзор зарубежных исследований

2. Рассмотреть организацию сестринского ухода после аппендэктомии у детей при осложненных и неосложненных состояниях

3. Провести опрос среди медицинских сестер и родителей детей для определения роли медицинской сестры в организации сестринского ухода за детьми после аппендэктомии

4. Анализировать полученных результатов и статистическая обработка результатов исследования

Методы и материалы исследования

Исследовательская работа проводилась в ГККП многопрофильной областной детской больнице. В исследовании приняли участие 30 респондентов, в том числе 10 медсестер отделения и 20 родителей детей, получающих лечение в отделении.